Ο Αρκτικός Ωκεανός έγινε «λεωφόρος» για πλοία

ΠΕΚΙΝΟ. Το εμπορικό σκάφος «Γιονγκ Σενγκ», της κρατικής κινεζικής εταιρείας Cosco, σάλπαρε στις 8 Αυγούστου από το λιμάνι Νταλιάν της Βορειοανατολικής Κίνας με προορισμό το Ρότερνταμ. Αντί να κατευθυνθεί προς τα νότια, όπως είναι η ρότα των πλοίων εδώ και αιώνες, το «Γιονγκ Σενγκ» έβαλε πλώρη για τον Βερίγγειο Πορθμό και τα παγωμένα νερά του Αρκτικού Ωκεανού.

Η υπερθέρμανση του πλανήτη εξελίσσεται με διπλάσια ταχύτητα στην Αρκτική σε σχέση με τις υπόλοιπες περιοχές της Γης. Ετσι, ένα ταξίδι που στο παρελθόν εθεωρείτο γεμάτο κινδύνους, τώρα είναι εφικτό. Αν όλα πάνε καλά, το «Γιονγκ Σενγκ» θα προσεγγίσει το Ρότερνταμ εντός 35 ημερών από την αναχώρησή του – αντί των 48 ημερών που διαρκεί το ταξίδι μέσω Νοτιοανατολικής Ασίας, Διώρυγας Σουέζ και Γιβραλτάρ.

Το 19.000 τόνων «Γιονγκ Σενγκ» αναμένεται να φθάσει στον Βερίγγειο Πορθμό, που χωρίζει τη Σιβηρία από την Αλάσκα, στις 25 Αυγούστου. Εν συνεχεία θα κατευθυνθεί δυτικά, κατά μήκος των βόρειων ακτών της Ρωσίας, διασχίζοντας τη Θάλασσα της Ανατολικής Σιβηρίας και τα στενά Βιλκίτσκι, ανάμεσα στη Χερσόνησο Ταϊμίρ και τη Νήσο Μπολσεβίκων, στο αρχιπέλαγος Σεβερνάγια Ζέμλια που συνδέει τις θάλασσες Καρά και Λάπτεβ. Θα φθάσει στο Ρότερνταμ διατρέχοντας από Βορρά προς Νότο τις νορβηγικές ακτές.

Ο βορειοανατολικός δίαυλος έχει μήκος 2.936 ναυτικών μιλίων (5.437 χιλιομέτρων) και θεωρείται, σύμφωνα με τη «Λαϊκή Ημερησία» του Πεκίνου ως «η πιο οικονομική λύση». «Το άνοιγμα του βορειοανατολικού διαύλου έχει σημαντικές δυνατότητες εμπορικής εκμετάλλευσης, ιδίως κάτω από τις συνθήκες που τώρα επικρατούν στην παγκόσμια οικονομία», ανακοίνωσε η Cosco.

Ο πρώτος που διέσχισε τον Αρκτικό Ωκεανό μέσω του βορειοανατολικού διαύλου ήταν ο Σουηδός εξερευνητής βαρώνος Αντολφ Ερικ Νόρντενσκιολντ το 1879. Η θαλάσσια οδός παρέμενε απροσπέλαστη για τα εμπορικά πλοία όχι μόνο στη διάρκεια του χειμώνα αλλά και στη διάρκεια του καλοκαιριού.

Το 2009, δύο γερμανικά εμπορικά σκάφη της Beluga Shipping πραγματοποίησαν για πρώτη φορά την αρκτική διαδρομή, με αντίστροφη πορεία, ξεκινώντας από την Ευρώπη με κατεύθυνση την Ασία. Τα εμπορικά πλοία συνοδεύονταν από παγοθραυστικό.

Οι συνθήκες που επικρατούν πλέον τα καλοκαίρια στην Αρκτική είναι τόσο ευνοϊκές για τη ναυσιπλοΐα, ώστε η ρωσική νομοθεσία δεν απαιτεί πλέον την παρουσία παγοθραυστικού σε πολλές περιπτώσεις.

Πέρυσι η Κίνα είχε στείλει το παγοθραυστικό «ΧουΛονγκ» (Δράκος του Χιονιού) προκειμένου να αποκτήσει ιδία άποψη για την πολλά υποσχόμενη διαδρομή. «Προς μεγάλη μας έκπληξη, το μεγαλύτερο μέρος της βόρειας θαλάσσιας διαδρομής ήταν ανοιχτό», είχε δηλώσει ο επικεφαλής της αποστολής, Χουιγκέν Γιανγκ. Η διαδρομή από τη Θάλασσα της Ανατολικής Σιβηρίας ώς τη Θάλασσα του Μπάρεντς διήρκεσε δέκα ημέρες, εκ των οποίων πάγος υπήρχε μόνο επί επτά ημέρες.

Το καλοκαίρι του 2010 οι ρωσικές αρχές εξέδωσαν 4 άδειες διέλευσης. Φέτος εξέδωσαν 372, ενώ ώς το 2021 μπορεί κάθε καλοκαίρι να μεταφέρονται μέσω Αρκτικής ώς και 15 εκατομμύρια τόνοι φορτίου – ποσό εντυπωσιακό αλλά ελάχιστο σε σχέση με τα 929 εκατομμύρια τόνους φορτίου που διήλθαν το 2011 από τη Διώρυγα του Σουέζ.

Διαβάστε περισσότερα...

Συρρίκνωση-ρεκόρ των πάγων της Αρκτικής

Δραματική μείωση των πάγων της Αρκτικής καταγράφουν οι επιστημονικές μελέτες.

