Τετάρτη 22 Απριλίου 2009

Η ανάκτηση της Ιστορικής μνήμης στην Ισπανία


Le Monde Diplomatique

Του Jean Ortiz
Yπευθύνου της έκδοσης «Rouges. Maquis de France et d'Espagne», Atlantica, 2006.


Στην Ισπανία, απλοί πολίτες και δικαστικοί ενώνουν τις δυνάμεις τους για να κλονίσουν το «σύμφωνο της λήθης» που εξακολουθεί να καλύπτει τα εγκλήματα του καθεστώτος του Φράνκο. Σε μια χώρα βαθιά διχασμένη ως προς αυτό το ζήτημα, στρατευμένοι πολίτες αναζητούν ακατάπαυστα τους ομαδικούς τάφους στους οποίους κατέληξαν οι δημοκρατικοί που εκτελέστηκαν από τη δικτατορία και προσπαθούν, παρά τη βουβή αντίσταση που συναντούν, να αποκαταστήσουν τη μνήμη των ηττημένων.

«Σε ένα μεγάλο κομμάτι της Ισπανίας, αυτό που εμείς αποκαλούμε εμφύλιο πόλεμο δεν ήταν παρά στυγνή καταστολή: ένα σχέδιο εξόντωσης ακολούθησε αμέσως το στρατιωτικό πραξικόπημα [του στρατηγού Φράνκο] (1)». Η πρόοδος του κινήματος για την ανάκτηση της ιστορικής μνήμης, ένας γαλαξίας στρατευμένων πολιτών και εθελοντών που δρα στις παρυφές των πολιτικών κομμάτων, καθώς και οι εργασίες των ιστορικών ρίχνουν νέο φως σε αυτό που εκτός ισπανικών συνόρων θεωρούνταν μέχρι πρότινος απλά ως «εμφύλιος πόλεμος». Αρκεί, εξάλλου, να εξετάσει κανείς τη χαρτογράφηση των ομαδικών τάφων των δημοκρατικών για να διαπιστώσει ότι συμπίπτουν με τις περιοχές στις οποίες το στρατιωτικό πραξικόπημα νίκησε κατά κράτος.

Ο στόχος των Φρανκικών δεν ήταν μόνο να κερδίσουν τον πόλεμο: έπρεπε να χτυπήσουν τη Δημοκρατία στη ρίζα της. Εξ ου και η σημειολογία: «κάθαρση», «εξαγνισμός», «εκκαθάριση», «ειρήνευση». Εξάλλου, οι αγριότητες συνεχίστηκαν και μετά το τέλος των εχθροπραξιών και 50.000 δημοκρατικοί τουφεκίστηκαν μέσα στους μήνες που ακολούθησαν. «Ο Φράνκο αποφάσισε να προχωρήσει αργά ώστε να μη μπορέσει να υπάρξει ποτέ επιστροφή στο παρελθόν», αποκαλύπτει ο άγγλος ιστορικός Πολ Πρέστον (2).


Η μνήμη των «Κόκκινων»
Εδώ και δέκα περίπου χρόνια, η μνήμη των «Κόκκινων» σκίζει την επιβεβλημένη σιωπή και συγκλονίζει την ισπανική κοινωνία (3). Αυτή η μνήμη, που παρέμενε θαμμένη μέχρι το θάνατο του δικτάτορα το 1975, δεν αποκαταστάθηκε με τη δημοκρατική μετάβαση (1975 – 1982), ούτε καν μετά τη νίκη του Ισπανικού Εργατικού Σοσιαλιστικού Κόμματος (PSOE) στις βουλευτικές εκλογές τον Οκτώβριο του 1982. «Αποφασίσαμε να μη μιλάμε για το παρελθόν (4)», παραδέχεται εκ των υστέρων ο επικεφαλής της κυβέρνησης εκείνη την εποχή, Φελίπε Γκονζάλες, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα: «Αισθάνομαι κι εγώ εν μέρει υπεύθυνος για την απώλεια της ιστορικής μας μνήμης (5)».

Η άφιξη του Λαϊκού Κόμματος του Χοσέ Μαρία Αθνάρ στην εξουσία το 1996 κάθε άλλο παρά ανανέωσε τους όρους της δημόσιας συζήτησης και η «μάχη για τη μνήμη» δεν έπαψε να φέρνει αντιμέτωπους τους ίδιους πρωταγωνιστές Οι μεν ήταν δέσμιοι της ιστορικοπολιτικής συναίνεσης και οι δε του χουντικού παρελθόντος τους.

Η ισπανική δεξιά δεν αντέχει την έκρηξη της ιστορικής μνήμης και της ιστοριογραφίας επειδή θυμίζει την αιματοβαμμένη προέλευση του φρανκισμού. Οχυρώνεται πίσω από το επιχείρημα «ας μην ανοίγουμε ξανά τις παλιές πληγές», το οποίο, όπως υπογραμμίζει ο συγγραφέας Αλφόνς Σερβέρα, επισείουν «όσοι επωφελήθηκαν από το πραξικόπημα και τη βία». Το διακύβευμα μοιάζει μεγάλο, καθώς αυτό που οι ιστορικοί αποκαλούν «ιδεολογικό» ή «κοινωνιολογικό φρανκισμό» φαίνεται πως παραμένει βαθιά ριζωμένος όχι μόνο στους κόλπους ενός τμήματος του δεξιού εκλογικού σώματος, αλλά και στην εκκλησία, τη δικαιοσύνη, τον στρατό και τον επιχειρηματικό ή τον τραπεζικό χώρο. Ο ιστορικός Χουλιάν Κασανόβα δίνει τη δική του ερμηνεία ως προς το γιατί η ισπανική Καθολική Εκκλησία εμφανίζεται σήμερα περισσότερο συντηρητική από ό,τι την εποχή της μεταπολίτευσης: αρνείται να αναγνωρίσει ότι έπαιξε τον «ρόλο του θύτη» και «έδωσε την έγκρισή της για τη νόμιμη εξόντωση (6)».

Κατανοούμε, επομένως, γιατί ο καρδινάλιος αρχιεπίσκοπος της Μαδρίτης και πρόεδρος της Επισκοπικής Συνόδου, εκλαμπρότατος Αντόνιο Μαρία Ρόουκο, αναφέρει πόσο «απαραίτητο είναι να μπορούμε να ξεχνάμε (7)». Πρόκειται πάντως για επιλεκτική μνήμη, αφού, παράλληλα, η ισπανική εκκλησία ανακήρυξε αγίους ή οσίους 997 πιστούς, ως επί το πλείστον μέλη του κλήρου και των θρησκευτικών ταγμάτων, που είχαν πέσει θύματα της «κόκκινης τρομοκρατίας» (1934 – 1938) (8)... Όσο για τον στρατό, αντιτίθεται πάντα στην οποιαδήποτε απότιση φόρου τιμής απέναντι στους νομοταγείς στρατιωτικούς που εκτελέστηκαν επειδή αντιστάθηκαν στη φασιστική ανταρσία.

Συλλογική ενδοσκόπηση
Οι βουλευτικές εκλογές στις 13 Μαρτίου του 2004 έφεραν ξανά το PSOE στην κυβέρνηση. Ωστόσο, πολιτικές δυνάμεις όπως η Izquierda Unida (Ενωμένη Αριστερά) (9) και η Esquerra Republicana de Catalunya (Ρεπουμπλικανική Αριστερά της Καταλονίας/ERC), καθώς οι περισσότερες οργανώσεις για την ανάκτηση της ιστορικής μνήμης θεωρούν το PSOE ιδιαίτερα δειλό και το κατηγορούν ότι παίζει «διπλό παιχνίδι».

