Ποιος χρειάζεται πραγματικά το φυσικό αέριο της Τουρκμενίας;

Αλεξάντρα Ζαχάροβα

Το φυσικό αέριο της Τουρκμενίας μπορεί να μεταφερθεί στην Ευρώπη μέσω Τουρκίας. Αυτήν την εκδοχή πρότεινε ο επικεφαλής του τουρκικού υπουργείου Ενέργειας Τανέρ Γιλντίζ. Προτίθεται να εισάγει «γαλάζιο καύσιμο» από την παρά την Κασπία Δημοκρατία και η Κίνα. Η «Φωνή της Ρωσίας» ζήτησε από ειδικούς να αποτιμήσουν τις προοπτικές του σχεδίου αυτού.

Η Άγκυρα προτείνει στην Τουρκμενία να συμμετάσχει στον αγωγό Transanatolian, η κατασκευή του οποίου δεν έχει καν αρχίσει ακόμη. Η Ασχαμπάντ είναι έτοιμη να συνεργαστεί, ωστόσο ως και σήμερα δεν είναι σαφές από πού θα διέρχεται ο αγωγός: κατά μήκος του βυθού της Κασπίας, είτε μέσω του Ιράν. Εναντίον της πρώτης επιλογής τάσσονται η Ρωσία και το Ιράν, εναντίον της δεύτερης οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Πέραν αυτού στη διαδρομή του φυσικού αερίου της Τουρκμενίας προς τη Δύση στέκεται το Μπακού, διασαφηνίζει την κατάσταση ο διευθυντής του Ινστιτούτου εθνικής ενέργειας Σεργκέι Πραβοσούντοφ:

Ο αγωγός φυσικού αερίου πρέπει να περάσει από το Αζερμπαϊτζάν, τη στιγμή, που Τουρκμενιστάν και Αζερμπαϊτζάν δεν έχουν διευθετήσει εδαφικά ζητήματα και δεν έχουν μοιράσει την υφαλοκρηπίδα τους, όπου μπορεί να υπάρχουν κοιτάσματα υδρογονανθράκων. Μια δεύτερη δυσκολία είναι το υψηλό κόστος της άντλησης αερίου, που έχει ανακαλυφθεί στο νέο κοίτασμα Νότιο Ιολοτάν. Ο όγκος των αποθεμάτων ξεπερνά ακόμη και τα 10 τρισεκατομμύρια κυβικά μέτρα. Όμως η πρώτη ύλη βρίσκεται σε βάθος της τάξης των 4 χλμ. και σε αυτό περιέχεται υδρόθειο. Γι’ αυτό και το συγκεκριμένο φυσικό αέριο δεν θα είναι φθηνό. Και πιθανώς, θα είναι ακριβότερο ακόμη και από το ρωσικό αέριο.

Ακόμη κι αν γίνει δυνατό να επιλυθούν όλες οι εδαφικές διεκδικήσεις, η κατασκευή του αγωγού από την Τουρκμενία στην Ευρώπη θα στοιχίσει πολύ ακριβά. Αλλά και το ίδιο το καύσιμο από την Κεντρική Ασία είναι απίθανο να έχει ζήτηση στη Δύση, είναι πεπεισμένος ο πρόεδρος της Ένωσης Βιομηχανιών Φυσικού Αερίου – Πετρελαίου Γκενάντι Σμαλ:

Κάθε χιλιόμετρο ενός τέτοιοι αγωγού φυσικού αερίου θα κοστίζει 4-5 εκατομμύρια δολάρια. Η Τουρκμενία δεν διαθέτει καθόλου τέτοια χρήματα. Η Τουρκία μπορεί και να διαθέτει, όχι όμως τόσο πολλά. Εάν υπολογίσουμε ότι σήμερα στην Ευρώπη μεγάλες ποσότητες αερίου μπορεί να προμηθεύει το Κατάρ χάρη στο υγροποιημένο φυσικό αέριο, τότε η τιμή του αερίου της Τουρκμενίας μπορεί να μην είναι ανταγωνιστική. Αν και υπάρχει εναλλακτική λύση, η οποία είναι πιο ενδιαφέρουσα. Πρόκειται για την κατασκευή του Παρακασπιακού αγωγού φυσικού αερίου, ο οποίος θα διέλθει κατά μήκος της Κασπίας θάλασσας και κατόπιν θα συνδεθεί με το σύστημα των ρωσικών αγωγών φυσικού αερίου. Αυτή η διαδρομή είναι σημαντικά μικρότερη και φυσικά οικονομικότερη.