Οι πάγοι της Αρκτικής έχουν συρρικνωθεί στον μικρότερο εμβαδόν τους στα 33 χρόνια που τηρούνται στοιχεία επίσημων αρχείων, σύμφωνα με το Εθνικό Κέντρο Χιονιού και Πάγων, στο Μπούλντερ του Κολοράντο. Οι πάγοι της Αρκτικής φαίνεται να καλύπτουν μόλις 3,41 εκατομμύρια χιλιόμετρα στις 16 Σεπτεμβρίου, ανέφερε σε ανακοίνωση του το συγκεκριμένο κέντρο. Είναι 700.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα μειωμένο από την προηγούμενη μέτρηση των 4,17 εκατομμυρίων τετραγωνικών χιλιομέτρων στις 18 Σεπτεμβρίου του 2007. «Είμαστε τώρα σε άγνωστο έδαφος» ανέφερε ο Μαρκ Σερέζε διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Χιονιού και Πάγου. «Ενώ είναι γνωστό ότι ο πλανήτης θερμαίνεται, και οι αλλαγές θα ήταν εντονότερες πρώτα στην Αρκτική, λίγοι από εμάς ήταν προετοιμασμένοι για το πόσο γρήγορα θα συμβούν οι αλλαγές στην πραγματικότητα». Οι πάγοι της Αρκτικής, σύμφωνα με τις μελέτες από την ανάλυση των φωτογραφιών που ελήφθησαν μέσω δορυφόρου, θα ξεκινήσουν και πάλι να αναπτύσσονται καθώς πλησιάζει ο χειμώνας, αλλά επειδή η υπάρχουσα κατάσταση των πάγων καλύπτει τη μικρότερη έκταση που έχει καταγραφεί, οι επιστήμονες ανησυχούν. Ο φυσικός ωκεανογράφος Πίτερ Βάντχαμς είπε στον Γκάρντιαν ότι σε λιγότερο από τέσσερα χρόνια, οι πάγοι της Αρκτικής θα μπορούσαν να λιώσουν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. «Αυτή η κατάρρευση, έχει προβλεφθεί ότι θα συμβεί το 2015-16 οπότε το καλοκαίρι η Αρκτική δεν θα έχει πάγους» δήλωσε ο Βάντχαμς. Άλλοι επιστήμονες όπως ο Λάρς- Ότο Ρέιρσεν αναμένουν καλοκαίρια στην Αρκτική χωρίς πάγους σε πιο μακρινό χρονικό διάστημα. Το κάλυμμα πάγου της Αρκτικής έχει από καιρό αναγνωριστεί ως ένα πολύ ευαίσθητο σημείο για το κλίμα. Αυξάνεται κάθε χειμώνα καθώς οι θερμοκρασίες πέφτουν και το ποσοστό ηλιοφάνειας μειώνεται. Κάθε χρόνο, οι πάγοι της Αρκτικής φτάνουν στο ελάχιστο σημείο τους το Σεπτέμβριο. Πηγή: ΑΜΠΕ

Διαβάστε περισσότερα...

Θρίλερ με τη φετινή τήξη των πάγων στην Αρκτική

Ο παγωμένος φλοιός που καλύπτει την κορυφή του κόσμου είναι πια μικρότερος από ποτέ

BBC

Η είδηση που είδε τη Δευτέρα το φως της δημοσιότητας, θα έπρεπε, λένε οι περιβαλλοντολόγοι, να σημάνει παγκόσμιο συναγερμό. Ο παγωμένος φλοιός που καλύπτει την κορυφή του κόσμου είναι πια μικρότερος από ποτέ. Η Αρκτική έχασε φέτος τη μεγαλύτερη έκταση πάγου από τότε που άρχισαν οι μετρήσεις των δορυφόρων πριν από 30 χρόνια.

Οι επιστήμονες της NASA οι οποίοι συμμετέχουν στη σχετική έρευνα δηλώνουν ότι πρόκειται για θεμελιώδη αλλαγή. Επιπλέον, επειδή οι πάγοι του Αρκτικού Ωκεανού υπό φυσιολογικές συνθήκες υφίστανται τη μεγαλύτερη μείωση όγκου συνήθως τον Σεπτέμβριο, είναι πιθανό το φαινόμενο της φετινής τήξης να συνεχίσει να επιδεινώνεται. Από το 1979, οπότε άρχισαν οι μετρήσεις των δορυφόρων, οι πιο μικροί αριθμοί που αφορούσαν την έκταση των πάγων καταγράφηκαν από το 2007 ώς το 2012. Η τήξη έγινε με ιδιαίτερα ταχύ ρυθμό φέτος τον Αύγουστο, και ενδεχομένως να συνέβαλε σε αυτήν μια σαρωτική θύελλα πάνω από την περιοχή του Αρκτικού.

Ωστόσο, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι το φαινόμενο του θερμοκηπίου, που είναι αποτέλεσμα των αυξανόμενων ποσοστών διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, αποτελεί τη μόνη πειστική εξήγηση για την απώλεια των πάγων της Αρκτικής. Και αυτή η απώλεια είναι μία από τις πιο ορατές συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, για την οποία ευθύνεται ο άνθρωπος. Οι επιστήμονες έχουν ήδη διαπιστώσει μια σχέση ανάμεσα στην εξαφάνιση του θαλάσσιου πάγου και την απελευθέρωση μεθανίου, ενός αερίου του θερμοκηπίου που είναι 20 φορές πιο ισχυρό από το διοξείδιο του άνθρακα.