Στις 12 Οκτωβρίου του 2004, ημέρα της εθνικής γιορτής, ο υπουργός άμυνας επιτρέπει, στο όνομα της «ειρήνης και της ομόνοιας», να παρελάσουν πλάι- πλάι ένας πρώην φασίστας της «Γαλάζιας Μεραρχίας», καθώς κι ένας βετεράνος των Δημοκρατικών της Β' τεθωρακισμένης μεραρχίας του στρατηγού Λεκλέρκ. Στα τέλη Οκτωβρίου του 2007, ο υπουργός εξωτερικών παρευρίσκεται στη Ρώμη στην τελετή αγιοποίησης των «θυμάτων των κόκκινων», ενώ στις 20 Νοεμβρίου, ο επικεφαλής της κυβέρνησης Χοσέ Λουίς Ροδρίγκεθ Θαπατέρο δηλώνει στο πρωθυπουργικό Μέγαρο της Μονκλόα: «Θα είναι καλό ό,τι μπορεί να βοηθήσει ώστε όλα αυτά να μείνουν όσο το δυνατόν πιο βαθιά θαμμένα στη μνήμη της ισπανικής κοινωνίας (...) παρόλο που ορισμένοι είναι περισσότερο πρόθυμοι να ξεχάσουν από κάποιους άλλους (10)».

Και όμως, η δραστηριοποίηση του δυναμικού, όσο και διαιρεμένου κινήματος υπέρ της ιστορικής μνήμης, αρχίζει να αποδίδει καρπούς. Υποκινεί ένα ρεύμα συλλογικής ενδοσκόπησης και
αναγκάζει επιτέλους την σοσιαλιστική κυβέρνηση ύστερα από τρία χρόνια δισταγμών να υιοθετήσει τον λεγόμενο νόμο περί «ιστορικής μνήμης» ο οποίος εγκρίθηκε από τη Βουλή στις 31 Δεκεμβρίου του 2007. Είναι μια πρόοδος, την οποία, ωστόσο, πολλοί βρίσκουν όψιμη και δειλή. Ο νόμος δεν συμπεριλαμβάνει τον όρο «Δημοκρατία», όπως επίσης δεν καταδικάζει ευθαρσώς τον φρανκισμό. Τα ειδικά δικαστήρια και οι καταδικαστικές τους αποφάσεις κηρύσσονται απλά «εκτός νόμου» (και όχι «παράνομα») και το μαυσωλείο του Φράνκο στη Valle de los Caidos (Κοιλάδα των Πεσόντων, στην οποία κείτονται ο δικτάτορας και ο Χοσέ Αντόνιο Πρίμο δε Ριβέρα, ιδρυτής του φασιστικού κόμματος της Φάλαγγας) παραμένει σχεδόν εξ’ ολοκλήρου όπως ήταν.

O νόμος επιτρέπει το ξήλωμα των φρανκικών συμβόλων από τα δημόσια κτήρια, ζητά από την τοπική αυτοδιοίκηση να βοηθήσει τις οργανώσεις στην εκταφή των αγνοουμένων και προσφέρει τη δυνατότητα σε 1,5 εκατομμύριο παιδιά και εγγόνια «εξόριστων» να αποκτήσουν την ισπανική υπηκοότητα, υπό τον όρο να ορκιστούν υπακοή στο Σύνταγμα και τον βασιλιά. Κάτι μάλλον παράδοξο για τους απογόνους των δημοκρατικών...

Οι αγνοούμενοι του Εμφυλίου
Αν και λαμβάνονται πρωτοβουλίες σε τοπικό επίπεδο, ο νόμος δεν τίθεται σε ισχύ ελλείψει πολιτικής βούλησης. Θα πρέπει να περιμένουμε ως τις 16 Οκτωβρίου του 2008 για να ανάψει και πάλι η συζήτηση, σε δικαστικό επίπεδο αυτή τη φορά.

Εκείνη την ημέρα και για πρώτη φορά, ο εισαγγελέας Μπαλτάσαρ Γκαρθόν ανοίγει έρευνα σχετικά με 130.137 αγνοούμενους του εμφυλίου πολέμου και της περιόδου του Φράνκο, καθώς και με τις συνθήκες της εξαφάνισής τους. Το ένταλμα του εισαγγελέα συγκλονίζει τον πολιτικό και τον δικαστικό κόσμο. Κάνει λόγο για «προμελετημένο και συστηματικό σχέδιο εξόντωσης», για ένα «σύστημα καταναγκαστικών εξαφανίσεων» και για «εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας» (11). Διατάζει την ακριβή χαρτογράφηση των ομαδικών τάφων, την καταγραφή όλων των αγνοούμενων και την άμεση διάνοιξη 19 τάφων, ανάμεσα στους οποίους συγκαταλέγεται κι ένας με μεγάλη συμβολική σημασία: ο τάφος του ποιητή Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα. Ο Γκαρθόν βάζει επίσης στο στόχαστρο το νόμο περί αμνηστίας της 15ης Οκτωβρίου του 1977 ο οποίος εμπόδιζε τη διεξαγωγή οποιασδήποτε έρευνας.

Η αποφασιστικότητα του εισαγγελέα Γκαρθόν προκαλεί τις φαρμακερές επιθέσεις του δεξιού πολιτικού και δικαστικού κόσμου. Ο πρόεδρος της Audiencia Nacional (Γενική εισαγγελία), του ανώτατου ποινικού σώματος της χώρας, Χαβιέρ Θαραγόθα, τον κατηγορεί ότι επιχειρεί μια «νέα ιερά εξέταση» (12) και κανονίζει να του αφαιρεθεί η δικαιοδοσία της υπόθεσης. Στριμωγμένος και απομονωμένος στους κόλπους του δικαστικού μηχανισμού, ο Γκαρθόν εγκαταλείπει προσωπικά τον φάκελο, χωρίς όμως να τα παρατήσει. Παραπέμπει στα τοπικά δικαστήρια το ενδεχόμενο διάνοιξης των τάφων και επιμένει ως προς την αναγκαιότητα για διεξαγωγή έρευνας για την εξαφάνιση χιλιάδων παιδιών των δημοκρατικών. Η Εισαγγελία, από την πλευρά της, στις 28 Νοεμβρίου του 2008 ασκεί βέτο στην έρευνα πάνω στο πραξικόπημα του Φράνκο.

Πίσω από αυτές τις δικαστικές διαμάχες, στην πραγματικότητα κρύβονται πολιτικά παιχνίδια. Η πρωτοβουλία του Γκαρθόν στην ουσία αποκαθηλώνει μια δημοκρατική μετάβαση που αναδείχθηκε σε «πρότυπο» και έγινε αντικείμενο εξαγωγής, κυρίως στη Λατινική Αμερική.

