Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Δημήτρης Χριστόφιας, με επιστολή του προς τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Μπαν γκι-Μουν, με ημερομηνία 14 Νοεμβρίου, καταγγέλλει τις σοβαρές τουρκικές προκλήσεις που έλαβαν χώρα στις 13 Νοεμβρίου, εντός της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Την επιστολή του προέδρου Χριστόφια συνοδεύει επιστολή για το ίδιο θέμα, του Μονίμου Αντιπροσώπου της Κύπρου στον ΟΗΕ, Μηνά Χατζημιχαήλ. Και τα δύο κείμενα κυκλοφόρησαν ως επίσημα έγγραφα των Ηνωμένων Εθνών.
Στην επιστολή του ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, αφού παραθέτει τα γεγονότα που σχετίζονται με την παρεμπόδιση από τουρκικό πολεμικό, πλοίου με ξένη σημαία το οποίο διενεργούσε έρευνες εντός της αποκλειστικής ζώνης της Κύπρου, τονίζει ότι «καθίσταται προφανές ότι η Τουρκία συνεχίζει την απαράδεκτη πολιτική της αμφισβήτησης του κυρίαρχου δικαιώματος της Κυπριακής Δημοκρατίας ως χώρας μέλους του ΟΗΕ να εκμεταλλεύεται τους φυσικούς της πόρους εντός της αποκλειστικής οικονομικής της ζώνης, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και ιδιαίτερα την Συνθήκη των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας».
Ο πρόεδρος Χριστόφιας επισημαίνει στην επιστολή του προς τον ΓΓ ότι είναι περιττό να του μνημονεύσει πως «παρόμοια συμπεριφορά συνιστά παραβίαση της υποχρέωσης της Τουρκίας ως χώρας μέλους του ΛΟΗΕ, του σεβασμού στην κυριαρχία και εδαφική ακεραιότητα όλων των κρατών, συμπεριλαμβανομένης της Κυπριακής Δημοκρατίας, όπως τα Ηνωμένα Εθνη έχουν επανειλημμένα υπογραμμίσει σε πολυάριθμα ψηφίσματα του Σ.Α., στο οποίο αρκετά ειρωνικά, η Τουρκία θα παρακαθήσει ως μη μόνιμο μέλος σε λιγότερους από δύο μήνες».
Ο πρόεδρος Χριστόφιας αναφέρει ακόμη ότι η βαρύτητα του περιστατικού δεν μπορεί να υπερτονιστεί, λαμβάνοντας υπόψη της την κρίσιμη στιγμή σε σχέση με τις προσπάθειες για μία συνολική διευθέτηση του κυπριακού προβλήματος.
«Η Τουρκία επέλεξε, για μια ακόμη φορά, να αγνοήσει τις εκκλήσεις της διεθνούς κοινότητας για ενεργή υποστήριξη των προσπαθειών λύσης και αντίθετα, συνεχίζει να πράττει κάθε τι που είναι στις δυνάμεις της για να υπονομεύσει παρόμοιες προσπάθειες επιδεικνύοντας επιθετική συμπεριφορά», αναφέρει ο Πρόεδρος Χριστόφιας.
Με την ευκαιρία καταγγέλλει και τη χρήση στο παρελθόν, στη διάρκεια στρατιωτικών τουρκικών ασκήσεων, εντός των χωρικών υδάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας, πραγματικών πυρών, τονίζοντας ότι αυτή η τουρκική προκλητική πολιτική υπογραμμίστηκε στις 13 Νοεμβρίου με τις απειλές που εξακοντίστηκαν ευθέως σε βάρος πλοίων με ξένη σημαία εντός της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης της Κυπριακής Δημοκρατίας, «κι αυτό μας γεμίζει απογοήτευση. Εμείς», συνεχίζει, «επιδείξαμε επανειλημμένα την καλή μας θέληση και εποικοδομητικό πνεύμα, το οποίο φαίνεται αντιμετωπίζεται μόνο με απειλές και προκλήσεις».
Καταλήγοντας ο πρόεδρος Χριστόφιας, αφού αναφέρει ότι η κυπριακή κυβέρνηση θα συνεχίζει να δρα πάντοτε εντός των ορίων της διεθνούς νομιμότητας, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι «η αδιαλλαξία και η πρόκληση μπορούν μόνο να καταπολεμηθούν αποτελεσματικά μέσω του σεβασμού του διεθνούς δικαίου και των σχετικών συνθηκών των Ηνωμένων Εθνών».
Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος πρέσβης Μηνάς Χατζημιχαήλ στην επιστολή του γράφει ότι είναι περισσότερο αποκαρδιωτικό ότι ‘η Τουρκία θα ξεκινήσει την 1η Ιανουαρίου 2009 τη διετή της θητεία στο Συμβούλιο Ασφαλείας, όταν επιδεικνύει παρόμοια ασέβεια στη Χάρτα των Ηνωμένων Εθνών και στη Συνθήκη των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, η πλειοψηφία των προνοιών των οποίων αποτελεί κωδικοποίηση του κοινού διεθνούς δικαίου. Η προσέγγιση της Τουρκίας έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας, μίας κυρίαρχης δημοκρατικής και υπεύθυνης χώρας μέλους του ΟΗΕ, επιβεβαιώνει ότι η Τουρκία από μόνη της αποτελεί πηγή έντασης και αστάθειας στην Ανατολική Μεσόγειο» καταλήγει ο κ. Χατζημιχαήλ.
Πηγή: ΚΥΠΕ
Διαβάστε περισσότερα...
Επιστημονικό-ενημερωτικό ιστολόγιο με βαρύτητα σε θέματα γεωπολιτικής,εξωτερικής πολιτικής και διεθνών σχέσεων. geopoliticsgr@gmail.com
Κυριακή 23 Νοεμβρίου 2008
H Tουρκία του 2025, με βάση εκτιμήσεις του Εθνικού Συμβουλίου Πληροφοριών των ΗΠΑ

O ισλαμικός φασισμός αναμένεται να ενισχυθεί και να επικρατήσει στην Τουρκία τα επόμενα δεκαπέντε χρόνια
του Σάββα Καλεντερίδη
Σε έκθεση που συντάχθηκε από το Εθνικό Σύμβούλιο Πληροφοριών των ΗΠΑ και αφορά τις εκτιμήσεις των Αμερικανών γραφειοκρατών για την Τουρκία του 2025, αναφέρεται ότι "τα επόμενα 15 χρόνια η Τουρκία αναμένεται να ισχυροποιηθεί, ενώ είναι πιθανό να ακολουθήσει ένα δρόμο, ο οποίος θα αποτελεί μια σύνθεση του ισλαμικού και εθνικιστικού της χαρακτήρα".
Στην έκθεση, η οποία περιέχει στρατηγικές προβλέψεις για το έτος 2025, αναφέρεται επίσης ότι τα επόμενα 15-20 χρόνια αναμένεται να ενισχυθεί και η οικονομική θέση της Τουρκίας, όπως και αυτή του Ιράν, ενώ θα αποκτήσουν ιδιαίτερη σημασία η Κίνα και η Ινδία.
Αξιοσημείωτη είναι η αναφορά που γίνεται στη γεωστρατηγική θέση, στην ενίσχυση της μεσαίας τάξης και τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης της Τουρκίας, παράγοντες οι οποίοι θα επιτρέψουν στην Τουρκία να παίξει σοβαρό ρόλο στη...Μέση Ανατολή και τον κόσμο ολόκληρο.
Αναφορά γίνεται επίσης και στην αποδυνάμωση του κινήματος εκκοσμικισμού στην Τουρκία, στην ενίσχυση του πολιτικού ισλάμ και στην οικονομική ενδυνάμωση της χώρας.
Συγκεκριμένα στην έκθεση αναφέρεται:
"Ο (ιδεολογικοπολιτικός) δρόμος που θα ακολουθήσει η Τουρκία τα επόμενα χρόνια, κατά πάσα πιθανότητα, θα είναι μια σύνθεση τις ισλαμικής και της εθνικιστικής τάσης, κάτι που αποτελέσει πρότυπο για τις ταχέως αναπτυσσόμενες χώρες της Μέσης Ανατολής".
Τέλος, ειδική αναφορά γίνεται στην ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας και στην αντιευρωπαϊκή καχυποψία που μεγαλώνει στην τουρκική κοινωνία, όπως επίσης και στην επιβράδυνση των μεταρρυθμίσεων προς την κατεύθυνση του εκδημοκρατισμού και της προσασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων".
ΠΗΓΗ: ΜΙΛΛΙΕΤ Διαβάστε περισσότερα...
Παρασκευή 21 Νοεμβρίου 2008
Η Τεχεράνη δεν βλέπει θερμά μια διαμεσολάβηση
Referans 20/11/2008
Του Mete Çubukçu
Η Τεχεράνη στην πρόταση διαμεσολάβησης του Ερντογάν μεταξύ «ΗΠΑ – Ιράν» έδειξε μια προσέγγιση σύμφωνα και με τα διπλωματικά ειωθότα, δηλαδή «με συγκρατημένη αισιοδοξία». Ενώ από τη μια πλευρά έδειξε θερμή προσέγγιση στην τουρκική πρόταση, από την άλλη ανέφερε ότι «τα προβλήματά μας με τις ΗΠΑ είναι πολύ βαθύτερα».
Όμως, οι πληροφορίες που προέρχονται από την Τεχεράνη, δείχνουν ότι η πρωτοβουλία αυτή θα μείνει στο επίπεδο της συγκρατημένης αισιοδοξίας. Τόσο τα ιρανικά ΜΜΕ, όσο και οι συντηρητικοί της εξουσίας, δεν προσδίδουν και μεγάλη σημασία στην πρόταση αυτή του Τούρκου Π/Θ.
Ο Periza Hafizi, ανταποκριτής του NTV στην Τεχεράνη, αναφέρει ότι η συντηρητική ιρανική κυβέρνηση βλέπει την Τουρκία ως προσκείμενη στις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Κατά την άποψή της, δεν χρειάζεται την Τουρκία προκειμένου να συμφωνήσει με τις ΗΠΑ. Αν υπάρξει κάποια συνομιλία, αυτή πρέπει να πραγματοποιηθεί απευθείας και μέσω του Προέδρου Αχμεντινετζάντ.
Εξάλλου, ο Πρόεδρος του Ιράν για τις πρωτοβουλίες της Τουρκίας στη Μέση Ανατολή, αλλά και για τη διαμεσολάβησή της στη διένεξη μεταξύ Ιράν – Συρίας, λέγοντας ότι «μπορεί να γίνει, διότι υπάρχει ανάγκη για τέτοιου είδους πρωτοβουλίες στην περιοχή», παρέκαμψε και το ερώτημα. Τότε, είχαμε γράψει – αναφέρει ο αρθρογράφος – ότι «το Ιράν δεν θέλει να παραχωρήσει το ρόλο του πρωταγωνιστή της περιοχής στην Τουρκία». Σήμερα στην Τεχεράνη κυριαρχεί η ίδια ατμόσφαιρα.
Ο Hafizi αναφέρει ότι σε τέτοιου είδους πρωτοβουλίες αντιτίθεται κυρίως ο θρησκευτικός ηγέτης του Ιράν Αγιατολλάχ Αλί Χομεϊνί. Διευκρινίζει ότι οι Ιρανοί θέλουν να καθίσουν ως ισότιμοι στο τραπέζι με τους Αμερικανούς και ότι, αν υπάρξει οποιαδήποτε συνομιλία, αυτή σκοπεύουν να την πραγματοποιήσουν κατά την περίοδο διακυβέρνησης του Αχμεντινετζάντ.
Στο ερώτημα αν η κυβέρνηση του ΑΚΡ τους προσδίδει παράλληλα και ένα αίσθημα ασφάλειας, η απάντηση είναι «όχι». Διότι τον Π/Θ Ερντογάν τον παρομοιάζουν με τον τέως Πρόεδρό τους Χατεμί. Οι συντηρητικοί δεν βλέπουν θερμά το ΑΚΡ. Τον Ιούνιο 2009 στο Ιράν θα διενεργηθούν προεδρικές εκλογές. Για το λόγο αυτό δεν επιθυμούν να αφήσουν τις ενδεχόμενες συνομιλίες με τις ΗΠΑ στα χέρια των μεταρρυθμιστών. Παράλληλα, φαίνεται ότι και ο τέως Πρόεδρος Χατεμί θα είναι και πάλι υποψήφιος.
Πάντως, το πραγματικό πρόβλημα εστιάζεται στο ποιος θα είναι ο κύριος παράγοντας της περιοχής και η κύρια τοπική δύναμη. Σύμφωνα με τα ΜΜΕ του Ιράν, η Τουρκία θέλει να υφαρπάξει το ρόλο αυτό. Παράλληλα, είναι αληθές ότι το Ιράν, κατά το τελευταίο χρονικό διάστημα, έχει αυξήσει την πολιτική και στρατιωτική δραστηριότητά του. Μάλιστα έχουν ανέβει και οι «μετοχές» του και απέναντι στους Σουνίτες της περιοχής. Κατά συνέπεια, οι σχολιαστές της Τεχεράνης βλέπουν καχύποπτα την εμφάνιση στο προσκήνιο της Τουρκίας και ισχυρίζονται ότι αυτή στοχεύει στο να φρενάρει την άνοδο του Ιράν. Κατά την άποψη της Τεχεράνης, η καθοριστική δύναμη στην περιοχή είναι το Ιράν.
Κατά τους Ιρανούς, στην Τουρκία έχει δοθεί υπέρ του δέοντος σημασία στην πρόταση του Ερντογάν για διαμεσολάβηση. Διότι, αν λάβουμε υπόψη μας τις ειδήσεις που προέρχονται από το Ιράν, εκείνο το οποίο προκύπτει, είναι ότι “λογαριάζουμε χωρίς τον ξενοδόχο”. Διαβάστε περισσότερα...
Του Mete Çubukçu
Η Τεχεράνη στην πρόταση διαμεσολάβησης του Ερντογάν μεταξύ «ΗΠΑ – Ιράν» έδειξε μια προσέγγιση σύμφωνα και με τα διπλωματικά ειωθότα, δηλαδή «με συγκρατημένη αισιοδοξία». Ενώ από τη μια πλευρά έδειξε θερμή προσέγγιση στην τουρκική πρόταση, από την άλλη ανέφερε ότι «τα προβλήματά μας με τις ΗΠΑ είναι πολύ βαθύτερα».
Όμως, οι πληροφορίες που προέρχονται από την Τεχεράνη, δείχνουν ότι η πρωτοβουλία αυτή θα μείνει στο επίπεδο της συγκρατημένης αισιοδοξίας. Τόσο τα ιρανικά ΜΜΕ, όσο και οι συντηρητικοί της εξουσίας, δεν προσδίδουν και μεγάλη σημασία στην πρόταση αυτή του Τούρκου Π/Θ.
Ο Periza Hafizi, ανταποκριτής του NTV στην Τεχεράνη, αναφέρει ότι η συντηρητική ιρανική κυβέρνηση βλέπει την Τουρκία ως προσκείμενη στις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Κατά την άποψή της, δεν χρειάζεται την Τουρκία προκειμένου να συμφωνήσει με τις ΗΠΑ. Αν υπάρξει κάποια συνομιλία, αυτή πρέπει να πραγματοποιηθεί απευθείας και μέσω του Προέδρου Αχμεντινετζάντ.
Εξάλλου, ο Πρόεδρος του Ιράν για τις πρωτοβουλίες της Τουρκίας στη Μέση Ανατολή, αλλά και για τη διαμεσολάβησή της στη διένεξη μεταξύ Ιράν – Συρίας, λέγοντας ότι «μπορεί να γίνει, διότι υπάρχει ανάγκη για τέτοιου είδους πρωτοβουλίες στην περιοχή», παρέκαμψε και το ερώτημα. Τότε, είχαμε γράψει – αναφέρει ο αρθρογράφος – ότι «το Ιράν δεν θέλει να παραχωρήσει το ρόλο του πρωταγωνιστή της περιοχής στην Τουρκία». Σήμερα στην Τεχεράνη κυριαρχεί η ίδια ατμόσφαιρα.
Ο Hafizi αναφέρει ότι σε τέτοιου είδους πρωτοβουλίες αντιτίθεται κυρίως ο θρησκευτικός ηγέτης του Ιράν Αγιατολλάχ Αλί Χομεϊνί. Διευκρινίζει ότι οι Ιρανοί θέλουν να καθίσουν ως ισότιμοι στο τραπέζι με τους Αμερικανούς και ότι, αν υπάρξει οποιαδήποτε συνομιλία, αυτή σκοπεύουν να την πραγματοποιήσουν κατά την περίοδο διακυβέρνησης του Αχμεντινετζάντ.
Στο ερώτημα αν η κυβέρνηση του ΑΚΡ τους προσδίδει παράλληλα και ένα αίσθημα ασφάλειας, η απάντηση είναι «όχι». Διότι τον Π/Θ Ερντογάν τον παρομοιάζουν με τον τέως Πρόεδρό τους Χατεμί. Οι συντηρητικοί δεν βλέπουν θερμά το ΑΚΡ. Τον Ιούνιο 2009 στο Ιράν θα διενεργηθούν προεδρικές εκλογές. Για το λόγο αυτό δεν επιθυμούν να αφήσουν τις ενδεχόμενες συνομιλίες με τις ΗΠΑ στα χέρια των μεταρρυθμιστών. Παράλληλα, φαίνεται ότι και ο τέως Πρόεδρος Χατεμί θα είναι και πάλι υποψήφιος.