Σύμφωνα με τη NASA, η έκταση των θαλάσσιων πάγων είναι σήμερα 1,58 εκατομμύρια τετραγωνικά μίλια σε σύγκριση με το προηγούμενο χαμηλό επίπεδο των 1,61 εκατομμυρίων τετραγωνικών μιλίων, που καταγράφηκε τον Σεπτέμβριο του 2007. Ο όγκος των πάγων της Αρκτικής αυξάνεται μεν στη διάρκεια του χειμώνα, αλλά συρρικνώνεται όταν οι θερμοκρασίες πέσουν ξανά. Τις τρεις τελευταίες δεκαετίες, όμως, οι δορυφόροι έχουν δείξει μείωση κατά 13% ανά δεκαετία στη διάρκεια του θέρους.

Το πάχος των στρωμάτων του πάγου επίσης μειώνεται, συνεπώς ο συνολικός όγκος έχει φθάσει σε πολύ χαμηλό επίπεδο, αν και οι εκτιμήσεις ποικίλλουν σχετικά με το ακριβές ποσοστό απώλειας. Ο Τζόι Κομίσο, επιφανής επιστήμονας στο κέντρο ερευνών, Goddard Space Flight Center της NASA, υποστηρίζει ότι οι φετινές απώλειες είναι αποτέλεσμα των προηγούμενων θερμών ετών και μείωσαν την ποσότητα των αποκαλούμενων αιώνιων πάγων - οι οποίοι είναι πιο ανθεκτικοί στην τήξη. Εχει δημιουργηθεί, όπως συμπεραίνει ο ίδιος, μια κλιμακούμενη τάση. «Σε αντίθεση με το 2007, οι θερμοκρασίες δεν ήταν ασυνήθιστα υψηλές στον Αρκτικό Ωκεανό φέτος το καλοκαίρι. Αλλά τώρα πια χάνουμε το παχύ στρώμα του όγκου των πάγων» επισήμανε. «Και όταν χάνεται αυτό, ο πάγος κατά τους θερινούς μήνες γίνεται ιδιαίτερα τρωτός».

Ο Γουόλτ Μάγιερ από το εθνικό κέντρο μέτρησης ΝSIDC των ΗΠΑ, σημείωσε: «Από μόνος του, είναι ένας αριθμός. Ωστόσο αν δούμε τι συνέβη τα τελευταία χρόνια και αν λάβουμε υπόψη τις μετρήσεις των δορυφόρων, πρόκειται για ένδειξη μιας θεμελιώδους αλλαγής στην παγοκάλυψη της Αρκτικής».

«Η Αρκτική κάποτε ήταν γεμάτη με αιώνιους πάγους, ή πάγους που μπορούσαν να διατηρηθούν για αρκετά χρόνια. Τώρα πρόκειται μάλλον για ένα εποχικό κάλυμμα, καθώς μεγάλες περιοχές λιώνουν το καλοκαίρι».

Ο καθηγητής Πέτερ Βάνταμς, από το Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ, δήλωσε στο BBC ότι πολλοί επιστήμονες ειδικοί στο θέμα των πάγων προέβλεψαν πριν από αρκετά χρόνια ότι ο ρυθμός τήξης θα επιταχυνθεί και ότι έως το 2015 ή 2016, η Αρκτική δεν θα έχει πάγους το καλοκαίρι. «Ημουν ένας από αυτούς τους επιστήμονες - και φυσικά υπέστην το μερίδιό μου στη γελοιοποίηση επειδή τόλμησα να κάνω μια τόσο δυσοίωνη πρόβλεψη». Παρά την κριτική που δέχτηκαν τότε οι επιστήμονες, η πρόβλεψη αποδεικνύεται σωστή, τόνισε ο καθηγητής Βάνταμς. «Η παγοκάλυψη της Αρκτικής έχει γίνει τόσο λεπτή, που μοιραία θα αφανιστεί. Μετρήσεις από υποβρύχια έχουν δείξει ότι απώλεσε τουλάχιστον το 40% του πάχους της από τη δεκαετία του ’80».

Ο αφανισμός των πάγων της Αρκτικής είναι πολύ σοβαρή υπόθεση καθώς θα οδηγήσει σε άλλες σημαντικές αλλαγές στο περιβάλλον της περιοχής. Μια άμεση αλλαγή είναι η εμφάνιση νέων θαλάσσιων οδών για τα πλοία και νέων ευκαιριών για εκμετάλλευση πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Διαβάστε περισσότερα...