Το τουρκικό σχέδιο μοιάζει με μια ακόμη πολιτική ίντριγκα. Για την Ασχαμπάντ είναι πολύ πιο συμφέρουσα η ανατολική κατεύθυνση. Η διακλάδωση προς την Κίνα είναι απολύτως βιώσιμη. Πολύ περισσότερο, που η κατασκευή του θα γίνει πιθανότατα με χρέωση του Πεκίνου και όλες οι δαπάνες θα αποσβεσθούν σε σχετικά σύντομο χρόνο, θεωρεί ο Σεργκέι Πραβοσούντοφ:

Η ανάγκη σε ενεργειακές πηγές στην Κίνα αυξάνεται ταχύτατα. Πρόκειται για έναν παγκόσμιο ηγέτη στην κατανάλωση πετρελαίου και αερίου. Χρειάζεται μονίμως να αναζητεί κάποιες νέες πηγές και σε συνθήκες αστάθειας στη Μέση Ανατολή η Κίνα αναζητεί πόρους κοντά στα σύνορά της. Γι’ αυτό δεν αποτελεί καθόλου έκπληξη, που οι Κινέζοι, οι οποίοι διαθέτουν χρήματα, θέλουν να προμηθεύονται τις μέγιστες ποσότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Κεντρική Ασία και δεν κρύβουν την ετοιμότητά του να αγοράσουν αυτούς τους πόρους. Το μόνο ζήτημα είναι η αξιοπιστία της διέλευσής του μέσω της Κιργιζίας.

Το Τουρκμενιστάν είναι έτοιμο να εξάγει αέριο σε οποιοδήποτε σημείο του πλανήτη. Γι’ αυτό ακριβώς μοιράζει με ευκολία υποσχέσεις ότι θα αρχίσει να κατασκευάζει αγωγό φυσικού αερίου προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση. Έτσι λοιπόν το Μάιο υπεγράφη συμφωνητικό με την Ινδία για την έναρξη κατασκευής αγωγού μέσω του Αφγανιστάν και του Πακιστάν. Είναι το λεγόμενο σχέδιο TAPI (Τουρκμενία, Αφγανιστάν, Πακιστάν, Ινδία), το οποίο είχε επινοηθεί ήδη από τη δεκαετία του 1990 και προωθούσαν δραστήρια οι ΗΠΑ. Ωστόσο προς το παρόν για πραγματική έναρξη της κατασκευής του αγωγού Transafghan δεν γίνεται καν λόγος.

Διαβάστε περισσότερα...

Ιράκ: Επεισόδια μεταξύ Τουρκμένων και Αράβων - Τρεις νεκροί

Για άλλη μία φορά, εκατοντάδες Ιρακινοί βγήκαν στους δρόμους πολλών πόλεων, διαμαρτυρόμενοι για την έλλειψη των βασικών υπηρεσιών ενώ στο Κιρκούκ, στα βόρεια της χώρας, τουλάχιστον τρεις άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και άλλοι οκτώ τραυματίστηκαν σε συγκρούσεις μεταξύ Αράβων και Τουρκμένων με αφορμή μια διαμάχη για καταπάτηση οικοπέδων.

Τα επεισόδια στο Κιρκούκ ξεκίνησαν με μια διαδήλωση των Τουρκμένων κατά των Αράβων με αφορμή την ανέγερση κατοικιών στο χωριό Μπασίρ. Σύμφωνα με τις τοπικές αρχές, οι Τουρκμένοι ανησυχούν ότι οι νέες κατασκευές θα εντείνουν την παρουσία Αράβων σε μια περιοχή που την θεωρούν δική τους. «Τρεις άνθρωποι σκοτώθηκαν στις συγκρούσεις», ανέφερε ένας αξιωματικός της αστυνομίας. Οι νεκροί είναι όλοι Άραβες, ενώ οι τραυματίες προέρχονται και από τις δύο πλευρές.