Πάντως, το πραγματικό πρόβλημα εστιάζεται στο ποιος θα είναι ο κύριος παράγοντας της περιοχής και η κύρια τοπική δύναμη. Σύμφωνα με τα ΜΜΕ του Ιράν, η Τουρκία θέλει να υφαρπάξει το ρόλο αυτό. Παράλληλα, είναι αληθές ότι το Ιράν, κατά το τελευταίο χρονικό διάστημα, έχει αυξήσει την πολιτική και στρατιωτική δραστηριότητά του. Μάλιστα έχουν ανέβει και οι «μετοχές» του και απέναντι στους Σουνίτες της περιοχής. Κατά συνέπεια, οι σχολιαστές της Τεχεράνης βλέπουν καχύποπτα την εμφάνιση στο προσκήνιο της Τουρκίας και ισχυρίζονται ότι αυτή στοχεύει στο να φρενάρει την άνοδο του Ιράν. Κατά την άποψη της Τεχεράνης, η καθοριστική δύναμη στην περιοχή είναι το Ιράν.
Κατά τους Ιρανούς, στην Τουρκία έχει δοθεί υπέρ του δέοντος σημασία στην πρόταση του Ερντογάν για διαμεσολάβηση. Διότι, αν λάβουμε υπόψη μας τις ειδήσεις που προέρχονται από το Ιράν, εκείνο το οποίο προκύπτει, είναι ότι “λογαριάζουμε χωρίς τον ξενοδόχο”. Διαβάστε περισσότερα...
Το παιγνίδι μεταξύ Κύπρου και Καστελόριζου

Χρήστος Ιακώβου
Διευθυντής Κυπριακού Κέντρου Μελετών
Η πρόσφατη κρίση που ξέσπασε από την ενέργεια της Τουρκίας να κάνει έρευνα για πετρέλαια 80 μίλια νότια του Καστελορίζου, με νορβηγικό πλοίο, έφερε στην επιφάνεια τη στρατηγική της Άγκυρας στο Αιγαίο, η οποία από τις αρχές του 1970 και εντεύθεν, υπήρξε σταθερή και ευδιάκριτη. Κατ’ αρχάς, αυτές οι περιοδικές κρίσεις δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως πολιτικές συμπτώσεις ή σπασμωδικές αντιδράσεις κάποιων φιλοπόλεμων κύκλων του στρατιωτικού κατεστημένου της Άγκυρας, αλλά προσχεδιασμένες κινήσεις τακτικής που εξυπηρετούν συγκεκριμένο στρατηγικό στόχο δηλαδή την διαρκή αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδος (στην πρόσφατη περίπτωση και της Κύπρου).
Για την Ελλάδα το πρόβλημα του Αιγαίου περιορίζεται στην οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας δηλαδή στο δικαίωμα εκμετάλλευσης του βυθού και του υπεδάφους του στο θαλάσσιο χώρο πέρα από τα ελληνικά χωρικά ύδατα και η διαδικασία που προτείνει είναι η προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, σε αντίθεση με την Τουρκία η οποία επιδιώκει πολιτική λύση, δηλαδή στην οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας πέρα από τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου, με βάση τη διμερή διαπραγμάτευση. Το κομβικό σημείο της Τουρκικής διεκδίκησης είναι ο ισχυρισμός ότι τα νησιά του Αιγαίου δεν έχουν υφαλοκρηπίδα και ως εκ τούτου η οριοθέτησή της θα πρέπει να γίνει με βάση τη μέση γραμμή από βορρά προς νότο, μεταξύ τουρκικών παραλίων και των παραλίων της ηπειρωτικής Ελλάδος. Σε περίπτωση υιοθέτησης αυτής της λύσης συνεπάγεται ότι τα ελληνικά νησιά του ανατολικού Αιγαίου θα περιβάλλονται από τουρκική υφαλοκρηπίδα με τις όποιες συνέπειες για την ασφάλειά τους. Επιπλέον, τέτοια εξέλιξη δημιουργεί ένα ντόμινο τουρκικών διεκδικήσεων, όπως χωρικά ύδατα, εναέριος χώρος και αποκλειστική οικονομική ζώνη.
Μέσα από το πρόσφατο επεισόδιο, ο βραχυπρόθεσμος τακτικός στόχος της Τουρκίας ήταν να αναγκάσει την Ελλάδα να αναδιπλωθεί για να δείξει τη θέση της για τις συντεταγμένες της υφαλοκρηπίδας. Ο λόγος είναι απλός. Η Τουρκία έχει ήδη οριοθετήσει αυθαίρετα την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη την οποία διεκδικεί μεταξύ Καστελορίζου και Κύπρου καθώς επίσης έχει ορίσει επί χάρτου τρεις περιοχές έρευνας για την Τουρκική Εταιρεία Πετρελαίων (ΤΡΑΟ). Μία εξ αυτών ήταν σε εκείνη που διεξήγαγε τις πρόσφατες έρευνες το Νορβηγικό σκάφος και η οποία εφάπτεται της υφαλοκρηπίδας του Καστελορίζου.
Μακροπρόθεσμα, η Άγκυρα επιχειρεί να εξασφαλίσει δύο τακτικά σημεία που θα τις επιτρέψουν να προχωρήσει σε υλοποίηση του στρατηγικού της στόχου: α) την αποδοχή εκ μέρους της Ελλάδας της ύπαρξης περισσοτέρων της μίας διαφορών στο Αιγαίο, β) την αποδοχή εκ μέρους της Ελλάδας της ύπαρξης γκρίζων ζωνών και συγκατάθεσής της για παραπομπή του ζητήματος στο Διεθνές Δικαστήριο ν’ αποφανθεί για την κυριαρχία σε δεκάδες νησιά και βραχονησίδες που ανήκουν στην Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένου και του Καστελορίζου.
Το βασικό επιχείρημα της Άγκυρας παραπέμπει στο σύνδρομο της Συνθήκης των Σεβρών ότι δηλαδή στρατηγικός στόχος της Ελλάδας είναι να εγκλωβίσει την Τουρκία στα δικά της χωρικά ύδατα ούτως ώστε να ελέγξει τα τρία βασικά λιμάνια της Τουρκίας (Κωνσταντινούπολη, Σμύρνη, Μερσίνα) καθώς επίσης και τις ναυτικές οδούς που εξασφαλίζουν τη διασύνδεση της Τουρκίας με τον κόσμο και κατ’ επέκταση να μετατρέψει την Τουρκία σε κράτος ξηράς, όπως επεχείρησαν οι δυτικές δυνάμεις με τη Συνθήκη των Σεβρών. Για τη δε θαλάσσια περιοχή μεταξύ Καστελορίζου και Κύπρου, η Τουρκία φοβάται ότι αν Αθήνα και Λευκωσία επιβάλουν ότι η εν λόγω περιοχή βρίσκεται εντός του τομέα θαλασσίων αρμοδιοτήτων των χωρών - μελών της Ε. Ε., η Τουρκία με τον τρόπο αυτό θα παραιτηθεί από τα δικαιώματά της σχετικά με την υφαλοκρηπίδα στην Ανατολική Μεσόγειο και τις οικονομικές ζώνες. Κατά αυτόν τον τρόπο θα ενισχυθεί ιδιαίτερα η Κυπριακή Δημοκρατία που έχει δώσει άδεια έρευνας πετρελαίων σε διεθνείς εταιρίες στην Αποκλειστική Οικονομική της Ζώνη. Διαβάστε περισσότερα...
Πέμπτη 20 Νοεμβρίου 2008
Ο αγωγός φυσικού αερίου Ιράν-Τουρκίας σκόνταψε στους τύπους
Referans (20/11/2008)
Υπήρξε ασυμφωνία όσον αφορά τη συνεργασία μεταξύ Ιράν-Τουρκίας σχετικά με τον τομέα της Ενέργειας, και ιδιαίτερα στην τιμή του φυσικού αερίου.
Συγκεκριμένα, ο υπουργός Ενέργειας και φυσικών Πόρων της Τουρκίας, Χιλμί Γκουλέρ, κατά την επίσκεψή του στην Τεχεράνη ανέφερε ότι η Άγκυρα θα προωθήσει το άνοιγμα του Ιράν στις ευρωπαϊκές αγορές μέσω της Τουρκίας. Έναντι αυτού, όμως, ζήτησε η τιμή της ποσότητας του επιπρόσθετου φυσικού αερίου, το οποίο η Τουρκία πρόκειται να αγοράσει για την κάλυψη των προσεχών αυξανόμενων αναγκών της, να είναι φτηνότερη από την τιμή του αερίου που θα προορίζεται για τις ευρωπαϊκές αγορές.
Όμως, η ιρανική πλευρά είπε: «Θα δώσουμε και σε σας την τιμή, την οποία δίνουμε στις άλλες χώρες και στη διεθνή αγορά. Δεν αποδεχόμαστε να πουλήσουμε στην Τουρκία αέριο σε χαμηλότερη τιμή». Διαβάστε περισσότερα...
Υπήρξε ασυμφωνία όσον αφορά τη συνεργασία μεταξύ Ιράν-Τουρκίας σχετικά με τον τομέα της Ενέργειας, και ιδιαίτερα στην τιμή του φυσικού αερίου.
Συγκεκριμένα, ο υπουργός Ενέργειας και φυσικών Πόρων της Τουρκίας, Χιλμί Γκουλέρ, κατά την επίσκεψή του στην Τεχεράνη ανέφερε ότι η Άγκυρα θα προωθήσει το άνοιγμα του Ιράν στις ευρωπαϊκές αγορές μέσω της Τουρκίας. Έναντι αυτού, όμως, ζήτησε η τιμή της ποσότητας του επιπρόσθετου φυσικού αερίου, το οποίο η Τουρκία πρόκειται να αγοράσει για την κάλυψη των προσεχών αυξανόμενων αναγκών της, να είναι φτηνότερη από την τιμή του αερίου που θα προορίζεται για τις ευρωπαϊκές αγορές.
Όμως, η ιρανική πλευρά είπε: «Θα δώσουμε και σε σας την τιμή, την οποία δίνουμε στις άλλες χώρες και στη διεθνή αγορά. Δεν αποδεχόμαστε να πουλήσουμε στην Τουρκία αέριο σε χαμηλότερη τιμή». Διαβάστε περισσότερα...
Πεντάγωνο και CIA εναντίον της Αλ Κάϊντα
Των Eric Schmitt και Mark Mazzetti
New York Times
Σύμφωνα με πληροφορίες από ανώτατους Αμερικανούς αξιωματούχους, ο στρατός των ΗΠΑ προέβη, από το 2004, σε περίπου 12 μυστικές επιχειρήσεις εναντίον της Αλ Κάιντα στη Συρία, το Πακιστάν και αλλού, εκτελώντας εντολές που του δόθηκαν από το Πεντάγωνο. Εκτελεστές αυτών των επιχειρήσεων ήταν συνήθως μονάδες ειδικών δυνάμεων, οι οποίες είχαν λάβει σχετικές απόρρητες εντολές από τον τέως υπουργό Άμυνας, Ντόναλντ Ράμσφελντ, με τη συναίνεση βεβαίως, του απερχόμενου σήμερα προέδρου, Τζορτζ Μπους. Ο στρατός απέκτησε έτσι την εξουσία να επιτίθεται στην Αλ Κάιντα, σε οποιοδήποτε μέρος του κόσμου, ακόμη και σε χώρες που δεν βρίσκονται σε εμπόλεμη κατάσταση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το 2006, Ομάδα Υποβρυχίων Καταστροφών του Αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού, επιτέθηκε σε κρησφύγετο ανταρτών στην περιοχή Μπαζούρ του Πακιστάν. Η επιχείρηση εποπτεύονταν από αξιωματικούς της CIA σε πραγματικό χρόνο, μέσω κάμερας με την οποία ήταν εφοδιασμένο μη επανδρωμένο αεροσκάφος τύπου Predator, το οποίο υπερίπτατο της περιοχής. Οι περισσότερες επιχειρήσεις μακράς ακτίνας των ειδικών δυνάμεων έγιναν σε στενή συνεργασία με τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες. Στην πιο πρόσφατη από αυτές, οι κομάντος του στρατού συνόδευσαν πράκτορες της CIA σε εκκαθαριστική επιχείρηση στο έδαφος της Συρίας, στις 26 Οκτωβρίου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι -προς απογοήτευση των αξιωματικών των ενόπλων δυνάμεων- πολλές ακόμη επιδρομές τέτοιου τύπου που είχαν προγραμματιστεί, ακυρώθηκαν, είτε λόγω της υψηλής τους επικινδυνότητας είτε λόγω έλλειψης επαρκών στοιχείων για τους στόχους. Η New York Times έλαβε τις ανωτέρω πληροφορίες από έξι στελέχη των αμερικανικών υπηρεσιών αντικατασκοπείας, τα οποία, φυσικά, επιθυμούν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους, λόγω της ευαισθησίας του θέματος. Ο Λευκός Οίκος και το Πεντάγωνο αρνήθηκαν να σχολιάσουν το παρόν δημοσίευμα. Λεπτομέρειες για τις υπόλοιπες επιχειρήσεις, εκτός από αυτές που περιγράψαμε, δεν έγιναν γνωστές. Πάντως, κατέστη σαφές ότι δεν εκτελέστηκαν επιθέσεις μέσα στην ιρανική επικράτεια, παρά μόνο κάποιες αναγνωριστικές επιχειρήσεις.
Εκτός από την επιδρομή του 2006 στο Πακιστάν, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι αρνήθηκαν να δώσουν λεπτομέρειες για τις προηγούμενες επιθέσεις, που δεν είχαν αποκαλυφθεί μέχρι τώρα. Αυτό που ξεκαθάρισαν είναι ότι δεν υπήρξαν επιθέσεις στο έδαφος του Ιράν, αλλά ότι κάποιοι εισηγήθηκαν την πραγματοποίηση αναγνωριστικών πτήσεων.
Το μυστικό έγγραφο που αύξανε την εξουσία του στρατού σε περιοχές εκτός των πεδίων της μάχης, ονομάζεται «Επιχειρησιακές Διαταγές για το Δίκτυο της Αλ Κάιντα». Πέραν της επίσπευσης των διαδικασιών έγκρισης για περιπόλους μακράς ακτίνας, το έγγραφο περιέγραφε και με σαφήνεια τα βήματα που θα έπρεπε να ακολουθηθούν σε περίπτωση που οι αμερικανικές ειδικές δυνάμεις σκοτώνονταν ή έπεφταν αιχμάλωτες σε εχθρικό έδαφος, εν ώρα μυστικής αποστολής. «Εάν, π.χ., ένα αμερικανικό ελικόπτερο καταρρίπτονταν τη στιγμή που κατευθυνόταν σε στόχο σε συριακό έδαφος, ξέραμε από πριν τι πρέπει να κάνουμε», αναφέρει αξιωματούχος των μυστικών υπηρεσιών. Διαβάστε περισσότερα...
Τετάρτη 19 Νοεμβρίου 2008
H γεωπολιτική σκέψη των Τούρκων στρατηγών

Του Σάββα Καλεντερίδη
Παραθέτουμε κείμενο ομιλίας του διοικητού των Ακαδημιών Πολέμου των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων (ΤΕΔ), στρατηγού Σενογούλ, την οποία εκφώνησε στις 11 Ιανουαρίου 2001, στα πλαίσια σεμιναρίου-συμποσίου στο οποίο συμμετείχε το σύνολο της ιεραρχίας των ΤΕΔ.
Με δεδομένο οτι επρόκειτο για επίσημη υπηρεσιακή διαδικασία, στην οποία ήταν παρούσα όλη η ηγεσία των ΤΕΔ, μπορούμε να πούμε ότι το κείμενο της ομιλίας απηχεί τις απόψεις του κεμαλικού κατεστημένου της Τουρκίας, με το οποίο, κατά κάποιο τρόπο, έχει ταυτιστεί ο σημερινός πρωθυπυοργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Στπ τέλος της ομιλίας ακολουθούν σχόλια που έγραψα το 2001, λίγες μέρες μετά το συμπόσιο. Η συνέχεια του άρθρου στην ιστοσελίδα του κ.Σάββα Καλεντερίδη.-
http://infognomonpolitics.blogspot.com/2008/11/h.html Διαβάστε περισσότερα...
Türkiye (19/11/2008)
Μπαμπατζάν: Μελετούμε τη συμφωνία ασφάλειας ΗΠΑ – Ιράκ
Ο Τ/ΥΠΕΞ Αλί Μπαμπατζάν, ο οποίος βρίσκεται στη Βαρσοβία για επίσημη επίσκεψη, μιλώντας στους δημοσιογράφους αναφέρθηκε και σε θέματα της επικαιρότητας. Συγκεκριμένα δε, μιλώντας για τη συμφωνία ασφάλειας «SOFA», η οποία υπογράφηκε μεταξύ ΗΠΑ – Ιράκ, είπε: «Δίχως αμφιβολία σημαντικές θα είναι και οι απόψεις των γειτονικών χωρών του Ιράκ για τη συμφωνία αυτή».