Το μεθάνιο της Αρκτικής μεγαλύτερη απειλή για την κλιματική αλλαγή

Το διοξείδιο του άνθρακα έχει κλέψει τα φώτα της δημοσιότητας ως κατ’ εξοχήν υπεύθυνο για την κλιματική αλλαγή, όμως η παραγνωρισμένη απειλή ενός άλλου «αερίου του θερμοκηπίου», του μεθανίου, πρέπει να ληφθεί πιο σοβαρά υπόψη, σύμφωνα με μία νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα, που κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς ανακάλυψε ότι μεθάνιο διαρρέει σε μεγάλες ποσότητες και από τους Αρκτικούς ωκεανούς. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Έρικ Κορτ του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Καλιφόρνια (Caltech) και του Εργαστηρίου Αεριοπροώθησης (JPL) της NASA, οι οποίοι δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο περιοδικό γεωεπιστημών «Nature Geoscience», σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, τη βρετανική «Ιντιπέντεντ» και το «New Scientist», ανακάλυψαν ότι ο νέος κίνδυνος προέρχεται από τα βάθη των ωκεανών, καθώς το μεθάνιο βρίσκει τρόπους να διαφύγει στην ατμόσφαιρα, μέσω ρωγμών στους πάγους της Αρκτικής, ιδίως στις περιοχές όπου οι πάγοι έχουν λιώσει. Οι επιστήμονες ένιωσαν σοκ, καθώς διαπίστωσαν ότι το συγκεκριμένο αέριο εμφανίζεται στην επιφάνεια ακόμα και σε περιοχές με μεγάλα ωκεάνια βάθη. Όπως είπαν, οι ποσότητες του διαφεύγοντος μεθανίου είναι αρκετές για να επηρεάσουν αρνητικά την κλιματική αλλαγή. Προηγούμενες παρατηρήσεις είχαν δείξει ότι μεγάλες ποσότητες μεθανίου απελευθερώνονται σταδιακά από τις ρηχές θάλασσες στα βόρεια της Σιβηρίας, όμως η νέα μελέτη δείχνει για πρώτη φορά ότι κάτι ανάλογο συμβαίνει και πάνω από τα μεγάλη βάθη των πολικών ωκεανών, που συνήθως είναι καλυμμένοι με πάγους. Το μεθάνιο είναι 70 φορές πιο ισχυρό ως «αέριο του θερμοκηπίου», σε σχέση με το διοξείδιο του άνθρακα, επειδή όμως διασπάται πιο γρήγορα στην ατμόσφαιρα, οι επιστήμονες έχουν υπολογίσει ότι τελικά, σε μία χρονική περίοδο 100 ετών, είναι περίπου 20 φορές πιο ισχυρό από το διοξείδιο στο να παγιδεύει την ηλιακή ακτινοβολία. Οι ερευνητές έκαναν πέντε πτήσεις πάνω από τις αρκτικές παγωμένες εκτάσεις, σε διάφορες εποχές των ετών 2009 και 2010, καλύπτοντας τεράστιες περιοχές στα βόρεια της ακτής της Αλάσκα και στα νότια του Βορείου Πόλου. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, οι ποσότητες μεθανίου που μετρήθηκαν πάνω από την Αρκτική, είναι περίπου ίδιες με αυτές που έχουν ήδη καταγραφεί πάνω από την αρκτική ανατολική Σιβηρία. Ο Κορτ εκτιμά ότι απελευθερώνονται κατά μέσο όρο περίπου 2 χιλιοστόγραμμα μεθανίου ανά τετραγωνικό μέτρο ωκεανού κάθε ημέρα. Οι επιστήμονες φοβούνται ότι όσο προχωρά η κλιματική αλλαγή και υποχωρούν οι αρκτικοί πάγοι ή μειώνεται το πάχος τους, τόσο θα αυξάνεται η διαρροή μεθανίου στην ατμόσφαιρα, ανατροφοδοτώντας την υπερθέρμανση του πλανήτη και επιδεινώνοντας τον «φαύλο κύκλο». Η προέλευση του αρκτικού μεθανίου είναι ακόμα ασαφής. Φαίνεται λιγότερο πιθανό να προέρχεται από ιζήματα στο βυθό και πιο πιθανό να προέρχεται από θαλασσινά μικρόβια που ζουν κοντά στην επιφάνεια του ωκεανού. Η περιοχή του Αρκτικού κύκλου θεωρείται ότι κρύβει τεράστιες ποσότητες μεθανίου, καθώς μόνο στο μόνιμα παγωμένο έδαφος υπάρχουν «κλειδωμένοι» δισεκατομμύρια τόνοι. Στη Σιβηρία το μεθάνιο βρίσκεται σε μορφή παγωμένων κρυστάλλων που σιγά-σιγά μετατρέπονται σε αέριο. www.kathimerini.grμε πληροφορίες από ΑΜΠΕ Διαβάστε περισσότερα...