Καταρρίπτει τους ιδρυτικούς μύθους: συμφιλίωση έναντι αμνησίας, κοινωνική και πολιτική γαλήνη έναντι ενός κοινωνικού συμφώνου λήθης ανάμεσα στη δεξιά και μια αριστερά που υποχρεώνεται να αποδεχθεί την ατιμωρησία των δημίων. Ορισμένοι τομείς του δικαστικού μηχανισμού και του Λαϊκού Κόμματος, καθώς και η εκκλησία, προσπαθούν να φρενάρουν ένα κίνημα το οποίο υποχρεώνει σε γενική επανεξέταση των κοινών τόπων που σχετίζονται με τον «εμφύλιο πόλεμο», την ίση απονομή ευθυνών σε χουντικούς και δημοκρατικούς, τη «μετάβαση» ως πρωταρχικό σημείο δημοκρατικής αναφοράς ή την ταύτιση μοναρχίας – δημοκρατίας.

Μαύρες τρύπες του παρελθόντος
Το συμφέρον όλων αυτών είναι να αναχαιτιστεί το κίνημα προτού θίξει και άλλα ταμπού όπως τις απαλλοτριώσεις, τους εξευτελισμούς και. τις αρπαγές περιουσιών που υπέστησαν οι ηττημένοι ή το πλιάτσικο της δεκαετίας του 1940. Τί γίνεται, όντως, με τις μεγάλες δημόσιες και ιδιωτικές περιουσίες που στήθηκαν χάρη στη δουλειά εκατοντάδων χιλιάδων πολιτικών κρατουμένων έως και τη δεκαετία του 1960; Και τί να πει κανείς για «τα χαμένα παιδιά του φρανκισμού», τα οποία έκλεψε η δικτατορία από τους δημοκρατικούς γονείς τους; Είναι πολλές ακόμα οι μαύρες τρύπες που πρέπει να εξερευνηθούν.

Εν τέλει, όμως, αυτό που ανησυχεί τους πρωταγωνιστές του «συμφώνου της λήθης» είναι ακριβώς η επιστροφή στο δίλημμα Μοναρχία ή Αβασίλευτη Δημοκρατία. Σύμφωνα με τον φιλόσοφο Κάρλος Παρίς, «δεχτήκαμε να γίνει η Ισπανία μοναρχία, την στιγμή που αποτελεί γνήσια κληρονομιά του φρανκισμού» (13). Το σημερινό κίνημα κουβαλά στους κόλπους του την κριτική για το «σύμφωνο της μεταπολίτευσης», την παραίτηση της αριστεράς και, τέλος, επαναφέρει τη διεκδίκηση της Δημοκρατίας.

Η αντεπίθεση της δεξιάς και της εκκλησίας αποσκοπεί στη διατήρηση του στάτους κβο και στη διαιώνιση μιας ατελούς δημοκρατίας. Σύμφωνα με τον κατ’ εξοχήν εκπρόσωπο των συντηρητικών, Πίο Μόα -συγγραφέα ενός έργου το οποίο ο Αθνάρ είχε περιγράψει ως το πλέον προσφιλές του βιβλίο-, «η νίκη του Φράνκο στον εμφύλιο πόλεμο έσωσε την Ισπανία από μια τραυματική επαναστατική εμπειρία» (14). Οι άνεμοι των σταυροφοριών πνέουν ξανά...

Ύστερα από δέκα χρόνια ζωής ενός «κινήματος για την ιστορική μνήμη», η επιστροφή στο παρελθόν μοιάζει εν τούτοις δύσκολη. Οι οργανώσεις δεν εννοούν να περιοριστούν στα στενά πλαίσια του νόμου. Συνεχίζουν να ανασύρουν στην επιφάνεια ό,τι είχε μείνει βαθιά θαμμένο και έχουν ήδη ανοίξει περίπου διακόσιους ομαδικούς τάφους και ανακτήσει τέσσερις χιλιάδες σώματα. Ορισμένες, ανάμεσά τους, απαιτούν μάλιστα τη δημιουργία μιας «επιτροπής για την αλήθεια». Με την συνεισφορά τους, κατά αυτή την έννοια, αποδεικνύεται ότι αν τα πολιτικά διακυβεύματα του παρόντος είναι αυτά που καθορίζουν την ερμηνεία του παρελθόντος, η ανάκτηση της ιστορικής μνήμης αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο για την ίδια την άσκηση της δημοκρατίας.

Υποσημειώσεις

1) Francisco Espinosa, «Historia, memoria, olvido: la represion franquista», που περιέχεται στο Arcangel Bedmar Gonzalez (υπό τη διευθ. του), «Μemoria y olvido de la guerra civil y la represion franquista», Αντιπροσωπεία εκδόσεων του Δήμου της Λουθένα, Κόρδοβα, 2003, σελ. 101 – 102.
2) Paul Preston, «La guerra civil espanola», «Debate», Μαδρίτη, 2006, σελ. 303.
3) Διαβάστε Jose Maldavsky, «Les charniers de Franco», «Le Monde Diplomatique», Ιανουάριος 2003.
4) «El Pais», Μαδρίτη, 20 Απριλίου 2001.
5) Felipe Gonzalez και Jose Luis Cebrian, «El futuro no es lo que era», «Aguilar», Μαδρίτη, 2001, σελ. 37 – 38.
6) «El Pais», 26 Noεμβρίου 2008.
7) «El Pais», 16 Οκτωβρίου 2008.
8) Διαβάστε Michel Cool, «Ο “ πολιτισμικός αγώνας ” των επισκόπων», «Le Monde Diplomatique», Σεπτέμβριος 2008. Βλ. http://monde-diplomatique.gr/spip.php?article204
9) Συνασπισμός που σχηματίστηκε με πυρήνα το Ισπανικό Κομμουνιστικό Κόμμα (PCE).
10) «El Pais», 21 Νοεμβρίου 2008.
11) «El Pais», 17 Οκτωβρίου 2008.
12) «El Mundo», Μαδρίτη, 29 Οκτωβρίου 2008.
13) «Diario Independiente», Μαδρίτη, 8 Οκτωβρίου 2008.
14) Pio Moa, «Los mitos de la guerra civil», «La esfera», Μαδρίτη, 2004, σελ. 534.
Διαβάστε περισσότερα...

Νέα στρατηγική έναντι του Ιράν



Του David E. Sanger
New York Times


Η κυβέρνηση Ομπάμα καθώς επίσης οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί της ετοιμάζουν ανανεωμένο πακέτο προτάσεων προς το Ιράν, το οποίο σηματοδοτεί την απαρχή νέας στρατηγικής έναντι της Τεχεράνης. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, η Δύση είναι διατεθειμένη να αποσύρει τον μέχρι πρότινος αδιαπραγμάτευτο όρο του άμεσου τερματισμού της λειτουργίας των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν για την έναρξη των διαπραγματεύσεων. Οι Δυτικοί πιστεύουν ότι η αναθεωρημένη αυτή τακτική θα υποχρεώσει τους Ιρανούς να «ανοίξουν» σταδιακά τις πυρηνικές τους εγκαταστάσεις για σχολαστικές επιθεωρήσεις από τους επιθεωρητές της Διεθνούς Επιτροπής για την Ατομική Ενέργεια. Η νέα στρατηγική της Δύσης παραχωρεί, ουσιαστικά, το δικαίωμα στην Τεχεράνη να συνεχίσει για μικρό, έστω, χρονικό διάστημα τον εμπλουτισμό ουρανίου. Πρόκειται, πάντως, για σημαντική αλλαγή πλεύσης από τη στάση της κυβέρνησης Μπους, η οποία απαιτούσε τον τερματισμό των προγραμμάτων εμπλουτισμού πριν από την έναρξη οποιασδήποτε διαπραγμάτευσης.