Ο Τ/ΥΠΕΞ, αφού επεσήμανε ότι ο παράγοντας αυτός υπάρχει και στις σχετικές δηλώσεις, στις οποίες έχει προβεί η τουρκική κυβέρνηση, σημείωσε: «Ο αγώνας μας κατά της τρομοκρατίας είναι ένας αγώνας, ο οποίος υποστηρίζεται τόσο από τις ΗΠΑ, όσο και από την κεντρική κυβέρνηση του Ιράκ. Αυτό δεν αποτελεί μόνο μια πολιτική υποστήριξη. Την ίδια στιγμή υφίσταται και μια στενή συνεργασία τόσο μεταξύ του Στρατού μας, όσο και με τους άλλους φορείς. Θα προβούμε σε περισσότερες περιεκτικές αξιολογήσεις, αφού πρώτα μελετήσουμε τις λεπτομέρειες της συμφωνίας». Διαβάστε περισσότερα...
Ο Τ/ΥΠΕΞ Αλί Μπαμπατζάν, ο οποίος βρίσκεται στη Βαρσοβία για επίσημη επίσκεψη, μιλώντας στους δημοσιογράφους αναφέρθηκε και σε θέματα της επικαιρότητας. Συγκεκριμένα δε, μιλώντας για τη συμφωνία ασφάλειας «SOFA», η οποία υπογράφηκε μεταξύ ΗΠΑ – Ιράκ, είπε: «Δίχως αμφιβολία σημαντικές θα είναι και οι απόψεις των γειτονικών χωρών του Ιράκ για τη συμφωνία αυτή».
Ο Τ/ΥΠΕΞ, αφού επεσήμανε ότι ο παράγοντας αυτός υπάρχει και στις σχετικές δηλώσεις, στις οποίες έχει προβεί η τουρκική κυβέρνηση, σημείωσε: «Ο αγώνας μας κατά της τρομοκρατίας είναι ένας αγώνας, ο οποίος υποστηρίζεται τόσο από τις ΗΠΑ, όσο και από την κεντρική κυβέρνηση του Ιράκ. Αυτό δεν αποτελεί μόνο μια πολιτική υποστήριξη. Την ίδια στιγμή υφίσταται και μια στενή συνεργασία τόσο μεταξύ του Στρατού μας, όσο και με τους άλλους φορείς. Θα προβούμε σε περισσότερες περιεκτικές αξιολογήσεις, αφού πρώτα μελετήσουμε τις λεπτομέρειες της συμφωνίας». Διαβάστε περισσότερα...
Τουρκικός τύπος 18/11/2008
Milliyet (18/11/2008)
Η Τουρκία υπέγραψε συμφωνία με το Ιράν για το φυσικό αέριο
Στην Τεχεράνη, στις 17 Νοεμβρίου, μεταξύ Τουρκίας – Ιράν υπογράφηκε συμφωνία ανάπτυξης συνεργασίας στον τομέα του φυσικού αερίου. Η συμφωνία υπογράφηκε από τον Υπουργό Ενέργειας και Φυσικών Πόρων Γκιουλέρ και τον Ιρανό Υπουργό Πετρελαίων Νοζερί. Ο Γκιουλέρ ανέφερε ότι συζήτησαν και το θέμα της ποσότητας του φυσικού αερίου, το οποίο η Τουρκία θα αγοράσει. Όμως, δεν συζητήθηκε το θέμα της τιμής του προϊόντος. Η Τουρκία, βάσει της υπογραφείσας συμφωνίας, θα προβεί σε επενδύσεις στη νότια λεκάνη του Παρς και συγκεκριμένα στην 22η, 23η και 24η πηγή φυσικού αερίου.
Hürriyet (18/11/2008)
Νέες δηλώσεις Γκιονούλ
Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Γκιονούλ προέβη για μια ακόμη φορά σε διευκρινίσεις σχετικά με τα όσα είχε πει από τις Βρυξέλλες, όσον αφορά την ανταλλαγή πληθυσμών και τη συμβολή της στη δημιουργία του τουρκικού κράτους-έθνους.
Ο Υπουργός Γκιονούλ, κατά τη συζήτηση επί των άρθρων του προϋπολογισμού του Υπουργείου του, αναφέρθηκε και στις ανωτέρω δηλώσεις του, επισημαίνοντας: «Ακόμη πριν τη σύσταση της Δημοκρατίας, στις 30 - 31 Ιανουαρίου 1923, πραγματοποιήθηκε με τους Έλληνες η συμφωνία ανταλλαγής. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς, περίπου 1,5 εκ. στείλαμε εμείς και 500.000 δεχθήκαμε. Αναμφισβήτητα βιώθηκαν στενοχώριες, εγώ όμως έκανα αναφορά σε ένα γεγονός. Οι μειονότητες σήμερα είναι ο πλούτος της Τουρκίας. Δεν υπάρχει καμμία σύμπραξη του υπουργείου μου στην ομιλία μου στις Βρυξέλλες. Αυτή η ομιλία έγινε από εμένα. Δεν είναι άποψη της κυβέρνησης. Δηλαδή, αν πρόκειται να κρεμάσετε κάποιον, να κρεμάσετε εμένα. Αν θέλετε να κάνετε κάτι, να έρθετε να το κάνετε σε μένα». Διαβάστε περισσότερα...
Η Τουρκία υπέγραψε συμφωνία με το Ιράν για το φυσικό αέριο
Στην Τεχεράνη, στις 17 Νοεμβρίου, μεταξύ Τουρκίας – Ιράν υπογράφηκε συμφωνία ανάπτυξης συνεργασίας στον τομέα του φυσικού αερίου. Η συμφωνία υπογράφηκε από τον Υπουργό Ενέργειας και Φυσικών Πόρων Γκιουλέρ και τον Ιρανό Υπουργό Πετρελαίων Νοζερί. Ο Γκιουλέρ ανέφερε ότι συζήτησαν και το θέμα της ποσότητας του φυσικού αερίου, το οποίο η Τουρκία θα αγοράσει. Όμως, δεν συζητήθηκε το θέμα της τιμής του προϊόντος. Η Τουρκία, βάσει της υπογραφείσας συμφωνίας, θα προβεί σε επενδύσεις στη νότια λεκάνη του Παρς και συγκεκριμένα στην 22η, 23η και 24η πηγή φυσικού αερίου.
Hürriyet (18/11/2008)
Νέες δηλώσεις Γκιονούλ
Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Γκιονούλ προέβη για μια ακόμη φορά σε διευκρινίσεις σχετικά με τα όσα είχε πει από τις Βρυξέλλες, όσον αφορά την ανταλλαγή πληθυσμών και τη συμβολή της στη δημιουργία του τουρκικού κράτους-έθνους.
Ο Υπουργός Γκιονούλ, κατά τη συζήτηση επί των άρθρων του προϋπολογισμού του Υπουργείου του, αναφέρθηκε και στις ανωτέρω δηλώσεις του, επισημαίνοντας: «Ακόμη πριν τη σύσταση της Δημοκρατίας, στις 30 - 31 Ιανουαρίου 1923, πραγματοποιήθηκε με τους Έλληνες η συμφωνία ανταλλαγής. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς, περίπου 1,5 εκ. στείλαμε εμείς και 500.000 δεχθήκαμε. Αναμφισβήτητα βιώθηκαν στενοχώριες, εγώ όμως έκανα αναφορά σε ένα γεγονός. Οι μειονότητες σήμερα είναι ο πλούτος της Τουρκίας. Δεν υπάρχει καμμία σύμπραξη του υπουργείου μου στην ομιλία μου στις Βρυξέλλες. Αυτή η ομιλία έγινε από εμένα. Δεν είναι άποψη της κυβέρνησης. Δηλαδή, αν πρόκειται να κρεμάσετε κάποιον, να κρεμάσετε εμένα. Αν θέλετε να κάνετε κάτι, να έρθετε να το κάνετε σε μένα». Διαβάστε περισσότερα...
The Limits of Power: The End of American Exceptionalism
Andrew Bachevich
The Limits of Power: The End of American Exceptionalism
Metropolitan Books, 2008
Του Robert G. Kaiser
Washington Post Book Review
Στην εποχή της υποκρισίας και της αλαζονείας, ο Άντριου Μπάτσεβιτς προσφέρει ένα επιβλητικό χαστούκι από πραγματικότητα. Αντιμετωπίζει βασικά ερωτήματα τα οποία απέφευγαν οι Αμερικανοί από τον καιρό που κατέρρευσε η ΕΣΣΔ.
Πρώτα απ’ όλα: Ποιος ο ρόλος της μοναδικής υπερδύναμης στον κόσμο; Μη έχοντας βλέψεις για κάποιο πολιτικό αξίωμα , ο Μπάτσεβιτς είναι πρόθυμος να μιλήσει ευθέως στους ομοεθνείς του για την ύβριν, την υποκρισία και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν. Ο λόγος του, σε πολλές περιπτώσεις, καυτός αλλά όχι αδικαιολόγητος αφού τού το επιτρέπει η παιδεία του. Είναι ένας απόφοιτος της σχολής του Γουέστ Πόιντ (Αμερικανική Στρατιωτική Ακαδημία), ο οποίος έχει υπηρετήσει την χώρα του από την θέση του Αξιωματικού του Στρατού της Ξηράς για περισσότερα από 20 χρόνια ενώ τώρα, ως απόστρατος συνταγματάρχης, είναι γνωστός ως ένας εκ των διανοουμένων της στρατιωτικής κοινότητας των ΗΠΑ.
Στο βιβλίο του ο Μπάτσεβιτς μεταχειρίζεται το λόγο του θεολόγου και φιλοσόφου Νίεμπουρ ωσάν να αποτελεί αγία γραφή. Εκθειάζοντας τον Νέιμπουρ (πέθανε το 1971) ως την πιο «επιβλητική παρουσία της Αμερικανικής διανόησης κατά την περίοδο του 1930-1970» σημειώνει τον προειδοποιητικό του λόγο σχετικά με «τα όνειρά μας να ελέγχουμε την ιστορία – γεννημένα από ένα ιδιόμορφο συνδυασμό αλαζονείας και ναρκισσισμού – τα οποία «αποτελούν μια πιθανή θανάσιμη απειλή για τις ΗΠΑ». Ο Μπάτσεβιτς χρησιμοποιεί κατ’ επανάληψη αποφθέγματα του Νέιμπουρ που μας υπενθυμίζουν τους κινδύνους της Αμερικανικής ύβρεως.
Ο Μπάτσεβιτς περιγράφει μιαν Αμερική καταβεβλημένη από τρεις κρίσεις: αυτήν της σπατάλης φυσικών πόρων, αυτήν της πολιτικής και αυτήν του στρατού. Η σπατάλη είναι εύκολο να περιγραφεί: αυτή που στην γενιά του συγγραφέα ήταν μια οικονομική κοινωνία, όπου οι εξαγωγές ξεπερνούσαν τις εισαγωγές έχει καταλήξει ένα έθνος χρεωστών. Η κατανάλωση έχει αναχθεί σε μια κατ’ εξοχή Αμερικανική ενασχόληση, και η κατανάλωση εισαγόμενου πετρελαίου αποτελεί τρύπα στην πανοπλία του έθνους. Όταν στις 11/09/2001 οι ΗΠΑ υπέστησαν την πιο σοβαρή επίθεση επί του εδάφους τους από το 1812, η κυβέρνηση μας απάντησε με κατάργηση φόρων και με μία προτροπή των πολιτών σε περισσότερη κατανάλωση. Κάπου εδώ ο Μπάτσεβιτς αναφέρει τα λόγια του Μπους «Σας ενθαρρύνω όλους να πάτε να ψωνίζετε περισσότερο».
Μετά τις 11/9/1001, «οι περισσότεροι Αμερικανοί δήλωσαν συμμέτοχοι σε ένα πατριωτισμό περιορισμένων ευθυνών, ο οποίος απέδιδε έμφαση στην επίδειξη αυτοκόλλητων παρά στην απόκτηση ικανοτήτων επιβίωσης στη φύση». Το τέλος του Ψυχρού Πολέμου βρήκε την Αμερική να νοιώθει παντοδύναμη μεν αλλά χωρίς να έχει ένα χρηστικό δόγμα (βασική αρχή: μια πράξη είναι καλή εφόσον προωθεί το μεγαλύτερο καλό για τον μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων) ως οδηγό της εξωτερικής μας πολιτικής. Αντί αυτού έχουμε υποταχθεί στον πειρασμό της χρήσης στρατιωτικών μέσων για επίτευξη των στόχων μας. Στο Ιράκ βουλιάξαμε σε μια πραγματική καταστροφή. Αν δεν καταφέρουμε σύντομα μία εξισορρόπηση των δυνατοτήτων και των στόχων μας, το μέλλον θα είναι πολύ λιγότερο ευχάριστο από το παρελθόν μας. Η θέση του Μπάτσεβιτς παρά το ότι αποτελεί αντικείμενο συζήτησης αφού δεν είναι πέραν πάσης αμφιβολίας, εντούτοις αποτελεί βάση για μια δύσκολη επιλογή: η την δέχεσαι ή προσπαθείς να βρεις αντίλογο. Διαβάστε περισσότερα...
ΚΑΜΙΚΑΖΙ
M.G. Sheftall
ΚΑΜΙΚΑΖΙ
Εκδόσεις ΙΩΛΚΟΣ, 2006
Του Roland Green
Συγγραφέα
Ο ανεξάρτητος αμερικανός ερευνητής Μ. Σέφταλ έχει καταθέσει στη βιβλιογραφία της Ιαπωνικής Ιστορίας μία καλογραμμένη μελέτη γύρω από το θέμα των Ιαπώνων πολεμιστών αυτοκτονίας κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Το φθινόπωρο του 1944, η Ιαπωνία πολεμούσε πλέον για την ίδια την εθνική της υπόσταση. Τα αποθέματά της σε καύσιμα και τρόφιμα πλησίαζαν στο τέλος. Τα περισσότερα πλοία του στόλου της βρίσκονταν ήδη στο βυθό του Ειρηνικού. Ό,τι της είχε απομείνει από την άλλοτε παινεμένη αεροπορική της δύναμη ήταν τώρα ένα κυνηγημένο θήραμα στους ουρανούς, που κυριαρχούνταν από τα αμερικανικά καταδιωκτικά αεροσκάφη. Τώρα πια, ο ασταμάτητος οδοστρωτήρας των Συμμάχων πλησίαζε ταχύτατα στο έδαφος των κύριων νησιών του ίδιου του ιαπωνικού αρχιπελάγους. Μπορούσε άραγε να κάνει την εμφάνισή του ξανά, όπως είχε συμβεί κατά τα μεσαιωνικά χρόνια, ένας «θεϊκός άνεμος» (ένας «καμικάζι») που θα έσωζε την Ιαπωνία από την καταστροφή;
Το έργο του Σέφταλ, «Καμικάζι - Το επίφοβο όπλο της Ιαπωνικής Αυτοκρατορίας», προσεγγίζει με σεβασμό και προσοχή τις ιστορίες ανθρώπων οι οποίοι υπέστησαν μία μαζική πολιτική κατήχηση πως η αυτοθυσία τους θα αποτελούσε αναμφίβολα τη σωτηρία του έθνους τους. Είναι ιστορίες θάρρους και συντροφικότητας και αφοσίωσης μέσω της λατρείας του θανάτου. Είναι ιστορίες ανθρώπινης αδελφοσύνης σφυρηλατημένης στη μάχη• αδελφοσύνης που άντεξε στις έξι δεκαετίες ειρήνης που ακολούθησαν. Οι Καμικάζι θεωρούνταν η ανθρώπινη ενσάρκωση του Ιερού Ανέμου που έσωσε την Ιαπωνία από τους εξωτερικούς εχθρούς πολλούς αιώνες πριν.
Η ανάλυση του συγγραφέα, ο οποίος ζει μόνιμα στην Ιαπωνία, κατορθώνει να φτάσει στον πυρήνα της ιαπωνικής φιλοσοφίας των «Καμικάζι» και να περιγράψει με λεπτομέρειες μερικές από τις πιο τραγικές σελίδες του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου. Αναβιώνει το πνεύμα αυτοθυσίας που συνεπήρε χιλιάδες ανθρώπους στο άνθος της νιότης τους. Η έρευνά του σχετικά με τη σύλληψη αυτής της πολιτικής, την εκπαίδευση και τελικά την εκτέλεση των πράξεων αυτοκτονίας περιλαμβάνει συνεντεύξεις με τις οικογένειες νεκρών πιλότων και ακόμη περισσότερο πιλότων που επιβίωσαν των αποστολών.
Μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, το ενδιαφέρον για τον τρόπο σκέψης των πιλότων αυτοκτονίας έχει αυξηθεί κατακόρυφα. Ο Σέφταλ και αυτοί από τους οποίους πήρε συνέντευξη θεωρούν ότι οι Ιάπωνες καμικάζι ήταν προϊόντα ενός συγκεκριμένου ιστορικού χρόνου, χώρου και μίας κουλτούρας και ότι η εσφαλμένη προσπάθεια να εξευρεθούν ομοιότητες με σύγχρονους τρομοκράτες το μόνο που κάνει είναι να προκαλεί σύγχυση σε όσους θέλουν να κατανοήσουν είτε τον ένα είτε τον άλλο τύπο επιθέσεων αυτοκτονίας. Πλούσια εικονογραφημένο, το βιβλίο αποτελεί ένα απαραίτητο ανάγνωσμα για όσους ενδιαφέρονται για την ιστορία του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου. Διαβάστε περισσότερα...
Τρίτη 18 Νοεμβρίου 2008
Cumhuriyet (17/11/2008) Ελληνικό εμπόδιο στην έρευνα πετρελαίων
Στα παρασκήνια της κρίσης που ξέσπασε έναντι της ενέργειας της Τουρκίας να κάνει έρευνα πετρελαίων 80 μίλια νότια του Καστελόριζου, με νορβηγικό πλοίο ερευνών, είναι η προσπάθεια της κυβέρνησης της Αθήνας να ανοίξει τον δρόμο των Ελληνοκυπρίων στην Μεσόγειο.