New Cold War for Resources Looms in Arctic

YOKOSUKA, Japan — To the world’s military leaders, the debate over climate change is long over. They are preparing for a new kind of Cold War in the Arctic, anticipating that rising temperatures there will open up a treasure trove of resources, long-dreamed-of sea-lanes and a slew of potential conflicts. By Arctic standards, the region is already buzzing with military activity, and experts believe that will increase significantly in the years ahead. Last month, Norway wrapped up one of the largest Arctic maneuvers ever — Exercise Cold Response — with 16,300 troops from 14 countries training on the ice for everything from high intensity warfare to terror threats. Attesting to the harsh conditions, five Norwegian troops were killed when their C-130 Hercules aircraft crashed near the summit of Kebnekaise, Sweden’s highest mountain. The United States, Canada and Denmark held major exercises two months ago, and in an unprecedented move, the military chiefs of the seven main Arctic powers — Canada, the United States, Russia, Iceland, Denmark, Sweden and Finland — are to gather at a Canadian military base in May to specifically discuss regional security issues. None of this means a shooting war is likely at the North Pole any time soon. But as the number of workers and ships increases in the High North to exploit oil and gas reserves, so will the need for policing, border patrols and — if push comes to shove — military muscle to enforce rival claims. The U.S. Geological Survey estimates that 13 percent of the world’s undiscovered oil and 30 percent of its untapped natural gas is in the Arctic. Shipping lanes could be regularly open across the Arctic by 2030 as rising temperatures continue to melt the sea ice, according to a National Research Council analysis commissioned by the U.S. Navy last year. What countries should do about climate change remains a heated political debate. But that has not stopped north-looking militaries from moving ahead with strategies that assume current trends will continue. Russia, Canada and the United States have the biggest stakes in the Arctic. With its military budget stretched thin by Iraq, Afghanistan and more pressing issues elsewhere, the United States has been something of a reluctant northern power, though its nuclear-powered submarine fleet, which can navigate for months underwater and below the ice cap, remains second to none. Russia — one-third of which lies within the Arctic Circle — has been the most aggressive in establishing itself as the emerging region’s superpower. Rob Huebert, an associate political science professor at the University of Calgary in Canada, said Russia has recovered enough from its economic troubles of the 1990s to significantly rebuild its Arctic military capabilities, which were a key to the overall Cold War strategy of the Soviet Union, and has increased its bomber patrols and submarine activity. He said that has in turn led other Arctic countries — Norway, Denmark and Canada — to resume regional military exercises that they had abandoned or cut back on after the Soviet collapse. Even non-Arctic nations such as France have expressed interest in deploying their militaries to the Arctic. “We have an entire ocean region that had previously been closed to the world now opening up,” Huebert said. “There are numerous factors now coming together that are mutually reinforcing themselves, causing a buildup of military capabilities in the region. This is only going to increase as time goes on.” Noting that the Arctic is warming twice as fast as the rest of the globe, the U.S. Navy in 2009 announced a beefed-up Arctic Roadmap by its own task force on climate change that called for a three-stage strategy to increase readiness, build cooperative relations with Arctic nations and identify areas of potential conflict. “We want to maintain our edge up there,” said commander Ian Johnson, the captain of the USS Connecticut, which is one of the U.S. Navy’s most Arctic-capable nuclear submarines and was deployed to the North Pole last year. “Our interest in the Arctic has never really waned. It remains very important.” But the U.S. remains ill-equipped for large-scale Arctic missions, according to a simulation conducted by the U.S. Naval War College. A summary released last month found the Navy is “inadequately prepared to conduct sustained maritime operations in the Arctic” because it lacks ships able to operate in or near Arctic ice, support facilities and adequate communications. “The findings indicate the Navy is entering a new realm in the Arctic,” said Walter Berbrick, a War College professor who participated in the simulation. “Instead of other nations relying on the U.S. Navy for capabilities and resources, sustained operations in the Arctic region will require the Navy to rely on other nations for capabilities and resources.” Acknowledging the need to keep apace in the Arctic, the United States is pouring funds into figuring out what climate change will bring and has been working closely with the scientific community to calibrate its response. “The Navy seems to be very on board regarding the reality of climate change and the especially large changes we are seeing in the Arctic,” said Mark Serreze, director of the National Snow and Ice Data Center at the Cooperative Institute for Research in Environmental Sciences University of Colorado. “There is already considerable collaboration between the Navy and civilian scientists, and I see this collaboration growing in the future.” The most immediate challenge may not be war — both military and commercial assets are sparse enough to give all countries elbow room for a while — but whether militaries can respond to a disaster. Heather Conley, director of the Europe program at the London-based Center for Strategic and International Studies, said militaries probably will have to rescue their own citizens in the Arctic before any confrontations arise there. “Catastrophic events, like a cruise ship suddenly sinking or an environmental accident related to the region’s oil and gas exploration, would have a profound impact in the Arctic,” she said. “The risk is not militarization; it is the lack of capabilities while economic development and human activity dramatically increases. That is the real risk.” Source http://stratrisks.com/geostrat/5583 Διαβάστε περισσότερα...

Οι πάγοι λιώνουν, το Σουέζ της Αρκτικής εμφανίζεται

Της ΝΕΦΕΛΗΣ ΤΖΑΝΕΤΑΚΟΥ

Η συρρίκνωση του παγωμένου θαλάσσιου όγκου, που καλύπτει περίπου το ήμισυ της αρκτικής περιοχής, καθιστά πλέον εφικτή τη διέλευση όλο και περισσότερων αλλά και μεγαλύτερων πλοίων.

Την υποβάθμιση της «δύναμης» της Διώρυγας του Σουέζ φοβούνται οι άμεσα εμπλεκόμενοι (π.χ. Αίγυπτος) στο άκουσμα των προαναγγελιών της Ρωσίας, η οποία σχεδιάζει να «αναβιώσει» ένα πέρασμα που είχε επιχειρηθεί να διανοιχθεί στο παρελθόν, επί Σοβιετικής Ενωσης, προκειμένου η πρόσβαση προς τις αγορές της Ασίας, που «διψούν» για πετρέλαιο, φυσικό αέριο και πρώτες ύλες, να γίνει ευκολότερη.

Απόπειρες από το 1932

Παράλληλα, η Μόσχα επιδιώκει να ανοίξει, όσον το δυνατόν ταχύτερα, ο δρόμος για την έρευνα και τον εντοπισμό νέων κοιτασμάτων -που αναμένεται να είναι πολύ σημαντικά- υδρογονανθράκων στην Αρκτική.

Η πρώτη απόπειρα διάνοιξης θαλάσσιου διαδρόμου στην περιοχή έγινε το 1932. Η διαδρομή, μέσω του Βερίγγειου Πορθμού (το πέρασμα αυτό την εποχή εκείνη παρέμενε ανοικτό από τον Ιούλιο έως τον Νοέμβριο), ήταν δύο φορές πιο σύντομη, άρα και πιο συμφέρουσα από το ταξίδι των 13.000 μιλίων από το Ρότερνταμ στη Γιοκοχάμα, μέσω της διώρυγας του Σουέζ.

Οπως επισημαίνεται σε ανακοίνωση της ρωσικής εταιρείας ΟΑΟ Novatek, του μεγαλύτερου ανεξάρτητου παραγωγού φυσικού αερίου της Ρωσίας και του δεύτερου μεγαλύτερου παραγωγού φυσικού αερίου της χώρας, ακολουθώντας αυτό το δρομολόγιο, το ταξίδι θα είναι κατά 40% πιο σύντομο και κατά 20% πιο φθηνό.