Προς το παρόν, η αναθεώρηση της πολιτικής έναντι του Ιράν που διέταξε ο κ. Ομπάμα δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί και οι σύμβουλοί του αποφεύγουν να απαντήσουν για πόσο καιρό ακόμα ο πρόεδρος των ΗΠΑ θα επιτρέπει στην Τεχεράνη την παραγωγή πυρηνικών καυσίμων. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι υποστήριζαν ότι «άπαντες έχουν κατανοήσει πως το Ιράν δεν πρόκειται να υποκύψει στο αίτημα για κλείσιμο των πυρηνικών του εγκαταστάσεων πριν τις διαπραγματεύσεις».

Υψηλόβαθμα στελέχη του Λευκού Οίκου, ωστόσο, ξεκαθάριζαν ότι η νέα πολιτική της κυβέρνησης Ομπάμα εξακολουθεί να έχει στόχο τη διακοπή του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, «αργά η γρήγορα, όπως άλλωστε έχει απαιτηθεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ». Εφόσον, πάντως, οι Αμερικανοί και οι σύμμαχοί τους αποφασίσουν να επιτρέψουν στο Ιράν να συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου για μήνες, θεωρείται δεδομένο ότι θα υπάρξει αντίδραση τόσο από τους συντηρητικούς στο εσωτερικό των ΗΠΑ, όσο και από τη νέα ισραηλινή κυβέρνηση υπό τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου.

Οι Δυτικοί ευελπιστούν ότι το ιρανικό καθεστώς θα επιτρέψει στους διεθνείς επιθεωρητές να επισκεφθούν εγκαταστάσεις που παραμένουν μη προσβάσιμες εδώ και πολλά χρόνια. Πρώτο στον κατάλογο είναι ένα εργοστάσιο ρολογιών στην Τεχεράνη όπου παράγονται πολλές εκ των συσκευών φυγοκέντρισης, οι οποίες στη συνέχεια μεταφέρονται στις υπόγειες εγκαταστάσεις του Νατάντζ.
Διαβάστε περισσότερα...

Αλλαγές ακόμα και στο Λουξεμβούργο



Του John Tagliabue
The New York Times

Ευρισκόμενο σε 999 τετραγωνικά χιλιόμετρα και περιτριγυρισμένο από τη Γερμανία το Βέλγιο και τη Γαλλία, το Λουξεμβούργο φημίζεται κυρίως για τους φιλελεύθερους τραπεζικούς του νόμους, την πολύ χαμηλή φορολογία του και τον αξιαγάπητο Μέγα Δούκα, Ερρίκο, 53 ετών.
Διανύουμε όμως μια εποχή σημαντικών αλλαγών και ακόμη και το Λουξεμβούργο δεν μπορεί να ξεφύγει από τα παλιρροϊκά κύματα. Δύο από τις τρεις κολόνες της ταυτότητάς του, η τραπεζική νομοθεσία και ο ίδιος ο Ερρίκος, δέχονται επίθεση.
Ο Μέγας Δούκας Ερρίκος του Λουξεμβούργου είναι ο τελευταίος μέγας δούκας στον κόσμο. Ωστόσο, επιμένει ότι το είδος του δεν βρίσκεται υπό εξαφάνιση και κατά μεγάλο μέρος ευθύνεται για την οργή που απειλεί να περικόψει τις εξουσίες του. «Ο τίτλος είναι ιστορικός», είπε, καθώς υποδεχόταν έναν επισκέπτη στο Κάστρο του Μπεργκ. «Αλλά φυσικά, τώρα είμαστε μια συνταγματική μοναρχία».
Ο ρόλος του Ερρίκου στο Λουξεμβούργου έχει γίνει τελευταία επίκεντρο διαμάχης μεταξύ των 486.000 πολιτών αυτής της μικρής ευημερούσας χώρας. «Μεγάλη μερίδα του πληθυσμού τηρεί μια στάση, που θα αποκαλούσαμε, στη θρησκεία, αγνωστική», δήλωσε ο Φρανκ Ένγκελ, 33 ετών, γενικός γραμματέας του Χριστιανοκοινωνικού Λαϊκού Κόμματος, του μεγαλύτερου κόμματος στο Κοινοβούλιο. Τέτοια είναι η δυσαρέσκεια για τα προνόμια και τις εξουσίες του Δούκα που δρομολογείται μεγάλη συνταγματική μεταρρύθμιση, η οποία όπως ελπίζουν οι σχεδιαστές της θα έχει ολοκληρωθεί έως το ερχόμενο έτος. «Είναι μια προσπάθεια να προσαρμόσουμε το Σύνταγμα στην πραγματικότητα», δήλωσε ο ιστορικός Μισέλ Παολί. «Και να το απαλλάξουμε από τα υπολείμματα της απολυταρχίας».
Ο Ερρίκος, που κατοικεί στο Μπεργκ, περιβάλλεται από αυλικούς. Πραγματοποιεί τελετές του κράτους στο παλάτι του 17ου αιώνα, που άλλοτε ήταν το δημαρχείο στο κέντρο της πόλης του Λουξεμβούργου. Ο κόσμος εδώ μιλάει μια γερμανική διάλεκτο, ακατανόητη για τους απ’ έξω. Ο Ερρίκος όμως μιλά και γερμανικά και αγγλικά, επίσης λίγα ισπανικά, ενώ η γλώσσα της αυλής του είναι τα γαλλικά.
Συζητήσεις και διλήμματα
Η συζήτηση για τις εξουσίες του κλιμακώνεται σε μια δύσκολη περίοδο. Άλλοτε γη αγροτών και χαλυβουργείων, η χώρα βασίζει σήμερα τη μισή της οικονομία στον τραπεζικό κλάδο. Επί δεκαετίες, η βιομηχανία ευημερούσε στο πλαίσιο της αυστηρής νομοθεσίας όσον αφορά το τραπεζικό απόρρητο. Σχεδόν κάθε τράπεζα που έχετε ακούσει ποτέ έχει ένα γραφείο στη Μπουλβάρ Ρουαγιάλ. Αυτά όμως βάλλονται τώρα από οικονομικές δυνάμεις όπως οι ΗΠΑ, η Γερμανία και η Γαλλία, που συμφώνησαν στη σύνοδο των G20 να αναλάβουν περαιτέρω δράση κατά των φορολογικών παραδείσων. Επιπλέον, η οικονομική κρίση συγκλόνισε τα θεμέλια της οικονομίας. Πέρσι, για πρώτη φορά η κυβέρνηση αναγκάστηκε να παρέμβει για τη σωτηρία αρκετών τοπικών τραπεζών.

Κινδυνεύοντας να βρεθεί στη μαύρη λίστα των οικονομικών οργανισμών, το Λουξεμβούργο πήρε τον περασμένο μήνα την άνευ προηγουμένου απόφαση να χαλαρώσει τη νομοθεσία για το τραπεζικό απόρρητο, όπως έκαναν και άλλοι φορολογικοί παράδεισοι. Η διαμάχη για τον Ερρίκο μαίνεται προ καιρού αλλά η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι ήταν η περσινή έγκριση από τη Βουλή του νομοσχεδίου που επιτρέπει την ευθανασία. Ο Ερρίκος αρνήθηκε να το υπογράψει. Με μια αστραπιαία διαδικασία στο Κοινοβούλιο, το Σύνταγμα άλλαξε, και η υπογραφή του έγινε περιττή. Αλλά οι εκκλήσεις για ευρύτερη μεταρρύθμιση πυκνώνουν. Εάν οι αλλαγές εγκριθούν, ο Ερρίκος θα χάσει πολλές από τις εκτελεστικές του εξουσίες, περιλαμβανομένου του ρόλου του ως διοικητή του στρατού.
Διαβάστε περισσότερα...