Αντίθετα με τους ισχυρισμούς της Ελλάδος, 80 μίλια νότια του Καστελόριζου είναι Τουρκική υφαλοκρηπίδα.
Ο Αντισυνταγματάρχης εν αποστρατεία και Ειδικός επί Θεμάτων Δικαίου Θαλάσσης Αλί Κουρούμαχμουτ σχετικά με το θέμα είπε αν ληφθεί υπόψη «Η υφαλοκρηπίδα της στερεάς Τουρκίας η οποία έχει τα πιο μακριά παράλια της Μεσογείου μαζί με την υφαλοκρηπίδα πολλών νησιών υπό την κυριαρχία της Τουρκίας, κοντά στην περιοχή του Καστελόριζου, η αποδοχή της ύπαρξης υφαλοκρηπίδας σε ένα τόσο μικρό νησί όσο το Καστελόριζο δεν είναι εφικτή».
Ο Κουρούμαχμουτ είπε ότι η Ελλάδα από παλιά χρησιμοποιεί το Καστελόριζο σαν σημείο αναφοράς για να διεκδικήσει δικαιώματα στην Μεσόγειο και ότι σκοπός της Ελλάδος είναι να θεωρήσει ανύπαρκτη την υφαλοκρηπίδα της Τουρκίας. Ο ίδιος συνέχισε ως εξής :
«Στις δυο πλευρές του Καστελόριζου υπάρχουν δυο νησιά το Καράαντα και το Φενέραντασι που δεν έχουν μεταβιβαστεί στην Ελλάδα. Πέραν αυτού στην ίδια περιοχή υπάρχουν νησίδες και βραχονησίδες οι οποίες είναι υπό την κυριαρχία της Τουρκίας. Ακόμα και στην περίπτωση που η Ελλάδα δεν υπολογίσει την υφαλοκρηπίδα της Στερεάς Τουρκίας, τι θα κάνει με αυτά τα νησιά της μικρές νησίδες και τις βραχονησίδες; Εάν έχει υφαλοκρηπίδα το Καστελόριζο τότε έχουν υφαλοκρηπίδα και όλα αυτά».
Ο Κουρούμαχμουτ τόνισε ότι σκοπός του διδύμου Ελλήνων – Ελληνοκυπρίων είναι να φυλακίσουν την Τουρκία μέσα στα δικά της χωρικά ύδατα.
Αν η Ελλάδα κάνει αποδεκτό στην Τουρκία ότι η εν λόγω περιοχή βρίσκεται εντός του τομέα θαλασσίων αρμοδιοτήτων των χωρών - μελών της Ε. Ε., η Τουρκία με τον τρόπο αυτό θα παραιτηθεί από τα δικαιώματά της σχετικά με την υφαλοκρηπίδα στην Ανατολική Μεσόγειο και τις οικονομικές ζώνες. Κατά αυτόν τον τρόπο θα ενισχυθεί και η Ελληνοκυπριακή πλευρά που έχει δώσει άδεια έρευνας πετρελαίων σε διεθνείς εταιρίες για την Ανατολική Μεσόγειο. Διαβάστε περισσότερα...
Αντίθετα με τους ισχυρισμούς της Ελλάδος, 80 μίλια νότια του Καστελόριζου είναι Τουρκική υφαλοκρηπίδα.
Ο Αντισυνταγματάρχης εν αποστρατεία και Ειδικός επί Θεμάτων Δικαίου Θαλάσσης Αλί Κουρούμαχμουτ σχετικά με το θέμα είπε αν ληφθεί υπόψη «Η υφαλοκρηπίδα της στερεάς Τουρκίας η οποία έχει τα πιο μακριά παράλια της Μεσογείου μαζί με την υφαλοκρηπίδα πολλών νησιών υπό την κυριαρχία της Τουρκίας, κοντά στην περιοχή του Καστελόριζου, η αποδοχή της ύπαρξης υφαλοκρηπίδας σε ένα τόσο μικρό νησί όσο το Καστελόριζο δεν είναι εφικτή».
Ο Κουρούμαχμουτ είπε ότι η Ελλάδα από παλιά χρησιμοποιεί το Καστελόριζο σαν σημείο αναφοράς για να διεκδικήσει δικαιώματα στην Μεσόγειο και ότι σκοπός της Ελλάδος είναι να θεωρήσει ανύπαρκτη την υφαλοκρηπίδα της Τουρκίας. Ο ίδιος συνέχισε ως εξής :
«Στις δυο πλευρές του Καστελόριζου υπάρχουν δυο νησιά το Καράαντα και το Φενέραντασι που δεν έχουν μεταβιβαστεί στην Ελλάδα. Πέραν αυτού στην ίδια περιοχή υπάρχουν νησίδες και βραχονησίδες οι οποίες είναι υπό την κυριαρχία της Τουρκίας. Ακόμα και στην περίπτωση που η Ελλάδα δεν υπολογίσει την υφαλοκρηπίδα της Στερεάς Τουρκίας, τι θα κάνει με αυτά τα νησιά της μικρές νησίδες και τις βραχονησίδες; Εάν έχει υφαλοκρηπίδα το Καστελόριζο τότε έχουν υφαλοκρηπίδα και όλα αυτά».
Ο Κουρούμαχμουτ τόνισε ότι σκοπός του διδύμου Ελλήνων – Ελληνοκυπρίων είναι να φυλακίσουν την Τουρκία μέσα στα δικά της χωρικά ύδατα.
Αν η Ελλάδα κάνει αποδεκτό στην Τουρκία ότι η εν λόγω περιοχή βρίσκεται εντός του τομέα θαλασσίων αρμοδιοτήτων των χωρών - μελών της Ε. Ε., η Τουρκία με τον τρόπο αυτό θα παραιτηθεί από τα δικαιώματά της σχετικά με την υφαλοκρηπίδα στην Ανατολική Μεσόγειο και τις οικονομικές ζώνες. Κατά αυτόν τον τρόπο θα ενισχυθεί και η Ελληνοκυπριακή πλευρά που έχει δώσει άδεια έρευνας πετρελαίων σε διεθνείς εταιρίες για την Ανατολική Μεσόγειο. Διαβάστε περισσότερα...
Δευτέρα 17 Νοεμβρίου 2008
Μεγάλες φιλοδοξίες, δημογραφικές αδυναμίες
Του Nicholas Eberstadt*
New York Times
Η Ρωσία είναι μια ανερχόμενη οικονομική υπερδύναμη- αυτό τουλάχιστον λένε αναλυτές, οι Δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών, πολιτικοί και φυσικά η ίδια η Ρωσική κυβέρνηση. Η μεγάλη αισιοδοξία του Κρεμλίνου για το μέλλον της χώρας ήταν εμφανής όταν πέρσι ανακοίνωσε την πρόβλεψη πως μέχρι το 2020 η Ρωσία θα είναι η πέμπτη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο μετά την Κίνα, την Ινδία, την Ιαπωνία και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σήμερα, παρά την παγκόσμια οικονομική κρίση, Ρώσοι αξιωματούχοι συνεχίζουν να προβλέπουν ταχεία οικονομική ανάπτυξη. Ο πρωθυπουργός Βλαντιμίρ Πούτιν μάλιστα δήλωσε πως αναμένει τους αναπτυξιακούς ρυθμούς της Ρωσικής οικονομίας να ανεβούν του χρόνου στο 5.5%.
Η απρόσκοπτη άνοδος της Ρωσικής οικονομίας ίσως φαντάζει αναπόφευκτη σε ένα διεθνές κοινό εντυπωσιασμένο από την επίδειξη δύναμης του Κρεμλίνου ενάντια στην Γεωργία ή θαμπωμένο από τον πλούτο της νεοφανούς Ρωσικής πετρελαϊκής ολιγαρχίας. Όχι όμως αν λάβουμε υπόψη τις δημογραφικές τάσεις στη χώρα. Η Ρωσία απειλείται με μια δημογραφική καταστροφή για την οποία είναι δύσκολο να βρεθεί μια ξεκάθαρη λύση. Αν και η οικονομία της Ρωσίας αναπτύχθηκε ραγδαία την τελευταία δεκαετία χάρη στα κέρδη από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, η πληθυσμιακή βάση της οικονομίας βρίσκεται σε κίνδυνο.
Από το 1992 μέχρι σήμερα ο πληθυσμός της Ρωσικής Ομοσπονδίας έχει μειωθεί σχεδόν κατά 7 εκατομμύρια, χωρίς να λάβουμε υπόψη τις μεταναστεύσεις μετά την πτώση του κομμουνισμού. Στην μετα-Σοβιετική Ρωσία η αναλογία μεταξύ θανάτων και γεννήσεων βρίσκεται, κατά μέσο όρο, στους τρεις θανάτους για κάθε δύο γεννήσεις. Η προσπάθεια του Κρεμλίνου να επιδοτήσει τις γεννήσεις πριν από δύο χρόνια έφερε μόνο μικρή βελτίωση. Μάλιστα το πρώτο εξάμηνο του 2008 οι θάνατοι ξεπέρασαν τις γεννήσεις κατά 250 χιλιάδες.
Η υγεία των Ρώσων είναι σε απελπιστική κατάσταση και μάλιστα χειρότερη όχι μόνο από αυτήν επί Γκορμπατσώφ αλλά ακόμα και από αυτήν επί Μπρέζνιεφ. Ο μέσος όρος ζωής το 2006 ήταν 67 έτη, αρκετά χαμηλότερος από αυτόν της δεκαετίας του 1950. Μια τέτοια αποτυχία στον τομέα της υγείας σε μια ειρηνική, αστική και μορφωμένη κοινωνία όπως η Ρωσία είναι εξαιρετικά ασυνήθιστη.
Ο μέσος όρος ζωής στην χώρα βρίσκεται στα ίδια επίπεδα με αυτόν της Ινδίας ενώ για τους άντρες είναι χαμηλότερος από αυτόν του Πακιστάν. Το πρόβλημα είναι πιο σοβαρό στον πληθυσμό που βρίσκεται σε εργάσιμη ηλικία. Από το 1965 μέχρι το 2005 ο δείκτης θνησιμότητας ανά χιλιάδα σε άντρες μεταξύ 15 και 64 ετών σημείωσε μέση αύξηση πέραν του 50% ενώ ο αντίστοιχος δείκτης για τις γυναίκες αυξήθηκε περισσότερο από 30%. Την ίδια περίοδο το εργατικό δυναμικό σχεδόν σε όλο τον υπόλοιπο ανεπτυγμένο κόσμο γινόταν πιο υγιές. Στην Ολλανδία για παράδειγμα ένας άντρας δεν έχει τις ίδιες πιθανότητες θανάτου με έναν 30χρονο Ρώσο μέχρι να φτάσει τα 60.
Από μόνες τους αυτές οι τάσεις στην υγεία του πληθυσμού είναι δυσοίωνες. Ένας πληθυσμός με τους ρυθμούς θνησιμότητας της Ινδίας είναι ρεαλιστικά αδύνατον να επιτύχει το βιοτικό επίπεδο και την οικονομική ανάπτυξη της Ιρλανδίας. Ενδέχεται όμως οι επιπτώσεις να αποδειχτούν ακόμα χειρότερες. Οι πιθανότητες να προλάβει ένας 20χρονος Ρώσος να αφυπηρετήσει στα 65 είναι μικρότερες του 50% με βάση τα σημερινά δεδομένα, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, όπου την αφυπηρέτηση φτάνουν πέντε στους έξι. Στην Ιαπωνία και την Δυτική Ευρώπη οι πιθανότητες είναι ακόμα καλύτερες.
Οι αυξανόμενες προοπτικές ενός πρόωρου θανάτου και η συρρίκνωση της οικονομικά ενεργούς περιόδου της ζωής των Ρώσων καθιστά, στα πλαίσια της αγοράς, ασύμφορη την επένδυση χρόνου και χρημάτων στην εκπαίδευση και στην απόκτηση εργασιακών δεξιοτήτων. Η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό όμως είναι μια από τις κινητήριες δυνάμεις μιας σύγχρονης ανεπτυγμένης οικονομίας και βασική προϋπόθεση για την συνεχή ανάπτυξη της χώρας.
Η κρίση στην Ρωσία είναι ασυνήθιστη για μια βιομηχανική χώρα και η λύση του προβλήματος θα μπορούσε να είναι απλά η αύξηση του βιοτικού επιπέδου και η υιοθέτηση από το Κρεμλίνο μιας πιο δομημένης υγειονομικής πολιτικής. Κι όμως, αν και τα τελευταία δέκα χρόνια το κατά κεφαλήν εισόδημα αυξήθηκε περισσότερο από 80% χάρη στην ενεργειακή βιομηχανία της χώρας, το ποσοστό θανάτων δεν έχει μειωθεί σημαντικά.
Οι πιο συχνές αιτίες θανάτου στην χώρα δεν είναι ιάσιμες αλλά έχουν ρίζες σε χρόνιες συμπεριφορές. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) στην Ρωσία ο αριθμός θανάτων από προβλήματα καρδιάς είναι ο τετραπλός του αντίστοιχου για την Ευρωπαϊκή ένωση, ενώ ο αριθμός θανάτων από μη-φυσικά αίτια είναι πέντε φορές μεγαλύτερος. Ακόμα και η πιο αποτελεσματική υγειονομική πολιτική δύσκολα μπορεί να μειώσει αυτά τα νούμερα εγκαίρως.
Αν οι προβλέψεις του Τμήματος Πληθυσμού των Ηνωμένων Εθνών αποδειχτούν σωστές ο πληθυσμός της Ρωσίας θα μειωθεί κατά ακόμα 10 εκατομμύρια μέχρι το 2020. Οι ίδιες στατιστικές προσεγγίσεις προβλέπουν ότι στην περίοδο 2020 με 2025 η προσδοκώμενη διάρκεια ζωής ίσως πέσει κάτω από τον μέσο όρο ακόμα και των λιγότερο οικονομικά ανεπτυγμένων χωρών.
Ας μην ξεχνάμε πως τα δημογραφικά στοιχεία δεν αποτελούν αναπόφευκτες προβλέψεις του μέλλοντος. Η εικόνα της Ρωσίας, σύμφωνα με αυτά τα στοιχεία δεν είναι μια πετυχημένη, εύρωστη οικονομία- πόσο μάλλον μια οικονομική υπερδύναμη.
*Ερευνητής του American Enterprise Institute και ανώτερος σύμβουλος του μη-κυβερνητικού Κέντρου Ασιατικών Ερευνών. Διαβάστε περισσότερα...
Παρασκευή 14 Νοεμβρίου 2008
Οι δηλώσεις Γκιονούλ και 100χρονα της επανάστασης των Νεοτούρκων
Χρήστος Ιακώβου
«Μήπως, αν σήμερα στο Αιγαίο συνέχιζαν να ζουν οι Ρωμιοί και σε άλλες περιοχές της Τουρκίας οι Αρμένιοι, η Τουρκία θα μπορούσε να είναι το έθνος-κράτος που είναι σήμερα; Δεν έχω τις λέξεις για να σας εξηγήσω το πόσο σημαντική υπήρξε η ανταλλαγή των πληθυσμών, όμως, εάν δείτε προσεκτικά τις παλιές ισορροπίες, θα αντιληφθείτε τη σημασία της. Περάσαμε μέσα από τη διαδικασία της δημιουργίας του έθνους μας και αυτό είχε τις επιπτώσεις του. Ακόμα και ο αγώνας που δίνουμε σήμερα στη Νοτιοανατολική Τουρκία είναι μέρος αυτής της διαδικασίας και δεν μπορούμε να απαλείψουμε τη συμβολή στη διαδικασία οικοδόμησης του έθνους όλων εκείνων που θεωρούν τους εαυτούς τους θύματα, κυρίως εκείνων που επλήγησαν από τους αναγκαστικούς εκτοπισμούς των πληθυσμών. Όμως, εκείνες οι αρχές που υιοθετήθηκαν τότε, ήταν πολύ σημαντικές την περίοδο ίδρυσης της Δημοκρατίας, για να μπορέσει να γίνει η Τουρκία μια χώρα που κατοικείται από σύγχρονους, πολιτισμένους και φωτισμένους ανθρώπους». Αυτή ήταν η δήλωση του Τούρκου υπουργού άμυνας, Βετσντί Γκιονούλ, την περασμένη Δευτέρα κατά τη διάρκεια ομιλίας του για την επέτειο του θανάτου του Κεμάλ Ατατούρκ.