Και χωρίς... πειρατεία

Επιπλέον, σήμερα, ο φόβος της σύγχρονης πειρατείας στις ακτές της ανατολικής Αφρικής αναδεικνύει ακόμη περισσότερο τα «πλεονεκτήματα» που προσφέρει αυτή η επιλογή.

Ρωσικές εταιρείες, όπως η Sovcomflot (πρόκειται για τη μεγαλύτερη ρωσική ναυτιλιακή εταιρεία και έναν από τους μεγαλύτερους ιδιοκτήτες δεξαμενόπλοιων στον κόσμο που προσφέρει υπηρεσίες μεταφοράς αργού πετρελαίου, προϊόντων διύλισης πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου), έχουν ήδη ξεκινήσει δοκιμαστικές αποστολές στην Αρκτική, καθώς ο Ρώσος πρωθυπουργός, Βλαντίμιρ Πούτιν, δεσμεύτηκε, προκειμένου το «νέο» αυτό «βόρειο πέρασμα» να είναι προσβάσιμο και ασφαλές καθ' όλη την διάρκεια του χρόνου.

Για να γίνει όμως κάτι τέτοιο, η Μόσχα θα πρέπει να επενδύσει συνολικά περίπου 30 δισ. ρούβλια (1,1 δισ. δολάρια) για την αναβάθμιση των λιμένων της περιοχής, για τον εκσυγχρονισμό με, νέας τεχνολογίας, παγοθραυστικά του στόλου της και την εγκατάσταση συστημάτων ασφαλείας.

Επιχειρηματικοί κύκλοι στη Ρωσία επισημαίνουν πως το ενδιαφέρον αλλά και η στρατηγική σημασία του περάσματος θα αυξάνει όλο και περισσότερο, όσο θα αυξάνει η ζήτηση για υγροποιημένο φυσικό αέριο «στα ανατολικά», δηλαδή στην Κίνα, την Ιαπωνία, τη Νότιο Κορέα και την Σιγκαπούρη.

Γάλλοι στη χερσόνησο Γιαμάλ

Σύμφωνα με χθεσινές δηλώσεις του Ρώσου πρωθυπουργού, προτεραιότητα της ρωσικής κυβέρνησης και του ρωσικού ενεργειακού κολοσσού Gazprom, είναι έως το 2020 η περαιτέρω ανάπτυξη των κοιτασμάτων φυσικού αερίου στη χερσόνησο Γιαμάλ.

Στόχος της ρωσικής πολιτικής είναι η προσέλκυση ξένων επενδύσεων. Στο πλαίσιο αυτό επετεύχθη συμφωνία με τη γαλλική Total για την από κοινού επένδυση 38 δισ. δολαρίων για την εφαρμογή του σύνθετου προγράμματος αξιοποίησης του κοιτάσματος και παραγωγής υγραερίου (SPG) στη χερσόνησο Γιαμάλ, όπου προβλέπεται να κατασκευαστεί σύγχρονο εργοστάσιο υγροποίησης φυσικού αερίου, συγκοινωνιακή υποδομή, καθώς και το νέο αρκτικό λιμάνι Σαμπέτα.

Τα πρώτα δεξαμενόπλοια θα αρχίσουν να φορτώνουν εμπορεύματα στους τερματικούς του σταθμούς το 2018.

Πλώρη πάντως για την Αρκτική φαίνεται πως έχουν βάλει ήδη και Ελληνες εφοπλιστές. *

http://www.enet.gr/?i=news.el.oikonomia&id=295806

Διαβάστε περισσότερα...

Η τήξη των πάγων ανοίγει το δρόμο για την εκμετάλλευση της Αρκτικής

Τη στιγμή που ο επιστημονικός κόσμος κρούει τον κώδωνα του κινδύνου σχετικά με το λιώσιμο του αρκτικού πάγου, οι εταιρείες ενέργειας ετοιμάζονται να σπεύσουν προς εκμετάλλευση των φυσικών πόρων που «απελευθερώνονται» .

Μία από τις περιοχές που απειλούνται περισσότερο από την κλιματική αλλαγή θεωρείται ότι είναι η Αρκτική ήπειρος, καθώς πρόσφατες μετρήσεις δείχνουν ότι αυξάνεται ο ρυθμός τήξης των παγετώνων.

Ως εκ τούτου, εκτάσεις οι οποίες ήταν καλυμμένες από αδιαπέραστους πάγους εδώ και χιλιετίες πλέον είναι σχετικά προσβάσιμες. Σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η Αρκτική είναι μία από τις μεγαλύτερες «αποθήκες» φυσικών πόρων που υπάρχουν αυτή τη στιγμή στον πλανήτη, αποτελεί πλέον ένα μοναδικό «βραβείο» για τις εταιρείες του χώρου της ενέργειας, καθώς επιστημονικές έρευνες υποδεικνύουν πως το 25% του συνόλου των κοιτασμάτων πετρελαίου και φ. αερίου που δεν έχουν ανακαλυφθεί ακόμα βρίσκονται εκεί.

Άλλες μελέτες κάνουν λόγο για 200 δισεκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου- δύο φορές την ποσότητα που έχει βρεθεί στο Κουβέιτ. Ωστόσο, ο μόνος τρόπος να εξακριβωθεί η πραγματική έκταση των κοιτασμάτων είναι μέσω της αποστολής ερευνητικών σκαφών.

Αν και υπάρχουν αντιδράσεις από περιβαλλοντικές οργανώσεις (που θεωρούν ότι το ρίσκο για το αρκτικό περιβάλλον είναι εξαιρετικά υψηλό), κάποιες εταιρείες είναι ήδη έτοιμες: η σκωτσέζικη Cairn Energy πρόσφατα ανακάλυψε κοιτάσματα πετρελαίου και φ. αερίου κοντά στη Γροιλανδία, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από τη Greenpeace.