Παρασκευή 17 Απριλίου 2009

Περί των δήθεν επεμβατικών δικαιωμάτων



Του Ανδρέα Πενταρά*

Το γεγονός ότι η πτυχή της ασφάλειας είναι η τελευταία στην ατζέντα των συνομιλιών για λύση του Κυπριακού μεταξύ των ηγετών των δύο κοινοτήτων, επιβεβαιώνει τη πολυπλοκότητα του ζητήματος αυτού και τις δυσκολίες που θα αντιμετωπισθούν κατά τη συζήτηση του. Το αξιοσημείωτο δε στο όλο ζήτημα της ασφάλειας, είναι το γεγονός ότι στη συνείδηση του μέσου Κύπριου πολίτη, η πτυχή της ασφάλειας είναι ταυτισμένη με τη συνθήκη εγγυήσεων και τα δήθεν επεμβατικά δικαιώματα. Και αυτό δεν είναι τυχαίο, αφού στις μέχρι τώρα συζητήσεις που γίνονται σε επίπεδο πολιτικής, ΜΜΕ, και άλλων φορέων, αγνοείται το συνολικό ζήτημα της ασφάλειας που θα έχει το νέο κράτος και τονίζεται υπέρμετρα το ζήτημα των εγγυήσεων που αποτελεί μια μόνο πτυχή της ασφάλειας. Αιτία, οι κόκκινες γραμμές που προκαταβολικά και περισσότερο επικοινωνιακά, όλες σχεδόν οι πολιτικές δυνάμεις θέτουν αναφορικά με το θέμα των εγγυήσεων.


Στη διαχείριση όμως της πολιτικής και ιδιαίτερα όταν αυτή αφορά μεγάλα εθνικά ζητήματα, οι ηγέτες θα πρέπει να σκέπτονται καθαρά εγκεφαλικά και όχι συναισθηματικά ή επικοινωνιακά. Γι αυτό και το ζήτημα των εγγυήσεων και των δήθεν επεμβατικών δικαιωμάτων θα πρέπει να προσεγγισθεί, πρωτίστως κάτω από την οπτική της διεθνούς τάξης και νομιμότητας.

Ξεκινώντας από το γεγονός ότι η ισχύουσα συνθήκη εγγυήσεων τέθηκε σε εφαρμογή το 1960, χωρίς μέχρι σήμερα να καταγγελθεί από κανένα, είναι αυτονόητο ότι δεν βρίσκεται σε σύγκρουση με το καταστατικό χάρτη του ΟΗΕ ή άλλη διάταξη του διεθνούς δικαίου. Πιο συγκεκριμένα, η συνθήκη αυτή αμέσως μετά την υπογραφή της κατατέθηκε στον ΟΗΕ σύμφωνα με το άρθρο 102 του καταστατικού του χάρτη. Η Γενική Γραμματεία την απέστειλε στη νομική υπηρεσία του Οργανισμού προκειμένου να γνωμοδοτήσει κατά πόσο παρέχεται το δικαίωμα ανάληψης στρατιωτικής δράσης από τις εγγυήτριες δυνάμεις. Η απάντηση της νομικής υπηρεσίας του ΟΗΕ ήταν σαφής ΄΄....Σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να αναληφθεί στρατιωτική δράση από τις εγγυήτριες δυνάμεις...’’ Εξ ου και τα σχετικά ψηφίσματα των ΗΕ αναφορικά με την εισβολή του 74 τα οποία καταδίκασαν τη Τουρκία για την ενέργειά της αυτή.

Και φυσικά η γνωμοδότηση της Γενικής Γραμματείας δεν μπορούσε να ήταν διαφορετική αφού, σύμφωνα με το καταστατικό χάρτη του ΟΗΕ που ως γνωστό υπερισχύει κάθε άλλης διεθνούς συμφωνίας, ανάληψη στρατιωτικής δράσης για οποιοδήποτε λόγο, επιτρέπεται μόνο σε δύο περιπτώσεις. Πρώτον, στη περίπτωση αυτοάμυνας (άρθρο 51) και δεύτερον, στη περίπτωση που το Συμβούλιο Ασφαλείας αποφασίσει την ανάληψη στρατιωτικής δράσης αφού διαπιστώσει ότι απειλείται σοβαρά η διεθνής ασφάλεια και ειρήνη (άρθρο 42 του κεφ. VII). Σε καμιά άλλη περίπτωση ο διεθνής νόμος δεν επιτρέπει χρήση στρατιωτικής βίας. Και επειδή η περίπτωση των εγγυήσεων δεν αφορά αυτοάμυνα, είναι κατανοητό ότι η μόνη περίπτωση νόμιμης κατά το διεθνές δίκαιο στρατιωτικής δράσης των εγγυητριών δυνάμεων είναι η περίπτωση που το Συμβούλιο Ασφαλείας λάβει σχετική απόφαση. Όμως και στη περίπτωση αυτή, το Συμβούλιο Ασφαλείας είναι υποχρεωμένο να καλέσει όλες τις χώρες –μέλη του ΟΗΕ να συνεισφέρουν με στρατιωτικές δυνάμεις στην υλοποίηση της απόφασής του. Και ακόμα να συστήσει στρατιωτική επιτροπή η οποία να αναλάβει τη διεύθυνση των επιχειρήσεων. Με άλλα λόγια ο ίδιος ο καταστατικός χάρτης του ΟΗΕ αναιρεί και κονιορτοποιεί το επιχείρημα που προβάλλει η Τουρκία –δυστυχώς και κάποιοι στη Κύπρο - περί του δήθεν δικαιώματος μονομερούς ή από κοινού ανάληψης στρατιωτικής δράσης από τις εγγυήτριες δυνάμεις.

Η ιστορία διδάσκει ότι όλοι οι επιδρομείς και όλοι οι κατακτητές πάντοτε θα επικαλούνται κάποια συνθήκη ή κάποιο δικαίωμα για να δικαιολογήσουν την απεχθή πράξη τους. Γι αυτές τις πράξεις τους όμως δεν φταίνε οι συνθήκες. Φταίνε οι ίδιοι οι επιδρομείς και οι κατακτητές. Η Τουρκία το 1974 δεν έκαμε την εισβολή επειδή υπήρχε η συνθήκη εγγυήσεως που της παρείχε δήθεν το δικαίωμα της μονομερούς επέμβασης. Την έκαμε, επειδή κατά τη δική της πάντοτε εκτίμηση, με το πραξικόπημα της Χούντας θα γινόταν η ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα και αυτό ανέτρεπε μια στρατηγική που έκτισε τα τελευταία 50 χρόνια αναφορικά με την ασφάλειά της.