Η δήλωση είναι απόλυτα ειλικρινής και αντανακλά το ιδεολογικοπολιτικό πλαίσιο μέσα από το οποίο η μεγάλη μερίδα της τουρκικής πολιτικής ελίτ αντιλαμβάνεται αυτό που στη δυτική πολιτική κουλτούρα αποκαλείται εθνοκάθαρση. Αν η δήλωση γινόταν από κάποιο αξιωματούχο της κεμαλικής στρατογραφειοκρατίας δεν θα προσείλκυε τόσο ενδιαφέρον. Το να χρησιμοποιεί όμως ένα στέλεχος της κυβέρνησης Ερντογάν και του Ισλαμικού κόμματος αυτόν τον αυτάρεσκο και ναρκισσιστικό λόγο για να δικαιολογήσει τη στρατηγική της εθνοκάθαρσης στη διαδικασία συγκρότησης του Τουρκικού κράτους πόρρω απέχει από το πνεύμα του εκσυγχρονισμού που ευαγγελίζεται το κυβερνών κόμμα και δικαιολογημένα προκαλεί το ερώτημα: ποια η διαφορά με ένα κεμαλικό πολιτικό ή στρατιωτικό;
Επιπλέον, η δήλωση Γκινούλ έχει και το πρόσθετο ενδιαφέρον του παραλληλισμού που μπορεί κάποιος να εντοπίσει με την επέτειο των 100 χρόνων της επανάστασης των Νεοτούρκων. Η επανάσταση του1908 απετέλεσε σταθμό για την ιστορία της Τουρκίας γιατί άνοιξε το δρόμο για την άνοδο στην εξουσία της φιλοδυτικής και εκσυγχρονιστικής μερίδας του στρατού. Παρά το γεγονός ότι το κίνημα προσείλκυσε την υποστήριξη των μη-τουρκικών κοινοτήτων, λόγω της ισονομίας που επαγγέλλετο (όπως ακριβώς σήμερα και η κυβέρνηση Ερντογάν), εντούτοις δεν ανταποκρίθηκε στις αρχικές προσδοκίες των μειονοτήτων. Το εθνικιστικό πλαίσιο του κινήματος των Νεότουρκων δεν επέτρεψε τη θεμελίωση ενός καθεστώτος που να στηριζόταν στις νεωτεριστικές βάσεις, σύμφωνα με τις αρχές του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού. Τα δικαιώματα των διαφόρων εθνοτήτων της αυτοκρατορίας εξακολουθούσαν να καταπατούνται και η παραδοσιακή νοοτροπία που επέμενε να βλέπει τους Τούρκους ένα ηγεμονικό έθνος μέσα στην αυτοκρατορία δεν έπαψε να κυριαρχεί.
Το επίσημο τουρκικό κράτος υποστηρίζει ότι οι σφαγές κατά των Ελλήνων και των Αρμενίων έγιναν χωρίς πρόθεση στο πλαίσιο των δυσχερών πολεμικών συνθηκών κατά τη διάρκεια «κανονικών» εκτοπίσεων. Ό,τι θυμίζει εκείνη την περίοδο- και τη θυγατρική σχέση της σύγχρονης Τουρκίας με την ιστορία της παρακμής της αυτοκρατορίας – πρέπει να αποφεύγεται με κάθε κόστος. Έτσι εξηγείται και η αντίδραση στην Τουρκία για τις δηλώσεις Γκιονούλ, αφού ο απροκάλυπτος τρόπος με τον οποίο έγιναν αφήνουν εκτεθειμένη την Τουρκική κυβέρνηση.
Οι Έλληνες και οι Αρμένιοι συνιστούν ένα σύμβολο εκείνης της τραυματικής περιόδου. Εάν οι Τούρκοι αντιλαμβάνονται τους εαυτούς τους ως ένα φοίνικα που αναγεννάται από τις οθωμανικές στάχτες, οι Έλληνες και οι Αρμένιοι, είναι τα ανεπιθύμητα ίχνη αυτής ακριβώς της στάχτης. Αυτή ακριβώς ήταν η νοηματική προέκταση των δηλώσεων του Γκιονούλ. Γι’ αυτό και οι δηλώσεις ήταν ειλικρινείς. Διαβάστε περισσότερα...
Ethical Dimensions of the Foreign Policy of the European Union
Urfan Khaliq
Ethical Dimensions of the Foreign Policy of the European Union
Cambridge University Press, 2008
Του Χρήστου Ιακώβου
Ο Ούρφαν Χάλικ (λέκτορας διεθνών σχέσεων στο πανεπιστήμιο Κάρντιφ) στο βιβλίο του «Ethical Dimensions of the Foreign Policy of the European Union», ασχολείται με ένα θέμα που ελάχιστα έχει μελετηθεί μέχρι σήμερα: τη θεωρία και πρακτική της ηθικής διάστασης της εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το βασικό του επιχείρημα είναι ότι οι σημερινές πρακτικές που ακολουθεί η ΕΕ αποδυναμώνουν την επίδραση και την αποτελεσματικότητα των πολιτικών που υιοθετεί η Ένωση. Πιστεύει όμως ότι αυτή η προσπάθεια είναι κάποτε αποδοτική και υιοθετείται προκειμένου να προστατεύει συγκεκριμένες αξίες σε ό,τι αφορά τις διεθνείς σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το βιβλίο αρχίζει με μία έρευνα για το πως το διεθνές δίκαιο εξουσιοδοτεί ή ακόμη αναγκάζει την Ένωση ή τα κράτη-μέλη της να προωθούν συγκεκριμένες αξίες σε τρίτες χώρες ή να αναλαμβάνουν δράση για να τις προστατεύσουν. Ο Χάλικ προχωρώντας ένα βήμα πιο κάτω αναλύει τους περιορισμούς που θέτει το διεθνές δίκαιο σε ό,τι αφορά την άσκηση πολιτικών που η ίδια η Ένωση θα επιθυμούσε. Τα παραδείγματα που αναφέρει ο συγγραφέας για να ενισχύσει αυτό το επιχείρημά του είναι οι σχέσεις που ανέπτυξε τα τελευταία δέκα χρόνια η ΕΕ με το Πακιστάν, τη Μυανμάρ, την Παλαιστινιακή Αρχή, το Ισραήλ και τη Νιγηρία. Είναι ιδιαίτερα σημαντική η ανάλυση του Χάλικ για τους περιορισμούς που υπάρχουν προκειμένου η ΕΕ να επέμβει για να αποκαταστήσει αξίες όπως είναι η Δημοκρατία σε αναπτυσσόμενα μη-μέλη της Ένωσης κράτη. Η ανάλυση αυτή υπομιμνήσκει τα πολλαπλά προβλήματα που αντιμετωπίζει η ΕΕ στην ευρωμεσογειακή πολιτική προκειμένου να εξαγάγει το ευρωπαϊκό σύστημα πολιτικών αξιών στα μουσουλμανικά κράτη της Μεσογείου.
Η όλη αναλυτική προσπάθεια του συγγραφέα να καταδείξει την ηθική διάσταση στην εξωτερική πολιτική της ΕΕ εγκλωβίζεται στη μεθοδολογική μονομέρεια που εκλαμβάνει το διεθνές δίκαιο ως το πιο σημαντικό εργαλείο ερμηνείας και ανάλυσης των διεθνών σχέσεων. Οι σκοποί της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ δεν μπορούν να αναλυθούν με καθαρά νομικούς όρους. Θα συμφωνήσω με την ερμηνεία του συγγραφέα στο τελευταίο κεφάλαιο όπου δίδει έμφαση στις ηθικές αξίες ως μέρος της πτυχής που αφορά την ανθρωπιστική προσπάθεια ως πρακτική της ΕΕ. Στα βασικά όμως ερωτήματα του πως και σε ποια βάση λήφθηκαν αποφάσεις σε μείζονα θέματα εξωτερικής πολιτικής όπως ο πόλεμος στο Ιράκ και η Παλαιστινιακή κρίση, η ερμηνεία στη βάση νομικών όρων αποδεικνύεται ανεπαρκής να δώσει απαντήσεις τόσο για το τεράστιο χάσμα μεταξύ των ισχυρών συντελεστών της Ένωσης όσο και την αδυναμία διαμόρφωσης κοινής Ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής. Διαβάστε περισσότερα...
Πέμπτη 13 Νοεμβρίου 2008
The Ideological Origins of Great Power Politics, 1789-1989
Mark L. Haas
The Ideological Origins of Great Power Politics, 1789-1989
Cornell University Press, 2005
Του John Ikenberry
Foreign Affairs Book Review
Πώς αντιλαμβάνονται οι ηγέτες τα επίπεδα απειλών μέσα στα πλαίσια της διεθνούς πολιτικής και ποιες οι επιδράσεις αυτών των αντιλήψεων στις πολιτικές επιλογές; Ο Μάρκ Χάας επικεντρώνεται στους τρόπους με τους οποίους η ιδεολογία μορφοποιεί αντιλήψεις. Δεν προβαίνει σε αναλυτική παρουσίαση του περιεχομένου συγκεκριμένων ιδεολογιών αλλά σε μία συγκριτική παρουσίαση των βαθμίδων διαφοράς μεταξύ τους. Αυτές οι ‘βαθμίδες διαφοράς’ μεταξύ των ιδεολογιών αποτελούν, κατά το συγγραφέα, ένα σημαντικό παράγοντα στα πλαίσια λήψης αποφάσεων, αφού επηρεάζουν τον τρόπο ταξινόμησης διαφόρων χωρών, σε αυτές που απειλούν και σε αυτές που βοηθούν την ασφάλεια και την ισχύ ενός κράτους. Κατά συνέπεια, αυτός ο τρόπος σχηματισμού αντίληψης περί απειλών επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο οι ηγέτες λαμβάνουν συγκεκριμένες αποφάσεις σε θέματα εξωτερικής πολιτικής.
Ο Χάας εξετάζει τις σχέσεις των μεγάλων δυνάμεων κατά την διάρκεια πέντε περιόδων: την δεκαετία του 1790 στην Ευρώπη; το Ευρωπαϊκό Κοντσέρτο (1815 -1848), τη δεκαετία του 1930 στην Ευρώπη, τις Σινο-Σοβιετικές σχέσεις από το 1949 έως το 1960 και το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Σε κάθε μία από αυτές τις περιόδους ο Χάας βρίσκει μια καθοριστική σχέση μεταξύ των βαθμίδων ιδεολογικής διαφοράς οι οποίες διήρεσαν ηγέτες κρατών και των αντιλήψεων των ηγετών για το επίπεδο απειλής (και επομένως των συναφών αποφάσεων εξωτερικής πολιτικής). Αυτές οι σχέσεις διατηρήθηκαν για πολλές από τις περιπτώσεις άσχετα από το χαρακτήρα των ιδεολογιών και από την διεθνή κατανομή της ισχύος.
Η θεωρία του ρεαλισμού υποστηρίζει ότι τα έθνη λειτουργούν στην βάση της ισχύος. Στο βιβλίο του ο Χάας υποστηρίζει ότι η ιδεολογία έπαιξε ένα σημαντικό ρόλο στον σχηματισμό και λήψη των πολιτικών αποφάσεων των μεγάλων κρατών, πέραν από την ερμηνεία που της δίδει η ρεαλιστική σχολή. Προσπαθώντας να ανιχνεύσει μια τακτική επίδραση των ιδεολογιών πάνω στις πολιτικές αποφάσεις, ο Χάας υποστηρίζει ότι ο βαθμός ιδεολογικής «απόστασης» μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων ήταν καταλυτικός ως προς τον τρόπο που οι ηγέτες τους προσδιορίζουν το συμφέρον και αντιλαμβάνονται τις απειλές.
Κατά τον Χάας, δεν είναι τόσο το περιεχόμενο της ιδεολογίας ενός κράτους (οι κυρίαρχες θέσεις αρχής) που επηρεάζει τις πολιτικές των κρατών αλλά οι ιδεολογικές συγκλίσεις και αποκλίσεις μεταξύ κρατών. Ο Χάας θεωρεί ότι παρά τις διαφορές στο πολίτευμα διαφόρων κρατών που μπορεί να είναι μοναρχικό, φιλελεύθερο, κομμουνιστικό ή φασιστικό, οι προαναφερθείσες συγκλίσεις ή αποκλίσεις είναι καταλυτικές στη συνομάδωσή τους.
Στο βιβλίο του μας παρουσιάζει πως η Αυστρία, η Πρωσία και η Ρωσία είχαν κοινό σκοπό μετά τους Ναπολεόντειους Πολέμους όπως και οι επαναστατικές ιδεολογίες τις Γαλλίας και της Σοβιετικής Ένωσης προκάλεσαν φόβους σε αλλά κράτη σχετικά με την πιθανότητα του «φαινομένου του ντόμινο». Φυσικά, εν τέλει, κράτη που ήταν ιδεολογικοί εχθροί πολέμησαν μαζί εναντίον του Χίτλερ και κομμουνιστικά κράτη αντιπαρατάχθηκαν μεταξύ τους. Στο τέλος, ο Χάας γίνεται πολύ πειστικός στην ανάλυσή του που καταδεικνύει πως η ισχύς και η ιδεολογία λειτουργούν μαζί για να διαμορφώσουν αντιλήψεις σχετικά με τον προσδιορισμό των απειλών και των συμφερόντων. Διαβάστε περισσότερα...
Καταρρέει ο μύθος των 100 εκατομμυρίων Τούρκων
Του Σάββα Καλεντερίδη
Οι Τούρκοι εθνικιστές-μεγαλοϊδεάτες εδώ και καιρό πλασσάρουν το μύθο της Τουρκίας των 100 εκατομμυρίων, με βάση τον οποίο η χώρα τους θα είναι μια από τις δέκα μεγαλύτερες-ισχυρότερες οικονομικά και στρατιωτικά χώρες του κόσμου και κυρίαρχη δύναμη στο κρίσιμο τρίγωνο Καύκασος-Μέση Ανατολή-Βαλκάνια.
Σε σημερινό δημοσίευμα της εφημερίδας Μπουγκιούν, που στηρίζεται σε στοιχεία που έχουν δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (Resmi Gazete) αναφέρεται ότι ο στόχος των 100 εκατομμυρίων για τον πληθυσμό της Τουρκίας είναι ένα άπιαστο όνειρο.
Συγκεκριμένα αναφέρεται ότι ο ρυθμός αύξησης του πληθυσμού της Τουρκίας τη δεκαετία 1998-2008 επιβραδύνθηκε, ενώ για το 2009 ο ρυθμός...αύξησης προβλέπεται να ανέλθει 1.18%, το 2010 1.11% και το 2015 να πέσει κάτω του 1%. Το έτος 2020 ο ρυθμός αύξησης του πληθυσμού στην Τουρκία προβλέπεται να πέσει στο 0.8% και το 2023, που αναμένονται να εορταστούν με μεγάλη λαμπρότητα τα 100χρονα της "δημοκρατίας", ο ρυθμός αύξησης θα είναι 0.7%, το 2030 0.5%, το 2035 0.3%, το 2040 0.2%, ενώ το 2046 αναμένεται να μηδενιστεί.
Με βάση τους υπολογισμούς, ο πληθυσμός της Τουρκίας το 2050 αναμένεται να ανέλθει στα 88 εκατ. 986 χιλιάδες άτομα.
Να σημειωθεί ότι με βάση τα επίσημα στοιχεία, ο ρυθμός αύξησης των κουρδικών πληθυσμών είναι τριπλάσιος και τετραπλάσιος από τις άλλες πληθυσμιακές ομάδες της Τουρκίας, γεγονός που μας επιτρέπει να υπολογίσουμε ότι οι Κούρδοι, τα επόμενα χρόνια, θα είναι η πιο συμπαγής και η πιο πολυπληθής ομάδα στα όρια της τουρκικής επικράτειας και αντί για κουρδική μειονότητα, μάλλον θα μιλλάμε για κουρδική πληθυσμιακή κυριαρχία.
Οι φόβοι αυτοί, άλλωστε, εκφράζονται από εθνικιστικούς, για την ακρίβεια εθνικοσοσιαλιστικούς κύκλους, που μιλούν για κουρδική επέλαση στην Ανατολή (κοιτάξτε το χάρτη στην ιστοσελίδα TURKSOLU, που έχει ως επικεφαλίδα το: Δεν υπάρχει Κουρδικό Πρόβλημα, υπάρχει Ζήτημα Κουρδικής Επέλασης).
Πηγή: http://www.bugun.com.tr/haber_detay.asp?haberID=45770
Αναρτήθηκε από skal στις 12 Νοέμβριος 2008 3:17 μμ στο blog
http://infognomonpolitics.blogspot.com Διαβάστε περισσότερα...
Οι Τούρκοι εθνικιστές-μεγαλοϊδεάτες εδώ και καιρό πλασσάρουν το μύθο της Τουρκίας των 100 εκατομμυρίων, με βάση τον οποίο η χώρα τους θα είναι μια από τις δέκα μεγαλύτερες-ισχυρότερες οικονομικά και στρατιωτικά χώρες του κόσμου και κυρίαρχη δύναμη στο κρίσιμο τρίγωνο Καύκασος-Μέση Ανατολή-Βαλκάνια.
Σε σημερινό δημοσίευμα της εφημερίδας Μπουγκιούν, που στηρίζεται σε στοιχεία που έχουν δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (Resmi Gazete) αναφέρεται ότι ο στόχος των 100 εκατομμυρίων για τον πληθυσμό της Τουρκίας είναι ένα άπιαστο όνειρο.
Συγκεκριμένα αναφέρεται ότι ο ρυθμός αύξησης του πληθυσμού της Τουρκίας τη δεκαετία 1998-2008 επιβραδύνθηκε, ενώ για το 2009 ο ρυθμός...αύξησης προβλέπεται να ανέλθει 1.18%, το 2010 1.11% και το 2015 να πέσει κάτω του 1%. Το έτος 2020 ο ρυθμός αύξησης του πληθυσμού στην Τουρκία προβλέπεται να πέσει στο 0.8% και το 2023, που αναμένονται να εορταστούν με μεγάλη λαμπρότητα τα 100χρονα της "δημοκρατίας", ο ρυθμός αύξησης θα είναι 0.7%, το 2030 0.5%, το 2035 0.3%, το 2040 0.2%, ενώ το 2046 αναμένεται να μηδενιστεί.
Με βάση τους υπολογισμούς, ο πληθυσμός της Τουρκίας το 2050 αναμένεται να ανέλθει στα 88 εκατ. 986 χιλιάδες άτομα.