Ο Τουρκμένος Νατζάτ Χουσέιν, μέλος του επαρχιακού συμβουλίου Ταμίμ, είπε ότι οι Τουρκμένοι διαδήλωναν «ειρηνικά» επειδή η οικοδόμηση κτιρίων παραβιάζει την πενταετή συμφωνία μεταξύ Αράβων και Τουρκμένων στην περιοχή. «Μέρος της συμφωνίας είναι ότι επιτρέπεται μόνο η καλλιέργεια εδαφών», είπε. Ωστόσο, ο Άραβας Μοχάμεντ Χαλίλ, που είναι επίσης μέλος του ίδιου συμβουλίου, υποστήριξε ότι η διαδήλωση δεν ήταν ειρηνική
ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ
Διαβάστε περισσότερα...

Βαρείς χαρακτηρισμοί για τη Ρωσία

WikiLeaks συνέχεια

Ενα «μαφιόζικο και διεφθαρμένο κράτος» διοικεί ο Ρώσος πρωθυπουργός Βλαντιμίρ Πούτιν, σύμφωνα με τα νέα τηλεγραφήματα Αμερικανών διπλωματών, που αποκάλυψε χθες η ιστοσελίδα WikiLeaks. Στα ίδια τηλεγραφήματα από τις αρχές του χρόνου, ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στη Μόσχα, Τζον Μπερλ, μεταφέρει φήμες που θέλουν τον πρωθυπουργό Πούτιν να έχει πλουτίσει χάρη σε προμήθειες ενεργειακών εταιρειών και να διατηρεί λογαριασμούς σε τράπεζες του εξωτερικού.

Σε ιδιαίτερα καυστικές κρίσεις προβαίνουν οι Αμερικανοί διπλωμάτες και για τον ηγέτη του Τουρκμενιστάν, Μπερντιμουχαμέντοφ, τον οποίο η επιτετραμμένη των ΗΠΑ, Σίλβια Ριντ Κάραν, χαρακτηρίζει «όχι ιδιαίτερα ευφυή, έμπειρο ψεύτη, καχύποπτο και μνησίκακο».

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_world_1_03/12/2010_424600
(03/12/2010)
Διαβάστε περισσότερα...