«Είναι ένα ριψοκίνδυνο εγχείρημα, η αναζήτηση νέων κοιτασμάτων πετρελαίου σε ένα παρθένο και εύθραυστο οικοσύστημα» είπε ένας εκ των ακτιβιστών οι οποίοι αντέδρασαν ανεβαίνοντας σε μία από τις πλατφόρμες της εταιρείας στη Γροιλανδία και δένοντας τους εαυτούς τους με σκοινιά.

Η περίπτωση της Γροιλανδίας θεωρείται ως «εύκολη» καθώς η ακτή της είναι σχετικά εύκολο να εξερευνηθεί σε σχέση με άλλες, βορειότερες περιοχές. Ωστόσο, σύμφωνα με τον καθηγητή Τζούλιαν Ντάουντσουελ, του Ινστιτούτου Πολικών Ερευνών Scott του Cambridge, η αύξηση της θερμοκρασίας «ανοίγει» την περιοχή ακόμη περισσότερο. «Είναι πολύ μεγάλης σημασίας οι προβλέψεις για την αλλαγή του κλίματος στην Αρκτική κατά τις επόμενες δεκαετίες» είπε σχετικά.

Η Αρκτική θεωρείται από πολλούς επιστήμονες που ασχολούνται με τη δημιουργία μοντέλων ως η πιο ευαίσθητη περιοχή στον κόσμο. Κατά τον επόμενο αιώνα, εκτιμάται ότι η αύξηση της θερμοκρασίας στην περιοχή θα είναι διπλάσια από το θεωρούμενο ως μέσο όρο για το έτος 2100, που είναι υπολογίζεται στους 3-4 βαθμοί Κελσίου.

Καθώς τα κοιτάσματα «εύκολου» πετρελαίου στον κόσμο αρχίζουν να περιορίζονται, η πετρελαϊκή βιομηχανία στρέφει το βλέμμα της σε όλο και πιο αφιλόξενες περιοχές.

«[Καθώς η θερμοκρασία αυξάνεται] μειώνονται οι παγετώνες, οπότε τα τμήματα της Αρκτικής που σήμερα είναι πολύ δυσπρόσιτα εξετάζονται ως όλο και πιο ελκυστικές προοπτικές, ως πολλά υποσχόμενα μακροπρόθεσμα και όλο και πιο εύκολα όσον αφορά την προσέγγισή τους» σχολίασε ο δρ. Ντάουντσντελ.

Αυτή τη στιγμή μαίνεται μία διπλωματική «μάχη» πέντε χωρών σχετικά με τα δικαιώματα εκμετάλλευσης των αρκτικών εκτάσεων. Η Ρωσία και η Νορβηγία έχουν συμφωνήσει σε συνεργασία στη Θάλασσα του Μπάρεντς, αλλά μέχρι τώρα οικονομικοί και πολιτικοί λόγοι έχουν κρατήσει τις περισσότερες πετρελαϊκές εταιρείες μακριά.

Αυτό όμως μπορεί να αλλάξει σύντομα, σύμφωνα με τον Μανουσέρ Τακίν, του Κέντρου Διεθνών Ενεργειακών Μελετών, καθώς τα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, εκτός του ότι είναι περιορισμένα, απαιτούν διεργασίες εκατομμυρίων ετών για το σχηματισμό τους.

«Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο που εξορύσσουμε δεν ανανεώνεται. Η πετρελαϊκή βιομηχανία έχει γυρίσει όλο τον κόσμο εντοπίζοντας 'εύκολα' κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, οπότε τώρα απομένουν μόνο οι 'δύσκολες', αφιλόξενες περιοχές- και μία από αυτές είναι και η Αρκτική» λέει σχετικά.

Οι περισσότερες περιβαλλοντικές οργανώσεις αντιτίθενται στην εξερεύνηση της Αρκτικής για εντοπισμό ενεργειακών πόρων, προειδοποιώντας για οικολογικές καταστροφές που θα μπορούσαν να είναι ακόμη χειρότερες και από την πρόσφατη πετρελαιοκηλίδα στον Κόλπο του Μεξικού.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από BBC

Διαβάστε περισσότερα...

Σύνοδος για την εκμετάλλευση ενεργειακών πόρων στην Αρκτική

Έκκληση προέδρου της Ισλανδίας για αποφυγή «ψυχρού πολέμου».

Έκκληση να εκτονωθούν οι γεωπολιτικές εντάσεις στην Αρκτική, οι οποίες φέρνουν μνήμες από «την περίοδο του ψυχρού πολέμου» απηύθυνε σήμερα ο πρόεδρος της Ισλανδίας Όλαφουρ Ράγκναρ Γκρίμσον, μιλώντας στο διεθνές φόρουμ «Η Αρκτική: περιοχή διαλόγου» που διοργανώνεται σήμερα και αύριο στη Μόσχα.

Στόχος του φόρουμ, το οποίο διοργανώνει η Ρωσική Γεωγραφική Εταιρία, είναι να προσφέρει σε περίπου 300 έγκριτους ειδικούς και διακεκριμένους επιστήμονες από όλο τον κόσμο πλαίσιο διαλόγου - και «περιεκτικής συνεργασίας», όπως τόνισε ο Ρώσος υπουργός Επείγουσων Καταστάσεων Σεργκέι Σόιγκου - για τους ενεργειακούς πόρους της Αρκτικής, οι οποίοι αποτελούν το μήλο της έριδος για τις ΗΠΑ, τη Ρωσίας, τον Καναδά, τη Νορβηγία και τη Δανία μέσω Γροιλανδίας.