Να σημειωθεί ότι με βάση τα επίσημα στοιχεία, ο ρυθμός αύξησης των κουρδικών πληθυσμών είναι τριπλάσιος και τετραπλάσιος από τις άλλες πληθυσμιακές ομάδες της Τουρκίας, γεγονός που μας επιτρέπει να υπολογίσουμε ότι οι Κούρδοι, τα επόμενα χρόνια, θα είναι η πιο συμπαγής και η πιο πολυπληθής ομάδα στα όρια της τουρκικής επικράτειας και αντί για κουρδική μειονότητα, μάλλον θα μιλλάμε για κουρδική πληθυσμιακή κυριαρχία.
Οι φόβοι αυτοί, άλλωστε, εκφράζονται από εθνικιστικούς, για την ακρίβεια εθνικοσοσιαλιστικούς κύκλους, που μιλούν για κουρδική επέλαση στην Ανατολή (κοιτάξτε το χάρτη στην ιστοσελίδα TURKSOLU, που έχει ως επικεφαλίδα το: Δεν υπάρχει Κουρδικό Πρόβλημα, υπάρχει Ζήτημα Κουρδικής Επέλασης).
Πηγή: http://www.bugun.com.tr/haber_detay.asp?haberID=45770
Αναρτήθηκε από skal στις 12 Νοέμβριος 2008 3:17 μμ στο blog
http://infognomonpolitics.blogspot.com Διαβάστε περισσότερα...
Mao's Last Revolution
Roderick MacFaquhar, Michael Schoenhals
Mao's Last Revolution
Harvard University Press, 2007
Της Judith Shapiro
International Herald Tribune Book Review
Η Μεγάλη Προλεταριακή Πολιτιστική Επανάσταση της Κίνας, η οποία διήρκεσε από το 1966 έως το 1976, προκάλεσε περίπου ένα εκατομμύριο μη-φυσιολογικούς θανάτους. Θεωρείται ως ένας από τους χειρότερους και πιο τρομακτικούς πολιτικούς κατακλυσμούς της ιστορίας. Υπάρχει δε μια ιδιαίτερη αμνησία περί του γεγονότος στην Κίνα: το κράτος του οποίου η νομιμότητα έγκειται στην διατήρηση και συντήρηση του μητρώου του Κομμουνιστικού Κόμματος και του ιδρυτή του Μάο Τσετούνγκ, καταστέλλει την όποια συζήτηση για το παρελθόν. Οι απλοί Κινέζοι, επηρεασμένοι από τις Κουμφουκιανές παραδόσεις οι οποίες δίνουν έμφαση στην κοινωνική αρμονία, καθίστανται συνυπεύθυνοι για την διατήρηση της σιγής εφόσον, έστω φαινομενικά, δείχνουν ότι αποφεύγουν να αποδίδουν τις πολιτικές ευθύνες. Είναι γεγονός ότι στα πλαίσια της σημερινής αναπτυσσόμενης Κίνας, ο εφιάλτης των αποκηρύξεων από τους Κόκκινους Φρουρούς, τα συστηματικά βασανιστήρια, το κάψιμο το βιβλίων και οι βίαιες πληθυσμιακές μετακινήσεις εκλαμβάνονται ως ένα μακρινό παρελθόν.
Το βιβλίο των Ρόντερικ Μακφάρκουχαρ (καθηγητή Ιστορίας στο Χάρβαρντ) και Μάϊκλ Σιόενχαλ (καθηγητή Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Λουντ της Σουηδίας) «Mao's Last Revolution», η πρώτη που ασχολείται εκτεταμένα με την εξιστόρηση της κρατικής πολιτικής της περιόδου εκείνης, μπορεί όντως να προκαλέσει ένα κύμα ερευνών για την Πολιτιστική Επανάσταση στην ίδια την Κίνα και κατά συνέπεια σοβαρή συζήτηση γύρω από τον τρόπο που χειρίζεται το κράτος την ιστορική μνήμη.
Οι παρελαύνοντες χαρακτήρες περιλαμβάνουν ευρέως γνωστά πρόσωπα όπως ο Μάο Τσετούνγκ, η γυναίκα του Τζιάνγκ Κίνγκ και άλλα μέλη της ακροαριστερής Κλίκας των Τεσσάρων, όπως επίσης και τον άρχοντα του στρατιωτικού κατεστημένου Λίν Μπιάο, τον αγαπητό Πρωθυπουργό Τσου Ενλάι και τα πλέον σημαίνοντα θύματα της Πολιτιστικής Επανάστασης: το Πρόεδρο Λιού Σιαοκί και τον Γενικό Γραμματέα Ντένγκ Ξιαοπίνγκ.
Το βιβλίο φέρνει στην επιφάνεια μία λεπτομερή καταγραφή των καταιγιστικών κατηγοριών εναντίον των διαφωνούντων, τις αντιστάσεις σε αυτές και τις εκκαθαρίσεις για τις οποίες είναι διαβόητη αυτή η περίοδος. Συμπεριλαμβάνονται επίσης εκτενείς περιγραφές γνωστών γεγονότων όπως η καμπάνια του 1965 εναντίον του ιστορικού Γού Χάν και το δράμα του «Ο Χάι Ρούι Απολύθηκε» το οποίο σήμανε την αρχή της όλης επανάστασης – η απόπειρα πραξικοπήματος από τον το Λιν Μπιάο το 1971, η οποία τέλειωσε με τους θανάτους του Λίν Μπιάο και της οικογένειας του στα συντρίμμια του αεροσκάφους τους στη Μογγολία – και η καταστολή στην πλατεία Τιενανμέν το 1976 όσων θρηνούσαν το θάνατο του Τσου Ενλάι, αγαπητού λόγω της προστασίας που παρείχε σε διανοούμενους.
Παρά το γεγονός ότι οι συγγραφείς παραθέτουν μια λεπτομερή περιγραφή των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των ανωτέρων αξιωματούχων και των συνεργατών τους, αφήνουν πολλά από τα πλέον σημαντικά ερωτήματα στους κοινωνιολόγους, στους πολιτικούς επιστήμονες και τους ίδιους τους Κινέζους πολίτες. Γιατί παρατηρήθηκε τόσο μεγάλη και ενθουσιώδης συμμετοχή στην βία; Πως ήταν δυνατόν η επανάσταση να κινηθεί σε κατευθύνσεις πέραν του ελέγχου των ανωτάτων κρατικών αξιωματούχων; Μήπως η Κινεζική πολιτική κουλτούρα υποστήριξε τον Μαοϊστικό εξτρεμισμό;
Εάν και εφόσον η Κίνα θέλει να προστατευθεί από πολιτικούς κατακλυσμούς στο μέλλον, ερωτήματα όπως αυτά που τίθενται στο βιβλίο είναι αναγκαία σε μια περίοδο όπως την παρούσα όπου η σταθερότητα και το πεπρωμένο της χώρας είναι ακόμη δυσνόητα και ομιχλώδη. Διαβάστε περισσότερα...
Τετάρτη 12 Νοεμβρίου 2008
Πως άρχισε η κρίση στην Ν. Οσετία
Των C. J. Chivers και Ellen Barry
New York Times
Νέες μαρτυρίες από ανεξάρτητους παρατηρητές που βρίσκονταν στη Νότια Οσετία κατά την έναρξη της κρίσης τον περασμένο Αύγουστο θέτουν σε αμφισβήτηση τους μόνιμους ισχυρισμούς των Γεωργιανών ότι βρίσκονταν σε άμυνα στις 7 Αυγούστου, όταν άρχισαν να βομβαρδίζουν εναντίον των αποσχιστικών στρατευμάτων και των Ρώσων στην πρωτεύουσα της Νότιας Οσετίας Τσχινβάλι.
Οι μαρτυρίες των παρατηρητών του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) δεν καταλήγουν σε απόλυτα συμπεράσματα ούτε είναι τόσο πλήρεις ώστε να επιλύουν όλες τις ανοικτές διαφωνίες για το ποιος έφταιξε στον πόλεμο που όξυνε τις σχέσεις του Κρεμλίνου με τη Δύση. Όμως, εγείρουν ερωτήματα για την ακρίβεια και την ειλικρίνεια των ισχυρισμών της Γεωργίας.
Ο πρόεδρος της Γεωργίας Μιχαήλ Σαακασβίλι έχει χαρακτηρίσει τη γεωργιανή επίθεση ως πράξη άμυνας και επιχείρηση ακριβείας. Όμως, σύμφωνα με τα όσα κατέγραψαν οι παρατηρητές στις 7 και 8 Αυγούστου, γεωργιανά βλήματα και ρουκέτες έπεφταν σε όλο το Τσχινβάλι κάθε 15- 20 δευτερόλεπτα. Επίσης, οι παρατηρητές δεν μπορούν να επιβεβαιώσουν ότι το ίδιο βράδυ η Ρωσία βομβάρδιζε χωριά στα οποία κατοικούσαν Γεωργιανοί και αμφισβητούν μία από τις κύριες δικαιολογίες που έχει προσφέρει ο Σαακασβίλι για την επίθεση.
Ανώτεροι Γεωργιανοί αξιωματούχοι προτρέπουν τις δυτικές κυβερνήσεις να αγνοήσουν τις μαρτυρίες. «Αυτές οι πληροφορίες δεν ξέρω τι είναι και πώς επιβεβαιώνονται», είπε ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Γεωργίας Γκίγκα Μποκερία.
Οι παρατηρητές, στους οποίους περιλαμβανόταν ένας Φινλανδός ταγματάρχης, ένας Λευκορώσος λοχαγός αλεξιπτωτιστών και ένας Πολωνός πολίτης, ήταν μέλη της αποστολής του ΟΑΣΕ στη Νότια Οσετία, που βρίσκεται στην περιοχή από την προηγούμενη συμφωνία εκεχειρίας, τη δεκαετία του 1990. Οι παρατηρητές ενημέρωσαν για τα ευρήματά τους διπλωμάτες στην Τιφλίδα, τον Αύγουστο και τον Οκτώβριο. Οι New York Times πληροφορήθηκαν το περιεχόμενο των δύο ενημερώσεων από ανθρώπους που ήταν παρόντες και στις δύο. Εν συνεχεία, τρεις δυτικοί διπλωμάτες και ένας Ρώσος επιβεβαίωσαν τις λεπτομέρειες.
Στις 3 το μεσημέρι της 7ης Αυγούστου οι παρατηρητές είδαν ότι οι Γεωργιανοί συγκέντρωναν μεγάλο αριθμό πυροβόλων όπλων και εκτοξευτών πυραύλων τύπου grad λίγο νότια από τα σύνορα με τη Νότια Οσετία. Στις 11 το βράδυ, η Γεωργία ανακοίνωσε ότι γεωργιανά χωριά δέχονται επίθεση και εξήγγειλε επιχείρηση «για την αποκατάσταση της συνταγματικής τάξης» στη Νότια Οσετία. Αμέσως άρχισε να βομβαρδίζει το Τσχινβάλι.
Όμως, οι παρατηρητές δηλώνουν ότι πριν αρχίσουν οι βομβαρδισμοί από τους Γεωργιανούς, δεν ακούγονταν βομβαρδισμοί από τη ρωσική πλευρά. «Αν το βαρύ πυροβολικό έριχνε στις περιοχές που η Γεωργία ισχυρίζεται ότι έριχνε, τότε οι άνθρωποί μας θα το είχαν ακούσει. Δεν το άκουσαν», είπε στην ενημέρωσή του προς τους στρατιωτικούς ακολούθους των πρεσβειών τον Οκτώβριο ο Βρετανός σμήναρχος Γιαγκ, επικεφαλής των παρατηρητών του ΟΑΣΕ στη Νότια Οσετία. «Ακούγονταν μόνο κάποιοι πυροβολισμοί».
Οι Γεωργιανοί άρχισαν τον βομβαρδισμό του Τσχινβάλι στις 11.35 το βράδυ της 7ης Αυγούστου. Στις 11.45 έσκαγε στην πόλη ένα βλήμα κάθε 15 με 20 δευτερόλεπτα. Ένα τέταρτο μετά τα μεσάνυχτα, ο επικεφαλής των ρωσικών ειρηνευτικών δυνάμεων στην περιοχή, υποστράτηγος Μαράτ Κουλαχμέτοφ επικοινώνησε με τους παρατηρητές και τους ανακοίνωσε ότι η μονάδα του είχε δεχθεί επίθεση και είχε απώλειες. Μέχρι το πρωί, είχαν σκοτωθεί δύο Ρώσοι στρατιώτες και είχαν τραυματισθεί 5. Δύο ανώτεροι δυτικοί στρατιωτικοί που υπηρετούν στη Γεωργία είπαν ότι όποιες κι αν ήταν οι προθέσεις της Ρωσίας στην Οσετία, άπαξ και το πυροβολικό της Γεωργίας βομβάρδισε ρωσικές θέσεις η σύγκρουση ήταν αναπόφευκτη.
«Ήταν σαφές ότι τα πυρά έπεφταν εντελώς αδιακρίτως και η επίθεση ήταν τελείως δυσανάλογη προς όποια πρόκληση, αν πράγματι υπήρξε κάποια πρόκληση», είπε ο τότε επικεφαλής της αποστολής του ΟΑΣΕ στη Γεωργία, πρώην λοχαγός του Βρετανικού στρατού Ράιαν Γκράιστ. «Ήταν μια συνολική επίθεση εναντίον της πόλης ως πόλης». Τον Αύγουστο, ενώ η υπουργός Εξωτερικών Έκα Τκεσελασβίλι διαβεβαίωνε τους διπλωμάτες ότι η επίθεση ήταν μετρημένη και στοχευμένη, ο Γκράιστ ενημέρωσε τους διπλωμάτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το αντίθετο. Στη συνέχεια παραιτήθηκε υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες. Διαβάστε περισσότερα...
Η «Αφύπνιση» ταράζει το Ιράκ
Του Richard Oppel
The New York Times
Η ελεγχόμενη από τους σιίτες κυβέρνηση του Ιράκ ξεκίνησε εκστρατεία για την απομάκρυνση σουνιτών ηγετών από τις «πολιτικές ομάδες περιπολίας». Πρόκειται για ομάδες πρώην εξεγερθέντων, τα μέλη των οποίων πληρώνονται από τους Αμερικανούς και έχουν διατελέσει σημαντικό ρόλο στη μείωση των φαινομένων βίας στη χώρα. Στην πολυτάραχη επαρχία Ντιγιάλα, Αμερικανοί και Ιρακινοί αξιωματούχοι επιβεβαίωναν ότι έχουν εκδοθεί διαταγές για τη σύλληψη εκατοντάδων μελών του λεγόμενου κινήματος της «Αφύπνισης» στο πλαίσιο μεγάλης επιχείρησης ασφαλείας. Μέχρι σήμερα έχουν συλληφθεί, τουλάχιστον, πέντε ανώτατα στελέχη του κινήματος. Δυτικά της Βαγδάτης, πρώην ηγέτες της σουνιτικής εξέγερσης υποστηρίζουν ότι ο ιρακινός στρατός καταδιώκει 650 μέλη της «Αφύπνισης» και ότι πολλά απ’ αυτά έχουν ήδη εγκαταλείψει τις περιοχές για την ασφάλεια των οποίων φρόντιζαν μέχρι πριν από λίγες εβδομάδες.
«Το κράτος δεν μπορεί να συνυπάρξει με την “Αφύπνιση”», λέει ο σιίτης βουλευτής, Σεΐχ Τζαλαμπατίν Αλ Σαγκέρ. «Οι μέρες τους είναι μετρημένες», τονίζει ο ίδιος. Η επιθετικότητα της ιρακινής κυβέρνησης έναντι των τοπικών Συμβουλίων της «Αφύπνισης» πηγάζει από τη βεβαιότητα ότι ο στρατός είναι πλέον σε θέση να εξασφαλίσει την ηρεμία στις έως πρότινος ταραχώδεις περιοχές δίχως τη βοήθεια των πρώην εξεγερθέντων. Δεν είναι, ωστόσο, τυχαίο ότι η επιχείρηση για την πάταξη των πρώην εξεγερθέντων και νυν συμμάχων των Αμερικανών λαμβάνει χώρα σε μια περίοδο κατά την οποία πληθαίνουν οι ενδείξεις ότι τα ηγετικά στελέχη της «Αφύπνισης» διευρύνουν την πολιτική τους επιρροή.
Παρά ταύτα, η πολιτική της ιρακινής κυβέρνησης βρίσκει αντίθετους τους Αμερικανούς, οι οποίοι θεωρούν ότι οι προσπάθειες διάλυσης της «Αφύπνισης» θα προκαλέσουν ένα νέο κύμα βίας. Αμερικανοί αξιωματούχοι, μάλιστα, υπογραμμίζουν ότι η ανορθόδοξη μέθοδος της πληρωμής των πρώην εξεγερθέντων έχει σώσει τις ζωές εκατοντάδων στρατιωτών της Συμμαχίας. «Είναι βέβαιο ότι θα προκύψουν προβλήματα στον τομέα της ασφάλειας αν δεν γίνουν λεπτοί χειρισμοί», δηλώνει ο ταξίαρχος Ντέιβιντ Πέρκινς. «Δεν πρέπει να τους δώσουμε λόγους για να στραφούν εκ νέου στην Αλ Κάιντα», προσθέτει. Υπενθυμίζεται ότι πολλοί σουνίτες εξεγερθέντες είχαν στο παρελθόν συμμαχήσει με την Αλ Κάιντα της Μεσοποταμίας και άλλες εξτρεμιστικές οργανώσεις. Την ίδια στιγμή, στελέχη της «Αφύπνισης» διαμαρτύρονται ότι η κυβέρνηση δεν έχει ακόμα υλοποιήσει τη δέσμευση για την απορρόφηση χιλιάδων πρώην εξεγερθέντων στις δυνάμεις ασφαλείας.