Από την άλλη βέβαια, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πέραν της προσέγγισης του θέματος των εγγυήσεων υπό το πρίσμα του διεθνούς δικαίου, υπάρχει και η ψυχολογική διάσταση του ζητήματος που έχει να κάμει με τη διαμορφωθείσα από το 74 και εντεύθεν περιρρέουσα ατμόσφαιρα, που θέλει τη συνθήκη εγγυήσεων ως το κακό δαίμονα του Κυπριακού. Γι αυτό και η μάχη για εξάλειψη της συνθήκης εγγυήσεων ή καταληκτικής ημερομηνίας ισχύος της, θα πρέπει οπωσδήποτε να δοθεί από το πρόεδρο κατά τη διάρκεια των συνομιλιών και η πλευρά μας έχει σημαντικά επιχειρήματα να προτάξει, στη βάση πάντοτε των δεδομένων του καταστατικού χάρτη του ΟΗΕ (δικαίωμα της αυτοάμυνας με την ύπαρξη ιδίων Ενόπλων Δυνάμεων) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (συμμετοχή στη ΚΕΠΠΑ). Και ασφαλώς όχι το διάτρητο επιχείρημα των δήθεν επεμβατικών δικαιωμάτων που ουσιατικά νομιμοποιεί τη Τουρκική εισβολή.


* Υποστράτηγος ε.α. Διαβάστε περισσότερα...

Η Θεολογική Σχολή της Χάλκης


Milliyet
(13/4/2009)


Στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, της οποίας η λειτουργία απαγορεύθηκε το 1971, έχει ξεκινήσει τώρα μια αγωνιώδης προσδοκία μετά την επίσκεψη του Αμερικανού Προέδρου. Οι κληρικοί περιμένουν έγκριση από την τουρκική κυβέρνηση για τη Σχολή, την επαναλειτουργία της οποίας ζήτησε ο Ομπάμα.

Στη Σχολή με τους κοιτώνες της για 150 άτομα, τη βιβλιοθήκη της με τα 60.000 βιβλία, τις πεντακάθαρες τάξεις της, την τραπεζαρία της και το ναό, οι ιερείς κάνουν προετοιμασίες με την ελπίδα της επαναλειτουργίας της.

Ο πατήρ Θεόδωρος είπε πως σε πρώτη φάση μπορούν να ξεκινήσουν με 30 μαθητές και ζητάει η Σχολή να υπαχθεί στο Υπουργείο Εθνικής Παιδείας, όπως ήταν παλιά, και όχι στο Συμβούλιο Ανώτατης Εκπαίδευσης. Οι αρμόδιοι λένε ότι «αν δεν εκπαιδεύσουμε εδώ κληρικούς, θα επικρατήσουν και εδώ κληρικοί της Ρωσίας. Αυτό δεν το θέλουμε. Εδώ όλοι έχουν γεράσει».

Η Θεολογική Σχολή, που βρίσκεται μέσα στο Μοναστήρι της Αγίας Τριάδος, σταμάτησε να λειτουργεί με απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου το 1971. Η Τουρκία δεν εξέλαβε θετικά το θέμα της επαναλειτουργίας της Σχολής για διάφορους λόγους, όπως το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν υποστήριξε οικονομικά τα “τουρκικά” λύκεια στη Δ. Θράκη και δεν αναγνώρισε τους εκλεγμένους “μουφτήδες” των “Τούρκων” της Δ. Θράκης. Όμως, το νέο χρονοδιάγραμμα, που ξεκίνησε σε σχέση με τις ΗΠΑ, μετά την επίσκεψη Ομπάμα, ενεθάρρυνε τους Ορθόδοξους κληρικούς, και τώρα το Τ/ΥΠΕΞ, το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και το Συμβούλιο Ανώτατης Εκπαίδευσης καταβάλλουν προσπάθεια για μια λειτουργική λύση.

Στο μεταξύ, η Σχολή δέχεται σωρηδόν Έλληνες τουρίστες και οι κληρικοί απαντώντας στα ερωτήματα σχετικά για το πότε θα λειτουργήσει λένε: Προσευχόμαστε για να ανοίξει το ταχύτερο δυνατόν.

Επίσης λένε ότι είναι δύσκολο να έχουν μαθητές από την Τουρκία και ότι οι νέοι σπουδαστές θα έρθουν από το εξωτερικό.
Αρμόδιοι είπαν πως το 2004 ενθαρρύνθηκαν για την επαναλειτουργία της Σχολής, αλλά δυστυχώς πριν τη Σύνοδο του ΣΕΑ θρησκευτικός παράγοντας ανώτατου επιπέδου σε δήλωσή του είπε ότι η Τουρκία δεν πρέπει να γίνει δεκτή στην Ε.Ε. και έτσι, μετά από αυτό, ανατράπηκαν τα πάντα.

Στο μεταξύ, ο πατήρ Δοσίθεος Αναγνωστόπουλος είπε ότι ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος κατά την κατ΄ ιδίαν συνάντηση που είχε με τον Πρόεδρο Ομπάμα, τον ευχαρίστησε για την ομιλία του στη Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση σχετικά με τη Θεολογική Σχολή, καθώς και για την υποστήριξή του όσον αφορά την ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε..
Διαβάστε περισσότερα...

Ο Αμερικανός υπουργός άμυνας στην Τουρκία


Türkiye
(13/4/2009)


η Τουρκία εντός διαστήματος δύο μηνών ετοιμάζεται να φιλοξενήσει τον τρίτο σημαντικό επισκέπτη από τις ΗΠΑ. Μετά την ΥΠΕΞ Κλίντον και τον Πρόεδρο Ομπάμα, τώρα πρόκειται να επισκεφθεί την Άγκυρα και ο Υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Gates.

Ο Αμερικανός Υπουργός Άμυνας, επειδή υπήρξε στην ίδια θέση και κατά την εποχή της προεδρίας του Μπους, γνωρίζει πολύ καλά τα θέματα της Τουρκίας.

Ο Gates έχει στην ημερήσια διάταξή του θέματα, όπως το Αφγανιστάν και το Ιράκ, που είναι προτεραιότητες και του Ομπάμα. Από τις ΗΠΑ, που μέχρι στιγμής δεν συγκεκριμενοποίησαν κάποια σημαντικά θέματα, όπως το χρονοδιάγραμμα αποχώρησής τους από το Ιράκ και την πορεία που θα ακολουθήσουν, τώρα με την επίσκεψη αυτή αναμένεται ορισμένα πράγματα να γίνουν πιο σαφή.

Μετά την επίσκεψη Gates και αφού ο ανωτέρω παρουσιάσει στην Άγκυρα τα σχέδιά του, αναμένεται καταρχάς συνάντηση των Υπουργών Εξωτερικών και στη συνέχεια επαφές μεταξύ των Αρχηγών των Ενόπλων Δυνάμεων.
Διαβάστε περισσότερα...

Αιφνιδίως ο Μπαμπατζιάν στην Αρμενία


Sabah
(16/4/2009)



Ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Μπαμπατζάν, που μεταβαίνει στο Ερεβάν, μέχρι στιγμής διατήρησε μυστική την επίσκεψή του λόγω του θέματος που προέκυψε τελευταία στο τρίγωνο Τουρκίας – Ερεβάν – Αζερμπαϊτζάν εξαιτίας των σχέσεων της Τουρκίας με την Αρμενία [Σ.Σ.: Τα τηλεοπτικά δίκτυα μεταδίδουν ότι ο Τ/ΥΠΕΞ Μπαμπατζάν ήδη έχει φτάσει στην αρμενική πρωτεύουσα].
Διαβάστε περισσότερα...