«Η εποχή του ψυχρού πολέμου, όταν η Αρκτική ήταν περιοχή εντάσεων, έχει παρέλθει», είπε ο πρόεδρος της Ισλανδίας, όπως μετέδωσε το ρωσικό ειδησεογραφικό πρακτορείο ΙΤΑΡ-ΤΑΣ. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι «οι χώρες της περιοχής δεν πρέπει να συζητούν για εδαφικές διεκδικήσεις, η μία εις βάρος της άλλης, αλλά να εμπλακούν σε διάλογο».

Από την πλευρά του, ο σύμβουλος του Ρώσου προέδρου για θέματα κλίματος Αλεξάντερ Μπεντρίτσκι υπογράμμισε τη σημαντική εξάρτηση της ρωσικής οικονομίας από τη συγκεκριμένη περιοχή.

«Ο ρωσικός τομέας της Αρκτικής, στον οποίο ζει το 1,5% του πληθυσμού της χώρας, αντιστοιχεί περίπου στο 11% του ρωσικού ΑΕΠ και στο 22% του συνολικού όγκου των εξαγωγών ρωσικών προϊόντων», είπε ο κ. Μπεντρίτσκι. Κατά την άποψη του, στην Αρκτική απαντάται το 20 με 25% των παγκόσμιων αποθεμάτων υδρογονανθράκων.

Οι γεωλόγοι του αμερικανικού οργανισμού US Geological Survey εκτιμούν, από την πλευρά τους, ότι η περιοχή μπορεί να κρύβει το 13% των αποθεμάτων αργού πετρελαίου και το 30% των αποθεμάτων φυσικού αερίου που δεν έχουν προς το παρόν ανακαλυφθεί στον πλανήτη.


www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ - ΜΠΕ
Διαβάστε περισσότερα...

Ρωσικές βλέψεις στην Αρκτική

Του John Vinocur
The New York Times

Πριν από λίγες ημέρες συμπληρώθηκαν 50 χρόνια από την υπογραφή της πιο σημαντικής συμφωνίας για την Ανταρκτική, που όριζε ότι η ήπειρος θα παρέμενε αποστρατιωτικοποιημένη και αφιερωμένη στην επιστημονική έρευνα. Η συμφωνία υπήρξε ιστορική, καθώς απέδειξε ότι οι αντίπαλες πλευρές του Ψυχρού Πολέμου είχαν την ικανότητα να συμφωνούν.

Οι αναλογίες με τη σύγχρονη εποχή σταματούν εδώ. Σε ό, τι αφορά το ζήτημα της Αρκτικής, με τις νέες οδούς ναυσιπλοΐας και τα μεγάλα ενεργειακά αποθέματα, καμία τέτοια συμφωνία δεν θεωρείται εφικτή σήμερα. Πριν από δύο εβδομάδες, στην πρώτη σύνοδο ασφαλείας στο Χάλιφαξ του Καναδά, οι δυσεπίλυτες διαφορές μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων κατέστησαν εμφανείς. Μια διένεξη φέρνει αντιμέτωπες ΗΠΑ και Καναδά για τη διαχείριση του Βορειοδυτικού Περάσματος, που θα ενώνει τον Ατλαντικό με τον Ειρηνικό ωκεανό, ενώ ανησυχίες εκφράστηκαν για τη ρωσική χαρτογραφική αποστολή του πυθμένα της Αρκτικής, που διαθέτει μυστηριώδη στρατιωτική συνοδεία, με τη μορφή πολεμικών πλοίων του ρωσικού ναυτικού.

Η Αρκτική αντιμετωπίζεται έτσι με πρωτοφανή χαλαρότητα και αναβλητική διάθεση από τις εμπλεκόμενες πλευρές, τις ΗΠΑ, τον Καναδά, τη Νορβηγία και τη Δανία. Στη σύνοδο του Χάλιφαξ, ο αναπληρωτής υπουργός Άμυνας της Νορβηγίας, Έσπεν Μπαρθ Έϊντε, είπε: «Το άνοιγμα της Αρκτικής δεν είναι απαραίτητα καλό πράγμα».



Ο επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων του Καναδά, στρατηγός Βάλτερ Νάτιντσικ, προσπάθησε να εμφανιστεί καθησυχαστικός λέγοντας: «Δεν υπάρχει συμβατική στρατιωτική απειλή στην Αρκτική». Οι θέσεις αυτές δεν αντικατοπτρίζουν την πολιτική της Μόσχας, όμως, που μοιάζει να βιάζεται να δημιουργήσει τετελεσμένα γεγονότα στην περιοχή. Το 2007, η Ρωσία προχώρησε σε έπαρση σημαίας της στον πυθμένα του Βόρειου Παγωμένου ωκεανού.

Φέτος, το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας της Ρωσίας ανακοίνωσε ότι η Αρκτική θα καταστεί «τόπος εξασφάλισης ενεργειακών πηγών» έως το 2020, προβλέποντας την αποστολή στρατευμάτων στην περιοχή «ικανών να τη διασφαλίσουν». Τον Απρίλιο, όμως, ο Ρώσος ΥΠΕΞ Σεργκέι Λαβρόφ πραγματοποίησε στροφή 180 μοιρών, τονίζοντας ότι η Ρωσία δεν έχει στρατιωτικές βλέψεις για την Αρκτική. «Οι Ρώσοι ξέρουν τι θέλουν από την Αρκτική. Δεν πρόκειται για στρατιωτική απειλή, αλλά για απλή πρόθεση εδραίωσης οικονομικής παρουσίας στην περιοχή», λέει ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, Κερτ Βόλκερ. Διαβάστε περισσότερα...