Επισημαίνεται ότι Αμερικανοί και Ιρακινοί έχουν ήδη καταλήξει σε προσχέδιο συμφωνίας για την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από τα αστικά κέντρα στις αρχές του νέου έτους.
Οι περιοχές αυτές θα τεθούν υπό τον απόλυτο έλεγχο των ιρακινών δυνάμεων ασφαλείας. Ο ταξίαρχος Πέρκινς υποστηρίζει, από την πλευρά του, ότι μόλις 5.200 από τα 100.000 μέλη της «Αφύπνισης» έχουν ενταχθεί στις κυβερνητικές δυνάμεις ασφαλείας. «Η κυβέρνηση μας ενθάρρυνε να πολεμήσουμε την Αλ Κάιντα και τώρα που οι εξτρεμιστές ηττήθηκαν, είναι σαφές ότι δεν μας χρειάζεται πλέον», λέει ο Αμπού Μαρούφ, ο οποίος σύμφωνα με τους Αμερικανούς υπήρξε ηγετικό στέλεχος της Επαναστατικής Ταξιαρχίας δυτικά της Βαγδάτης. «Είναι, λοιπόν, παράλογο που αισθάνομαι προδομένος;», διερωτάται ο ίδιος. Ο Αμπού Μαρούφ ανακάλυψε πρόσφατα ότι το όνομά του βρίσκεται στον κατάλογο των μελών της «Αφύπνισης» που καταζητούνται και έχει ήδη φροντίσει να εξαφανίσει τα ίχνη του νότια της Φαλούτζα. «Οι άνδρες μου θυσιάστηκαν πολεμώντας την Αλ Κάιντα και τώρα η κυβέρνηση επιδιώκει να τους συλλάβει», τονίζει.
Στην πραγματικότητα, βέβαια, η ιρακινή κυβέρνηση δεν είδε ποτέ με καλό μάτι το σχέδιο των Αμερικανών για τη χρηματοδότηση των πρώην εξεγερθέντων και στελέχη της υπογράμμιζαν ότι οι σουνίτες μαχητές θα σταματήσουν να μάχονται όταν κρίνουν ότι αυτό εξυπηρετεί τα συμφέροντα και τις επιδιώξεις τους. «Αυτοί οι άνθρωποι είναι καρκινώματα και πρέπει να απομακρυνθούν», υποστηρίζει ο ταξίαρχος του ιρακινού στρατού, Νασίρ Αλ Χίτι, αναφερόμενους στους 650 καταζητούμενους.
Αδύνατη η συμφιλίωση
Αρκετοί Αμερικανοί στρατιωτικοί δηλώνουν ότι η ενεργοποίηση του κινήματος της «Αφύπνισης» διαδραμάτισε εξίσου, αν όχι σημαντικότερο, ρόλο στη μείωση της βίας από την αποστολή ενισχύσεων από τις ΗΠΑ. «Δεν νομίζω ότι η ηρεμία θα είχε αποκατασταθεί δίχως τη συμβολή αυτών των ανδρών», λέει ο συνταγματάρχης Κερτ Πίνκερτον, πρώην διοικητής τάγματος στο Ιράκ και εκ των ανθρώπων που αναμείχθηκαν ενεργά στη διάδοση του προγράμματος «Αφύπνιση» δυτικά του Αμπού Γκραΐμπ. Ο συνταγματάρχης, μάλιστα, δεν διστάζει να αναφερθεί με κολακευτικά σχόλια στον Αμπού Μαρούφ.
Αντιθέτως, ο ταξίαρχος Νασίρ υποστηρίζει ότι ο Μαρούφ και ο αδελφός του, Φαϊζάλ Ισμαήλ Χουσεΐν, διετέλεσαν ηγέτες του Ισλαμικού Στρατού του Ιράκ και ως εκ τούτου οφείλουν να λογοδοτήσουν για τα αδικήματα στα οποία υπέπεσαν πριν από τη δημιουργία των Συμβουλίων της «Αφύπνισης». Ο ίδιος τονίζει ότι οι διαταγές για τις συλλήψεις έρχονται από τις ιρακινές δικαστικές αρχές και αναγνωρίζει ότι οι εν λόγω σουνίτες μπορεί να στραφούν εκ νέου σε πράξεις βίας. «Είναι σαν τους ναρκομανείς που διακόπτουν προσωρινά τη χρήση, αλλά εντέλει σύντομα αναζητούν και πάλι τη δόση τους», ισχυρίζεται. Ο Ιρακινός ταξίαρχος ξεκαθαρίζει ότι η «συμφιλίωση» είναι αδύνατη και ότι είναι διατεθειμένος να παραιτηθεί αν του ζητηθεί να συνεργαστεί με έναν πρώην εξεγερθέντα, τα χέρια του οποίου έχουν λερωθεί από το αίμα αθώων.
Ο πρώην ηγέτης της «Αφύπνισης» στο Αμπού Γκραΐμπ και τη Φαλούτζα, Αμπού Αζάμ, εξακολουθεί να τρέφει αμυδρές ελπίδες για την ομαλή διευθέτηση της υπόθεσης. Βρέθηκε πρόσφατα στη Βαγδάτη, όπου συζήτησε για την εθνική συμφιλίωση με συμβούλους του πρωθυπουργού, Νούρι Αλ Μαλίκι. «Είναι γεγονός ότι οι διαπραγματεύσεις δεν εξελίσσονται όπως θα θέλαμε», παραδέχεται. Υποστηρίζει ότι κάποιοι συνεργάτες του πρωθυπουργού εμφανίζονται πιο διαλλακτικοί, αλλά φοβάται ότι ο ιρακινός στρατός θα στραφεί με μένος εναντίον των μελών της «Αφύπνισης» μόλις οι Αμερικανοί αποσυρθούν. «Πιστεύω ότι οι περισσότεροι σουνίτες μαχητές δεν θα επιδιώξουν μια νέα ένοπλη σύγκρουση με τις κυβερνητικές δυνάμεις», λέει. «Κάποιοι, ωστόσο, θα καταφύγουν εκ νέου στην ένοπλη βία αν η κυβέρνηση αρνηθεί να τους εντάξει στις δυνάμεις ασφαλείας», προειδοποιεί ο Αμπού Αζάμ. Διαβάστε περισσότερα...
Δευτέρα 10 Νοεμβρίου 2008
Οι Πηγές του Βόλγα
Malaparte Curzio
Οι Πηγές του Βόλγα
Εκδόσεις ΙΩΛΚΟΣ, 2008
Του Σάντη Αποστολίδη
Ελευθεροτυπία
Σ' έναν πόλεμο, μόνη ειλικρινής φωνή ίσως να 'ναι αυτή ενός «ανεπιθύμητου» παρατηρητή, αμέτοχου ή που μοιάζει να παίρνει και το μέρος του αντιπάλου - αφού συνηθέστατα άλλωστε οι εμπλεκόμενοι έχουν καθένας το δικό του ...άδικο! Στις «Πηγές του Βόλγα» (ανταποκρίσεις δημοσιευμένες στην «Corriere della Sera», μεσούντος του πολέμου, το 1941-42), ο λυρισμός που κούραζε στο «Καπούτ» έχει περιοριστεί -οι δημοσιογραφικές απαιτήσεις απολιπαίνουν γενικά τα κείμενα και μένουν τα κυριότατα, δίχως φλυαρίες, σαν φωτογραφίες απ' το μέτωπο-, υστερεί όμως κάπως σε δραματικότητα.
Ο αμφιλεγόμενος Μαλαπάρτε, φασίστας στον Μεσοπόλεμο, που κατέληξε κομμουνιστής στον Μεταπόλεμο για ν' ασπαστεί ώς και τον Καθολικισμό λίγο προτού πεθάνει -κι ας μην επιχειρήσει κανείς να τον κατατάξει «αντικειμενικά» εδώ ή εκεί-, ακολούθησε ως Ιταλός αξιωματικός και ανταποκριτής συνάμα(!) τη γερμανική εισβολή στην Ουκρανία - ο μόνος «ξένος» που αποτύπωσε την επιχείρηση «Μπαρμπαρόσα» από πρώτο χέρι και όχι απ' τα μετόπισθεν ή απ' τα μαγειρεμένα «επίσημα ανακοινωθέντα». Προβλέπει δύσκολο τον πόλεμο, παρατηρεί λεπτομέρειες που δεν αρέσουν, καθίσταται γρήγορα «ανεπιθύμητος» ως «συμπαθών», τάχα, τους Ρώσους, και μ' εντολή του Γκέμπελς οι στρατιωτικές αρχές τον διώχνουν. Ο Μουσολίνι αρκείται σ' ένα τράβηγμα αυτιού με μια πειθαρχική «καραντίνα» και λίγους μήνες αργότερα ξαναβρίσκεται στα πρόσω! Αλλά από φόβο γερμανικών τυχόν αντιποίνων -ο Γκέμπελς δεν ήταν από κείνους που τους ξεγελούσες εύκολα!-, προτιμάει το μέτωπο της Φινλανδίας, συμμάχου μεν του Άξονα, όπου όμως το χέρι των χιτλερικών δεν απλωνόταν τόσο βαρύ, και καταγράφει από κοντά τη μεγαλειώδη πολιορκία του Λένινγκραντ.
Βασικός άξονας: η αναζήτηση μιας αντικειμενικής θέασης. Για τον Μαλαπάρτε οι Ρώσοι δεν είν' οι άξεστοι και οπισθοδρομικοί μουζίκοι, που 'βλεπε ο μεσοπολεμικός ευρωπαϊκός αστισμός, απομακρυσμένος απ' τα πράγματα και ξεγελασμένος σε μεγάλο βαθμό κι απ' την επίσημη ναζιστική προπαγάνδα, αλλά μια ισχυρή νέα τάξη μπολσεβίκων, τέως αγροτών, που μες στα 20 χρόνια κομμουνιστικού καθεστώτος είχαν μετατραπεί σ' εξειδικευμένους βιομηχανικούς εργάτες, με συνείδηση «παραγωγής έργου» και πατριωτικού χρέους.
Συλλαμβάνει καίρια λοιπόν, και πολύ πρώιμα, ότι ο πόλεμος δεν διεξάγεται μεταξύ Δύσης και Ανατολής, αλλά μεταξύ δύο κοινωνικο-οικονομικών συστημάτων του ίδιου κόσμου - κι αυτό υπογραμμίζει ο πρωτότυπος τίτλος «Ο Βόλγας πηγάζει στην Ευρώπη», που κάπως αλλοιώθηκε στην ελληνική έκδοση. Ότι δηλαδή, όπως ο Τάμεσης ή ο Σηκουάνας, το παραδοσιακά ρωσικό ποτάμι, ο Βόλγας, είναι κατ' ουσίαν ευρωπαϊκό.
Το ερώτημα λοιπόν, κατά τον Μαλαπάρτε, δεν είναι αν θα ηττηθεί ο «βάρβαρος Ασιάτης», αλλ' αν το ένα σύστημα, της παραδοσιακά βιομηχανικής Γερμανίας με την κεφαλαιοκρατική δομή, θα μπορέσει να επικρατήσει του άλλου, του νέου κομμουνιστικού προτύπου - μια αναμέτρηση δηλαδή που ασφαλώς κανείς τότε δεν ήθελε να παραδεχτεί τον αληθινό της χαρακτήρα...
Απ' το βιβλίο πολλά έχουν να κερδίσουν οι μελετητές του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, μα και όσοι, πέραν των πληροφοριών, αναζητούν στα «ντοκουμέντα» μιας εποχής και κάποιαν ουσιαστική απόγευση, αφού σπανίως άμεσες μαρτυρίες κρίσιμων ιστορικών στιγμών διαθέτουν τέτοιες λογοτεχνικές ποιότητες. Διαβάστε περισσότερα...
Κυριακή 9 Νοεμβρίου 2008
Η αυτοκρατορία της εικόνας
Η αυτοκρατορία της εικόνας
Κοινή γνώμη και πολιτική κουλτούρα
Χρήστος Ιακώβου
Οι έννοιες της κοινής γνώμης και της πολιτικής κουλτούρας είναι άμεσα συνυφασμένες, παρόλο που στην πολιτική επιστήμη μπορεί κάποιος να βρει μία ευρεία γκάμα ορισμών σχετικά με αμφότερες τις έννοιες. Αν δεχθούμε ότι πολιτική κουλτούρα είναι οι τρόποι με τους οποίους οι πολίτες εκλαμβάνουν και θεσμίζουν τις σχέσεις τους με την πολιτική ζωή σε συνάρτηση με τον ιστορικό χρόνο και χώρο, καθώς επίσης, και αν δεχθούμε ότι κοινή γνώμη είναι η εκπεφρασμένη άποψη των πολιτών επί των κυρίαρχων θεμάτων του δημοσίου βίου, τότε αναπόδραστα η μεν επηρεάζει την δε και τανάπαλιν. Αυτό συμβαίνει διότι το ποια θέματα προσελκύουν το δημόσιο ενδιαφέρον σε τρέχοντα χρόνο, είναι εξηρτημένο από την ευρύτερη πολιτική παράδοση και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η δημόσια σφαίρα.
Στον απόηχο των Αμερικανικών εκλογών ήταν κοινά τα συμπεράσματα ανάμεσα σε ευρύ φάσμα Αμερικανών πολιτικών επιστημόνων ότι πλέον έχει διαφοροποιηθεί το πολιτικό πεδίο όπως το γνωρίζαμε μέχρι σήμερα καθώς επίσης εδραιώνεται η παρουσία μίας νέας κατηγορίας πολιτικών δρώντων, όπως του επικοινωνιολόγου, του πολιτικού αναλυτή, του δημοσκόπου κά., οι οποίοι εφεξής αποκτούν άμεση επιρροή στο πολιτικό παιγνίδι, ειδικά σε καθοριστικές στιγμές, όπως είναι οι προεκλογικές περίοδοι. Όλοι αυτοί έρχονται να προσδώσουν νέα ρυθμιστική σχέση μεταξύ της πολιτικής κουλτούρας και της κοινής γνώμης παρεμβαίνοντας με διάφορους τεχνικούς τρόπους στο δημόσιο πεδίο σε προεκλογικές περιόδους. Παρόμοιο σκηνικό εντοπίστηκε σε πρώιμη μορφή και στις εκλογές του περασμένου Φεβρουαρίου στην Κύπρο.
Κατ’ αρχήν, η τηλεόραση και το διαδίκτυο, ως σύγχρονα μέσα ενημέρωσης, παίζουν τον καθοριστικό ρόλο στην πληροφόρηση των πολιτών, όπως επίσης και οι τεχνολογίες που εισάγονται από τις κοινωνικές επιστήμες (π.χ. δημοσκοπήσεις) που, θεωρητικώς τουλάχιστον, επιτρέπουν να κατανοήσουμε καλύτερα την κοινή γνώμη. Αυτό αρχικά αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για τον εκσυγχρονισμό μίας δημοκρατικής κοινωνίας. Η πολιτική ανάλυση των δημοσκοπήσεων της κοινής γνώμης, των τηλεοπτικών συζητήσεων και αντιπαραθέσεων, ουσιαστικώς, καταδεικνύουν ότι αν όντως υπάρχει πρόοδος και εκσυγχρονισμός, αυτά συνίστανται στην ταχεία εξέλιξη στις τεχνολογίες των κοινωνικών επιστημών που αποσκοπούν στο να πείσουν ότι τα πάντα υπηρετούν την κοινή γνώμη. Κατά παράδοξο τρόπο, με αυτά τα δεδομένα, το πολιτικό πεδίο τείνει να περιχαρακωθεί στον εαυτό του, αποκλείοντας την ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών, αφού το πολιτικό παιγνίδι γίνεται ολοένα και περισσότερο θέμα ειδικών συμβούλων, οι οποίοι διαβεβαιώνουν μεν, ότι ζητούν από τους πολίτες να μιλήσουν αλλά στην πραγματικότητα το κάνουν όπως ο εγγαστρίμυθος όταν βάζει τη φωνή του στο στόμα των μαριονέτων του. Αυτό βέβαια, έχει ως συνέπεια η προεκλογική προσπάθεια ερμηνείας της κοινής γνώμης να λειτουργεί ως νόθευση ή ακόμη και ως κατασκευή της κοινής γνώμης.
Δυστυχώς, οι πολιτικοί είναι καταδικασμένοι να επιβιώσουν σ’ αυτό το πολιτικό πεδίο σαν γραφικές καρικατούρες και ως μεταπράτες ενός πολιτικού λόγου που έχει ταυτιστεί τόσο πολύ με το «τι πουλά», που καθημερινά διαπλέκεται στην αγχώδη πάλη τους να κερδίσουν τις εντυπώσεις, ώστε ακόμη και το σώμα και η φωνή τους να στρεβλώνουν αμήχανα τις φυσικές κινήσεις και τα αντανακλαστικά τους.