Η συμφωνία για τον αγωγό Ναμπούκο και η θέση-«κλειδί» της Άγκυρας

Στην Άγκυρα υπεγράφη η διακυβερνητική συμφωνία για την κατασκευή του αγωγού Ναμπούκο, που θα προμηθεύει την Ευρώπη με φυσικό αέριο από την Κασπία και τη Μέση Ανατολή. Η υπογραφή της συμφωνίας, παρά την αβεβαιότητα που επικρατεί σχετικά με την προμήθεια των απαιτούμενων ποσοτήτων φυσικού αερίου από τις σημαντικότερες παραγωγές χώρες, ενισχύει τη θέση της Τουρκίας ως διαμετακομιστικής χώρας-«κλειδί» στον διεθνή ενεργειακό χάρτη.Την εβδομάδα που κύλησε υπεγράφη στην τουρκική πρωτεύουσα διακυβερνητική συμφωνία-πλαίσιο για την κατασκευή του αγωγού φυσικού αερίου Ναμπούκο, ο οποίος, όταν ολοκληρωθεί, θα διοχετεύει περίπου 30 εκατ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου ετησίως από τις χώρες του Καυκάσου και της Μέσης Ανατολής προς τις χώρες της κεντρικής Ευρώπης. Η συμφωνία συγκεκριμένα ανάβει το πράσινο φως για την έναρξη των εργασιών κατασκευής αγωγού μήκους 3.300 χιλιομέτρων, το κόστος του οποίου θα φτάσει το μυθικό ποσό των 8 δισ. ευρώ. Οι εργασίες κατασκευής θα ξεκινήσουν το 2010 και θα περατωθούν σε μία τετραετία. Τον αγωγό θα κατασκευάσει πολυεθνική κοινοπραξία αποτελούμενη από τις εταιρείες ΟΜV (Αυστρίας), Bulgargaz (Βουλγαρίας), RWE (Γερμανίας), MOL (Ουγγαρίας), Transgaz (Ρουμανίας) και BOTAS (Τουρκίας), που συμμετέχουν στο έργο με ίσα μερίδια.Τη συμφωνία υπέγραψαν οι πρωθυπουργοί της Αυστρίας, της Βουλγαρίας, της Ουγγαρίας, της Ρουμανίας, της Τουρκίας και ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στην τελετή υπογραφής συμμετείχαν αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων άνω των 10 χωρών, ενώ απουσίασαν οι εκπρόσωποι της Ρωσίας και του Τουρκμενιστάν, γεγονός που ερμηνεύτηκε ως αποδοκιμασία του αγωγού εκ μέρους της Μόσχας. Ο τούρκος πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν χαρακτήρισε τη συμφωνία ως ένα «ιστορικό βήμα» για την επίτευξη μιας μακροπρόθεσμης συνεργασίας ανάμεσα στην Ασία και την Ευρώπη, που θα βασιστεί στον σεβασμό των αμοιβαίων συμφερόντων και τις προοπτικές για έναν διαπολιτισμικό διάλογο. Έχοντας συνειδητοποιήσει απόλυτα τη σημασία και τα πλεονεκτήματα της συμφωνίας, δήλωσε ακόμη ότι ο αγωγός θα δώσει «νέα πνοή» στην υποψήφια για ένταξη στην Ευρώπη Τουρκία. Τέλος, στην προσπάθειά του να αποφύγει την αντιπαράθεση με τη Μόσχα, πρόσθεσε ότι η Ρωσία, το Ιράν και το Κατάρ θα μπορούσαν επίσης, εάν το επιθυμούσαν, να συμμετάσχουν στο σχέδιο αγωγού φυσικού αερίου που θα μεταφέρει αέριο από το Αζερμπαϊτζάν, το Τουρκμενιστάν, την Αίγυπτο, τη Συρία και το Ιράκ στην Ευρώπη. Από τη μεριά του ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Χοσέ Μανουέλ Μπαρόζο, γεμάτος αισιοδοξία, δήλωσε ότι το σχέδιο αποτελεί την αρχή μιας εποικοδομητικής περιόδου συνεργασίας μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας, η οποία ενδέχεται να φέρει μαζί της άλλες, μεγαλύτερες επιτυχίες.Η πραγματοποίηση του αγωγού, που η σύλληψή του ανάγεται στις αρχές της τρίτης χιλιετηρίας, αποτελεί σχέδιο στρατηγικής σημασίας για την ενωμένη Ευρώπη, καθώς με αυτόν τον τρόπο οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να θέσουν φραγμό στην εξάρτησή τους σε υδρογονάνθρακες από τη Μόσχα, η οποία αποτελεί, ως αυτήν τη στιγμή, τον σημαντικότερο ενεργειακό εταίρο τους. Στην προσπάθεια των Ευρωπαίων να ανεξαρτητοποιηθούν από τη Ρωσία είναι αρωγός και η Ουάσινγκτον, η οποία παρέχει την απαραίτητη πολιτική στήριξη.