Τετάρτη 15 Απριλίου 2009

Στα πρόθυρα εμφυλίου πολέμου η Ταϊλάνδη


Με πλήρεις εξαρτύσεις, άνδρες του ταϊλανδικού στρατού επέλασαν χθες εναντίον των διαδηλωτών στους κεντρικούς δρόμους της Μπανγκόκ. Ο πρωθυπουργός της χώρας, Βετζατζίβα, κήρυξε χθες την Ταϊλάνδη σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, σε μία προσπάθεια να αντιμετωπίσει το κύμα αντικυβερνητικών διαδηλώσεων, με κεντρικό αίτημα την επάνοδο στην εξουσία του δημοφιλούς πρώην πρωθυπουργού Ταξίν Σιναουάτρα. Οι βίαιες συγκρούσεις, αλλά και η χρήση στρατιωτικών δυνάμεων για την αντιμετώπιση της λαϊκής εξέγερσης, οδήγησαν στον θάνατο δύο διαδηλωτών και στον τραυματισμό 94 ανθρώπων. Η πολιτική κρίση που σοβεί στην Ταϊλάνδη δεν προκαλεί μόνο βαθιά πόλωση στη χώρα, που αντιμετωπίζει σήμερα το φάσμα του στρατιωτικού πραξικοπήματος ή ακόμη και του εμφυλίου πολέμου, αλλά πλήττει και τον τουρισμό, την κυριότερη πηγή συναλλάγματος. Δυτικές κυβερνήσεις, όπως των ΗΠΑ, της Βρετανίας και της Γαλλίας, εξέδωσαν χθες ταξιδιωτικές οδηγίες, αλλά και συστάσεις για αποφυγή των μετακινήσεων στην πρωτεύουσα για όσους από τους υπηκόους τους βρίσκονται στη χώρα.

Πηγή: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Διαβάστε περισσότερα...

Τρίτη 14 Απριλίου 2009

Ανταλλάγματα για τη λειτουργία της Χάλκης ζήτησε ο Μπ.Ομπάμα από τον κ. Βαρθολομαίο


Αξιώσεις για τη Θράκη http://www.tanea.gr/default.asp?pid=41&nid=1004335

Τις αξιώσεις της Τουρκίας να δώσει η Αθήνα ανταλλάγματα σε σχέση με τη μουσουλμανική μειονότητα στη Θράκη, προκειμένου να επιτραπεί η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, φέρεται να μετέφερε στον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο ο Μπαράκ Ομπάμα.

Σύμφωνα με πληροφορίες των Νέων, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε στον Οικουμενικό Πατριάρχη ότι το ζήτημα του έθεσε ο Τούρκος πρόεδρος Αμπντουλάχ Γκιούλ κατά τη συνάντησή τους στην Αγκυρα. 

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, έφερε τον κ. Βαρθολομαίο σε δύσκολη θέση, καθώς «ξαφνικά βρέθηκε απολογούμενος εκ μέρους της Αθήνας, να υπογραμμίζει ότι το Πατριαρχείο είναι ξεχωριστό θέμα και σε καμιά περίπτωση δεν συνδέεται με το ζήτημα της μειονότητας στη Θράκη». 

Η Τουρκία, στη λογική της «αμοιβαιότητας», θέτει ως προϋπόθεση για το άνοιγμα της Χάλκης, αντίστοιχες κινήσεις της Αθήνας για την εκπαίδευση της μουσουλμανικής μειονότητας στη Θράκη που συνδέονται, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, με την απαίτησή της για τη λειτουργία περισσότερων μειονοτικών σχολείων. 

Παράλληλα, η Αγκυρα συνδέει το σύστημα ανάδειξης νέων ιερωμένων στη δομή του Οικουμενικού Πατριαρχείου με την ικανοποίηση της διεκδίκησής της για εκλογή των μουφτήδων στην Ξάνθη και την Κομοτηνή. 

Πρέπει να σημειωθεί ότι η πρώτη φορά που το θέμα τέθηκε επί τάπητος επί της αμερικανικής κυβέρνησης ήταν στη συνάντηση που είχε στην Ουάσιγκτον η Χίλαρι Κλίντον με τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής Δημήτριο. Όταν ο κ. Δημήτριος μίλησε για την ανάγκη επαναλειτουργίας της Χάλκης, η Αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών απάντησε ότι χρειάζεται να δοθούν ανταλλάγματα που συνδέονται με τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης. 

Ο Αμερικανός πρεσβευτής στην Αθήνα Ντάνιελ Σπέκχαρντ είχε προσπαθήσει να υποβαθμίσει το θέμα και να διασκεδάσει τις εντυπώσεις, δηλώνοντας ότι η Χ. Κλίντον «απλώς μετέφερε στον Αρχιεπίσκοπο Δημήτριο τις σκέψεις των Τούρκων αξιωματούχων».

Τέλος, το ίδιο θέμα έθεσε και στην υπουργό Εξωτερικών Ντόρα Μπακογιάννη ο Τούρκος ομόλογός της Αλί Μπαμπατζάν στη συνάντηση που είχαν στην Κωνσταντινούπολη στο περιθώριο του Φόρουμ για τη Συμμαχία των Πολιτισμών Διαβάστε περισσότερα...

Αποψη: Νέος Ντε Γκωλ ή νέος Γκορμπατσόφ;


Tου Γωργιου – Στυλιανου Πρεβελακη*

Δύο συμπεράσματα προκύπτουν από την περιοδεία του Αμερικανού προέδρου στην Ευρώπη και στη Μέση Ανατολή:

1. Διαθέτει σπάνιες πολιτικές και διπλωματικές ικανότητες, χάρη στις οποίες ανέστρεψε ήδη την αρνητική εικόνα των Ηνωμένων Πολιτειών.

2. Διερευνά προσωπικά το διεθνές κλίμα πριν διαμορφώσει γεωπολιτικό δόγμα. Σε αυτή την προσπάθεια εντάσσεται και η συνάντηση με τον Κώστα Καραμανλή.

Ως υποψήφιος είχε αναγγείλει την ανανέωση και την ενίσχυση της αμερικανικής ηγεμονίας. Ομως, το φιλόδοξο όραμα που δημοσίευσε στο Foreign Affairs προσέκρουσε σε σκληρές πραγματικότητες. Το καλοκαίρι του 2008, δύο ανταγωνιστικές δυνάμεις υπογράμμισαν, ταυτοχρόνως, τη δυναμική τους είσοδο στη διεθνή σκηνή: η Κίνα με τους Ολυμπιακούς Αγώνες, η Ρωσία με την επέμβαση στη Γεωργία. Κατόπιν, η οικονομική κρίση έδειξε την αδυναμία της αμερικανικής οικονομίας να συνεχίσει τη «φυγή προς τα εμπρός», η οποία συνεκάλυπτε τις δομικές της ανεπάρκειες.

Η Αμερική εξαρτάται πλέον από τη Ρωσία για να αντιμετωπίσει την καταστροφική γεωπολιτική κληρονομιά στη Μέση Ανατολή, στο Ιράκ, στο Αφγανιστάν. Δεν μπορεί να αγνοήσει την επίδραση της Κίνας στην ίδια της την οικονομία. Οι αναπόφευκτοι συμβιβασμοί με τις δύο αυτές δυνάμεις, η ανάγκη για διάλογο και συναίνεση με τους λοιπούς παράγοντες της διεθνούς ζωής, την Ευρώπη, την Ιαπωνία, την Ινδία, αναιρούν την εικόνα της αμερικανικής παντοδυναμίας. Από την έξαρση του αμερικανικού ιδεαλισμού, η διεθνής πραγματικότητα οδηγείται στη Realpolitik. Ειρωνεία της Ιστορίας, τη μετάβαση αυτή καλείται να μεθοδεύσει ο εμβληματικά ιδεαλιστής Μπαράκ Ομπάμα.