Οι εκλογές στην Αμερική κατέδειξαν το νέο πολιτικό πεδίο που θα ακολουθήσουν τα δυτικά κράτη στο μέλλον, φανερώνοντας ότι η δημοκρατία στο δυτικό κόσμο, όπως και στη χώρα μας, δεν απειλείται τόσο από αυταρχικές τάσεις που υπάρχουν μέσα στο πολιτικό σύστημα, όσο από μία μορφή δημοκοπίας των ειδικών, η οποία καθίσταται όλο και περισσότερο πιο επικίνδυνη, αφού τύποις διαθέτει όλα τα εξωτερικά χαρακτηριστικά της δημοκρατίας, στην ουσία όμως λειτουργεί στην λογική των όποιων σκοπιμοτήτων. Με άλλα λόγια, αν κάτι απειλεί το δημοκρατικό ιδεώδες είναι ότι η πολιτική κουλτούρα μας, αργά-αργά, αποδέχεται τους πρωτομάστορες της μεθόδευσης των εντυπώσεων. Διαβάστε περισσότερα...
Dreams and Shadows
Robin Wright
Dreams and Shadows
Penguin Press, 2008
Της Chuck Leddy
National Book Critics Circle
Μια από τις προφασιζόμενες δικαιολογίες για την εισβολή στο Ιράκ το 2003 ήταν η εισαγωγή της δημοκρατίας και της πολιτικής σταθερότητας όχι μόνο στο Ιράκ αλλά και σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Οι στόχοι όμως της επιβολής της δημοκρατίας σε μία περιοχή και η διατήρηση της σταθερότητας μπορεί να είναι άσχετοι ο ένας προς τον άλλο. Σε αυτό καταλήγει η Ρόμπιν Ράιτ, δημοσιογράφος της Washington Post, με εμπειρία στη Μέση Ανατολή και συγγραφέας του διαφωτιστικού αλλά και προκλητικού βιβλίου «Dreams and Shadows».
Η Ράιτ ταξιδεύει σε όλη την περιοχή, από τη Γάζα, στο Κάιρο, Τεχεράνη, Βηρυτό και Βαγδάτη, παίρνοντας συνεντεύξεις, ερευνώντας ταυτόχρονα τις τοπικές πολιτικές πραγματικότητες, με πολύ καλές προσβάσεις σε πολιτειακούς αξιωματούχους, θρησκευτικούς ηγέτες και πνευματικούς ανθρώπους. Αναντίλεκτη είναι η γνώση της για την Ιστορία και τις πολιτικές εξελίξεις της Μέσης Ανατολής.
Η Ράιτ περιγράφει τρεις διαχειριστές ισχύος στη σημερινή Μέση Ανατολή, τους αυταρχικούς, τους θεοκρατικούς και τους δημοκρατικούς. Σε ένα συμπέρασμα το οποίο είναι αντίθετο προς τις ελπίδες πολλών που ασπάζονται τον επεμβατισμό καταλήγει ως εξής: Οι δημοκράτες είναι οι πλέον αδύνατοι σε σχέση με τους δύο άλλους. Ως παράδειγμα παραθέτει τον πρόεδρο της Αιγύπτου, Χόσνι Μουμπάρακ, ένα κοσμικό ηγέτη (στην προεδρία από το 1981) και σύμμαχο των ΗΠΑ,ο οποίος διοικεί με σιδερένια πυγμή. Αυτοί που επικαλούνται δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις συχνά βρίσκουν τους εαυτούς τους φυλακισμένους χωρίς οποιεσδήποτε κατηγορίες.
Αυταρχικά καθεστώτα της περιοχής - το Μαρόκο και η Συρία μπορούν εδώ να θεωρηθούν μαζί με την Αίγυπτο - έχουν χρησιμοποιήσει την απειλή ενός αναπτυσσόμενου Ισλαμιστικού κινήματος για να δικαιολογήσουν την καταστολή αντιφρονούντων και την άρνηση δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων.
Γεγονός που μαρτυρεί τη σημασία που αποδίδει η Ράιτ στο ρόλο των ισλαμικών οργανώσεων, αποτελεί το ίδιο το βιβλίο της αφού ξεκινά με μία αναλυτική παρουσίαση των εκλογών του 2006 στην Παλαιστίνη όπου νίκησε η Χαμάς, η οποία ορκίζεται και εύχεται την καταστροφή του Ισραήλ. Στον Λίβανο, η Χιζμπολλάχ διακηρύττει μια παράλληλη έχθρα. Έχει μια ιστορία βίας μέσω συστηματικής ένοπλης δράσης και απολαμβάνει μια σταθερή δημοτικότητα και αποδοχή μέσα στο εκλογικό σώμα. Στο μέλλον, το αναπόφευκτο ενδεχόμενο στη Μέση Ανατολή, σε σχέση με την καθιέρωση δημοκρατικών διαδικασιών και ελεύθερων εκλογών, είναι η άνοδος και κυριαρχία ριζοσπαστικών Ισλαμικών οργανώσεων. Αυτό με τη σειρά του δεν πρόκειται να οδηγήσει σε νέα καθεστώτα με σεβασμό των δημοκρατικών αξιών.
Στο βιβλίο της «Dreams and Shadows», η Ράιτ μπορεί να μη λέει μια ιστορία που να είναι αρεστή για τη Δύση αλλά είναι αξιοσημείωτα ρεαλιστική και μας προσφέρει μια στέρεη ερμηνεία της σημερινής Μέσης Ανατολής. Η Δύση χρειάζεται περισσότερη από την σοφία της Ράιτ εάν δεν θα συνεχίσει να βασίζει τις πολικές της πάνω στα όνειρα και τις σκιές της. Διαβάστε περισσότερα...
Σάββατο 1 Νοεμβρίου 2008
Ο Πούτιν ανασυγκροτεί το στρατό
Του Tom Shanker
Καθώς έβλεπαν να εξελίσσονται οι πρόσφατες ρωσικές στρατιωτικές ασκήσεις, οι «κρεμλινολόγοι» καριέρας της αμερικανικής κυβέρνησης μπορεί να αναρωτήθηκαν –ευλόγως– εάν βλέπουν ανακυκλωμένα δελτία ειδήσεων από τις χειρότερες των ημερών του Ψυχρού Πολέμου.
Η μεγάλη άσκηση, με την ονομασία «Σταθερότητα 2008», στο πλαίσιο της οποίας χιλιάδες στρατιώτες, οχήματα και μαχητικά αεροσκάφη αναπτύχθηκαν σχεδόν σε όλη την επικράτεια της ρωσικής ομοσπονδίας, αποτελούσε τη μεγαλύτερη στρατιωτική άσκηση μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Το σενάριο δεν προέβλεπε συγκεκριμένο εχθρό, αλλά οι ρωσικές δυνάμεις φαίνεται ότι έθεσαν σε λειτουργία έναν πανεθνικό μηχανισμό για την αντιμετώπιση κρίσης κατά μήκος των νότιων συνόρων – και για την απόκρουση μιας κατευθυνόμενης από τις ΗΠΑ επίθεσης των ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων, σύμφωνα με δηλώσεις ειδικών στη Μόσχα και στην Ουάσιγκτον.
Μ’ ένα σκληρό φινάλε, οι διοικητές εξαπέλυσαν τρεις διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους, ικανούς να μεταφέρουν πολλαπλές πυρηνικές κεφαλές. Επρόκειτο για σαφή ένδειξη της δραματικής λήξης του παιχνιδιού που θα επέλεγε ενδεχομένως το Κρεμλίνο εάν δεν άντεχαν οι συμβατικές του δυνάμεις. Ένας από τους πυραύλους πέταξε σε απόσταση τουλάχιστον 7.100 μιλίων, επιτρέποντας σε Ρώσους αξιωματούχους να ισχυριστούν ότι κατερρίφθη ένα ρεκόρ επίδοσης.
Εάν αυτές οι εικόνες προβολής της ρωσικής ισχύος μοιάζουν βγαλμένες από τις δεκαετίες του κομμουνισμού, η αντίδραση της Ουάσιγκτον απέχει πολύ από αυτήν την εικόνα. Όταν εκλήθησαν να κάνουν εκτίμηση για τα ρωσικά γυμνάσια ο υπουργός Αμύνης Ρόμπερτ Γκέιτς και ο ναύαρχος Μάικ Μούλεν, αρχηγός του γενικού επιτελείου, έδωσαν την ίδια αισιόδοξη απάντηση, που ακούγεται και στους κύκλους των κυβερνητικών αναλυτών, οι οποίοι έχουν περάσει χρόνια διαβάζοντας ζοφερά ρωσικά στρατιωτικά έντυπα και αναλύοντας απόρρητες φωτογραφίες δορυφόρων. Το επίπεδο του ρωσικού στρατού, λένε, έπεσε στην τρίτη παγκόσμια κατηγορία εξ αιτίας της αμέλειας και των περικοπών αμυντικών δαπανών της ταραχώδους προεδρίας του Μπόρις Γέλτσιν. Η νέα ηγεσία του Κρεμλίνου σχεδιάζει να δημιουργήσει μια δύναμη που θα μπορεί στ’ αλήθεια να υπερασπιστεί τα συμφέροντα του έθνους. Ο στρατός έχει δρομολογήσει πρόγραμμα για την αγορά προηγμένων όπλων, για τη βελτίωση της εκπαίδευσης και της ιατρικής περίθαλψης των στρατιωτών, για τη συρρίκνωση του διογκωμένου σώματος των αξιωματικών και για τη δημιουργία της πρώτης τάξης επαγγελματιών υπαξιωματικών μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Κάτι που σημαίνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα σταματήσουν να κρίνουν τη ρωσική συμπεριφορά υπό το φως της θεωρούμενης εσφαλμένης και μη αναγκαίας εισβολής στην πρώην σοβιετική Δημοκρατία της Γεωργίας.
Οι ειδικοί, ωστόσο, λένε επίσης ότι οι προσπάθειες του Κρεμλίνου να εκσυγχρονίσει τον ρωσικό στρατό δεν θα πρέπει να αποτρέψουν τη διμερή συνεργασία σε ζητήματα που απασχολούν αμφότερες τις πλευρές, όπως η αντιμετώπιση της τρομοκρατίας και η μη διάδοση των πυρηνικών όπλων. Ακόμη και η πανηγυρική ομιλία του προέδρου Μεντβέντεφ, στις αρχές Οκτωβρίου, όταν έδωσε εντολή για το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού και για τις μεγαλύτερες αυξήσεις αμυντικών δαπανών μετά το τέλος της ΕΣΣΔ, θεωρήθηκε στην Ουάσιγκτον ανούσια και σχεδιασμένη μάλλον για εσωτερική κατανάλωση.
Ο πρόεδρος της Ρωσίας Μεντβέντεφ διακήρυξε ότι έως το 2020, η Ρωσία θα κατασκευάσει νέους τύπους πολεμικών πλοίων και σύστημα αεράμυνας. Οι στρατιωτικές δαπάνες, είπε, θα αυξηθούν κατά 26% το ερχόμενο έτος, φθάνοντας το 1,3 τρισ. ρούβλια (περίπου 50 δισ. δολάρια), το υψηλότερο επίπεδό τους μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, που όμως αντιστοιχεί σε μικρό τμήμα των αμερικανικών στρατιωτικών δαπανών. Ο κ. Μεντβέντεφ δεσμεύτηκε ότι η Ρωσία θα αναστηλώσει την πυρηνική αποτρεπτική της δύναμη και θα αναβαθμίσει τις συμβατικές δυνάμεις, έτσι ώστε να βρίσκονται «σε μόνιμη μαχητική ετοιμότητα». Ωστόσο, οι Αμερικανοί ειδικοί εκτιμούν ότι «η Ρωσία έχει την τάση να κάνει πομπώδεις ανακοινώσεις για τον στρατό της», όπως δήλωσε αξιωματούχος του Πενταγώνου. «Αυτά τα προγράμματα βρίσκονται προ καιρού στα σκαριά. Δεν είναι νέα σχέδια. Δεν είναι νέα προγράμματα». Ακόμη κι αν είναι έτσι, βετεράνοι αναλυτές ειδικοί σε θέματα ρωσικών στρατιωτικών υποθέσεων, αναγνωρίζουν ότι η στρατιωτική αναγέννηση θα επέτρεπε στην ηγεσία της Μόσχας να αυξήσει την πολιτική πίεση στις πρώην Σοβιετικές Δημοκρατίες, τώρα ανεξάρτητες, όπως και στους πρώην συμμάχους του Συμφώνου της Βαρσοβίας. Διαβάστε περισσότερα...
The War Within
Bob Woodward
Simon and Schuster, 2008
Του Tim Rutten
Los Angeles Times Book Review
Τα κύρια γεγονότα στο νέο βιβλίο του Γούντγουορντ, «The War Within», αφορούν στη σύλληψη και εκτέλεση «του κύματος»: τα επιπρόσθετα, δηλαδή, Αμερικανικά στρατεύματα τα οποία έστω και φαινομενικά έχουν σταθεροποιήσει την κατάσταση στο Ιράκ, δίδοντας έτσι μια ευκαιρία στην κυβέρνηση Μαλίκι να ισορροπήσει την εξουσία της. Η επιτυχία αυτή της τακτικής μεταστροφής αποτελεί ένα σημαντικό θέμα μέσα στα πλαίσια του προεκλογικού αγώνα για τον προεδρικό θώκο, αφού ο Ρεπουμπλικάνος υποψήφιος, ο Τζον Μακέιν, ήταν εξ αρχής ένθερμος υποστηρικτής του όλου «κύματος». Ο βουλευτής Ομπάμα αντιτάχθηκε μεν στην επιλογή του πολέμου αλλά πρόσφατα έχει προβεί σε δηλώσεις όπου παραδέχεται ότι το «κύμα» φαίνεται να «δουλεύει».
Η εκτίμηση του Γούντγουορντ εξάγεται περισσότερο από τα συμφραζόμενα παρά διατυπώνεται ρητώς. Υποστηρίζει ότι η παρούσα κατάσταση δημιουργήθηκε από την συμβολή τριών παραγόντων εκ των οποίων το «κύμα» αποτελεί το λιγότερο αποτελεσματικό παράγοντα. Θεωρεί σημαντικό το υπέρ-απόρρητο σχέδιο (ένας συνδυασμός τεχνολογίας και επιχειρησιακών τεχνικών) που παρέχει την δυνατότητα στις δυνάμεις των ΗΠΑ να ταυτοποιούν, να εντοπίζουν και να εξοντώνουν ένα μεγάλο αριθμό ηγετών της εξέγερσης, συμπεριλαμβανομένων μελών της Αλ Κάιντα. Όταν αξιωματούχοι, τόσο των ενόπλων δυνάμεων όσο και του Λευκού Οίκου, πληροφορήθηκαν ότι ο Γούντγουορντ είχε γνώση του απορρήτου αυτού προγράμματος, απαίτησαν όπως κρατήσει για τον εαυτό του και μόνο τις όποιες λεπτομέρειες, αφού μια δημοσίευση τους θα έθετε σε κίνδυνο την όλη επιχείρηση. Αν και η απόφαση του Γούντγουορντ να μην προβεί σε δημοσίευση των πληροφοριών αποτελεί υπεύθυνη πράξη, το αποτέλεσμα ήταν να αφήσει σύννεφα γύρα από τα συμπεράσματα του βιβλίου.
Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι η αποκλιμάκωση της βίας στο Ιράκ βασίζεται στην ούτω καλουμένη «Αφύπνιση» του Άνμπαρ, με την οποία οι ηγέτες των διαφόρων φυλών αυτής της σουνιτικής περιοχής έχουν στραφεί κατά της Αλ Κάιντα και υπέρ των ΗΠΑ και της νέας κεντρικής κυβέρνησης. Ο Γούντγουορντ παρατηρεί ότι η επιτυχία στο Άνμπαρ είχε αρχίσει πολύ προ του «κύματος», μέσω των επιχειρήσεων των πεζοναυτών στα σύνορα με την Συρία. Αυτές οι προσπάθειες απέκτησαν δυναμική ενώ το «κύμα» άρχισε να εφαρμόζεται στο Ιράκ. Αποτελεί γεγονός, ότι ο Γούντγουορντ παραθέτει ένα μνημόνιο από κάποιον ειδικό στα θέματα καταστολής εξεγέρσεων της ομάδας του στρατηγού Πετρέους, ο οποίος φαίνεται να δηλώνει με σιγουριά ότι το όλο «κύμα» είχε αντίθετα αποτελέσματα από τα αναμενόμενα. Τα ποθητά αποτελέσματα ήθελαν όπως το «κύμα» παράσχει ένα ελεύθερο και ασφαλές πεδίο από το οποίο θα μπορούσε να εξασφαλίσει την επιρροή της σε όλη την επικράτεια η κεντρική κυβέρνηση. Αντί τούτου, στο προαναφερθέν μνημόνιο υποστηρίζεται ότι η παρουσία επιπρόσθετων Αμερικανικών στρατευμάτων επέτρεψε στους φυλάρχους να επαναβεβαιώσουν την επιρροή τους τόσο τοπικά όσο και σε σχέση με την κυβέρνηση της Βαγδάτης.
Το βάρος όμως των αποδείξεων του Γούντγουορντ που ενισχύει τις κατηγορίες εναντίον των ηγετικών ικανοτήτων του Μπους είναι σχετικό και βασίζεται στην περιγραφή των καταβολών της όλης στρατηγικής του «κύματος». Από το 2006, είχε πλέον καταστεί εμφανές – ακόμα και στον Λευκό Οίκο – ότι η στρατηγική των ΗΠΑ έπνεε τα λοίσθια. Η βία τύγχανε ραγδαίας αύξησης και το τέλος της δεν ήταν πουθενά εν όψει. Διαβάστε περισσότερα...
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)