Η υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας είναι επίσης ιδιαίτερης σημασίας για την Τουρκία, καθώς η Άγκυρα βλέπει εκ των πραγμάτων να αναβαθμίζεται η θέση της σε στρατηγικό εταίρο της ΕΕ στον κρίσιμο τομέα της ενέργειας. Η εξέλιξη αυτή, όταν ολοκληρωθεί το σχέδιο της κατασκευής του αγωγού, θα είναι περισσότερο ορατή, καθώς θα επιτρέψει στην Άγκυρα να έχει σημαντικό λόγο στις ευρωπαϊκές υποθέσεις. Ο αγωγός θα ξεκινάει από το Ερζερούμ -τη βυζαντινή Θεοδοσιούπολη- της ανατολικής Τουρκίας, όπου θα συνδέεται με τους αγωγούς φυσικού αερίου Ταμπρίζ - Άγκυρας (Ιρανοτουρκικός) και Μπακού - Τιφλίδας - Ερζερούμ και θα καταλήγει στην αυστριακή πόλη Μπάουμγκαρτεν. Τα 2.000 χιλιόμετρα του αγωγού που θα διασχίζουν τα εδάφη της Τουρκίας θα αποτελέσουν τον ιδανικότερο ίσως μοχλό πίεσης προς τα δυτικοευρωπαϊκά κέντρα εξουσίας, που διατηρούν τις επιφυλάξεις τους μπροστά στο ενδεχόμενο της τουρκικής ένταξης στην ΕΕ. Στην περίπτωση που η Άγκυρα κάνει μελλοντικά χρήση του προνομίου της να ελέγχει τη ροή του αγωγού προς την Ευρώπη κατά το δοκούν, ενδεχόμενο που δεν θα πρέπει να αποκλείεται, για την επίτευξη πολιτικών, οικονομικών κ.ά. στόχων, τότε αναρωτιέται εύλογα κανείς ποιο είναι το όφελος από αυτήν την υπόθεση; Η Γαλλία, άλλωστε, είναι η πρώτη χώρα που γεύτηκε την πικρή εμπειρία του αποκλεισμού από την κοινοπραξία μετά την πεισματική άρνηση της Άγκυρας, πιθανόν ως ένδειξη δυσαρέσκειας για την αρνητική στάση του γάλλου Προέδρου έναντι της τουρκικής υποψηφιότητας ένταξης στην Ευρώπη. Εξάλλου, κυκλοφόρησε ευρέως η φήμη, κυρίως στον ευρωπαϊκό Τύπο, ότι η Άγκυρα, παρά τις διαψεύσεις της τουρκικής πλευράς, απαίτησε να έχει το 15% του φυσικού αερίου που θα διέλθει από τον αγωγό για εγχώρια κατανάλωση και το οποίο θα υπόκειται σε ειδικές μειωμένες τιμές, απαίτηση που προφανώς δεν είδαν με καλό μάτι οι Ευρωπαίοι. Ας σημειωθεί, βέβαια, ότι, μεσούσης της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, θα επενδυθούν τουλάχιστον 5 δισ. ευρώ στην Τουρκία για την κατασκευή του τουρκικού τμήματος του αγωγού, καθώς επίσης η Άγκυρα θα έχει πρόσθετο εισόδημα από τους φόρους που θα συλλέγει από το διερχόμενο αέριο, το οποίο θα καταναλώνουν τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά!Η σύγχρονη πολιτική ιστορία μάς διδάσκει ότι η Άγκυρα ξέρει να εκμεταλλεύεται πάντα τη γεωγραφική της θέση -χαρακτηριστική είναι η αμφίρροπη στάση που τήρησε κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά και η άρνηση το 2003 να επιτρέψει τη διέλευση αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από τα εδάφη της κατά την επέμβαση στο Ιράκ- για να αποκομίσει πολιτικά και οικονομικά οφέλη. Με την υλοποίηση του αγωγού, ελλοχεύει ο κίνδυνος να ισχυροποιηθεί υπέρμετρα η διαπραγματευτική ικανότητα της Άγκυρας έναντι των Ευρωπαίων, γεγονός που θα έχει σοβαρότατες συνέπειες και στα εθνικά μας θέματα, αρχής γενομένης με το Κυπριακό, όπου δρομολογήθηκε ήδη ένα νέο «Σχέδιο Ανάν», τη στιγμή μάλιστα που η Λευκωσία πιέζει απεγνωσμένα για την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου της Άγκυρας.

K. Βοσπορίτης, ο νεώτερος

http://paratiritirio-tourkias.blogspot.com/

Το Παρόν της Κυριακής - 19/7/2009

Διαβάστε περισσότερα...