Οι Αμερικανοί βρίσκονται μπροστά στην αυτοκρατορική εκκαθάριση. Εχουν προηγηθεί άλλοι: η Αγγλία μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η Γαλλία κατά τη δεκαετία του 1960, η Ρωσία με την κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης. Οπως διαπίστωσαν οι λαοί, πρόκειται για επώδυνη, αλλά εξυγιαντική διαδικασία. Το 2006, ο Charles Maier, καθηγητής στο Harvard, έγραφε προφητικά ότι «...παρά την απογοήτευση, μπορεί να διαμορφωθεί μια αποδοτική (rewarding) πολιτική ζωή (civic existence), αφότου η ηγεμονική ή αυτοκρατορική στιγμή ανήκει στο παρελθόν».

Ο Ντε Γκωλ και ο Γκορμπατσόφ βρέθηκαν σε ανάλογη θέση με τον Μπαράκ Ομπάμα: χρειάστηκε να οδηγήσουν το λαό σε αναζήτηση μιας νέας γεωπολιτικής ύπαρξης. Παρά τις συγκρούσεις, τις ιστορικές αδικίες και τις προσωπικές πικρίες, ο απολογισμός του Ντε Γκωλ είναι συνολικά θετικός. Ο Γκορμπατσόφ απέτυχε. Ο Μπαράκ Ομπάμα έχει πίσω του τα δύο αυτά παραδείγματα να τον διδάσκουν και να τον προειδοποιούν πως η εκκαθάριση της αυτοκρατορίας συνεπάγεται όχι μόνον εξωτερική, αλλά και εσωτερική αποσταθεροποίηση. Η επερχόμενη σεισμική αμερικανική αναμόρφωση θα στείλει αναπόφευκτα, πιθανώς καταστροφικά, παλιρροϊκά κύματα στην ήδη εναγώνιο Ευρώπη.

* Ο κ. Γ.–Στ. Πρεβελάκης είναι καθηγητής Γεωπολιτικής στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης (Paris Ι). Διαβάστε περισσότερα...

ΗΠΑ, ηγετικός ρόλος σε παγκόσμια διακυβέρνηση


 Ο Ομπάμα αναγνωρίζει ότι στην πραγματικότητα το διεθνές σύστημα είναι ήδη πολυπολικό κυρίως λόγω της ανάδυσης νέων δυνάμεων 

Του Σταυρου Λυγερου


Η χονδροειδής αυτοκρατορική στρατηγική των Νεοσυντηρητικών για τον «νέο αμερικανικό αιώνα» πετάχθηκε και τυπικά στον σκουπιδοτενεκέ. Μαζί της και η εφιαλτική δήλωση του προέδρου Μπους ότι όποια χώρα δεν συνταχθεί με τις HΠΑ, δηλαδή με την πολιτική του, θα θεωρείται ότι υποστηρίζει την τρομοκρατία! Δεν επρόκειτο απλώς και μόνο για μία φορτισμένη αντίδραση. Ηταν και δείγμα γραφής του νέου ρόλου, που είχε αναθέσει στον εαυτό της η μοναδική υπερδύναμη.

Η προεδρία Μπους δεν επεδίωξε την επιβολή ευνοϊκότερων για τα αμερικανικά συμφέροντα διεθνών ρυθμίσεων. Η τάση της ήταν να έχει όσο το δυνατόν πιο ελεύθερα τα χέρια της για να παρεμβαίνει κατά περίπτωση και χωρίς περιορισμούς. Ουσιαστικά, προσπάθησε να εγκαθιδρύσει μία νέα τάξη πραγμάτων, που αποκλήθηκε pax americana.

Ο εγκλωβισμός των Αμερικανών στα ναρκοπέδια του Ιράκ και του Αφγανιστάν θρυμμάτισε τις πολιτικές δοξασίες για την αναμόρφωση της Μέσης Ανατολής. Από την πλευρά της, η οικονομική κρίση θρυμμάτισε το μοντέλο που για χρόνια προωθούσε με θρησκευτικούς όρους η Ουάσιγκτον. Πρόκειται για καίρια ιδεολογική ήττα με απτές πολιτικές επιπτώσεις.

Οι ΗΠΑ είναι ένας πληγωμένος γίγαντας. Η ηγεμονία τους βρίσκεται σε κρίση. Είχαν ζωτική ανάγκη από μια πολιτική τομή, η οποία θα βελτιώσει ριζικά την εικόνα τους διεθνώς, θα τις απεγκλωβίσει από αδιέξοδα και θα ανανεώσει τη δυναμική τους. Ο Αφροαμερικανός γερουσιαστής ήταν η λύση στο πρόβλημα. Η εκλογή του λειτούργησε διεθνώς σχεδόν σαν κολυμβήθρα του Σιλωάμ για την αμαρτωλή υπερδύναμη. Σ' όλα τα μήκη και τα πλάτη, οι λαοί βλέπουν τώρα με άλλο μάτι τις ΗΠΑ.

Αγοράζει χρόνο

Ο Ομπάμα αναγνωρίζει ότι στην πραγματικότητα το διεθνές σύστημα είναι ήδη πολυπολικό κυρίως λόγω της ανάδυσης νέων δυνάμεων. Η Κίνα διαθέτει τις προϋποθέσεις να πρωταγωνιστήσει και ήδη αποτελεί τον μεγάλο πιστωτή της Ουάσιγκτον. Προς το παρόν αγοράζει χρόνο. Αποφεύγει την αντιπαράθεση, προτιμώντας την έμμεση υπονόμευση της αμερικανικής ηγεμονίας.

Ο Αμερικανός πρόεδρος σπεύδει με διπλωματικά ανοίγματα να προσαρμοσθεί στα νέα δεδομένα για να διασφαλίσει έστω και σε χαμηλότερο επίπεδο τον ηγετικό ρόλο της χώρας του με όρους συμμαχιών και συνεργασιών. Το «G20» είναι το βολικό για τις ΗΠΑ σχήμα για άτυπη παγκόσμια διακυβέρνηση, που να αντανακλά τις υπό διαμόρφωση ισορροπίες.

Η Ε.Ε. έστειλε εξαρχής το μήνυμα ότι οι ευρωαμερικανικές σχέσεις πρέπει να γυρίσουν σελίδα και να αναπτυχθούν στη βάση της ισοτιμίας. Οπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην ευρωπαϊκή πρόταση για τις διατλαντικές σχέσεις, οι ΗΠΑ είναι «μεγάλη δύναμη, αλλά όχι η κυρίαρχη». Χωρίς να διευθετήσει τις σχέσεις του με την Ευρώπη, ο Ομπάμα δεν μπορεί να πάει μακριά. Ανασυγκροτώντας τον ατλαντικό άξονα θα έχει μέσω αυτού τη δυνατότητα να χειρισθεί αποτελεσματικότερα τα διεθνή μέτωπα. Τα ανοίγματα της νέας αμερικανικής κυβέρνησης έχουν αλλάξει το κλίμα, αλλά η απόκλιση συμφερόντων στους κόλπους της Δύσης συντηρεί τις διαφορές. Αυτό φάνηκε όχι μόνο στις διαφωνίες για την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης, αλλά και από την αντίδραση Σαρκοζί στην προτροπή του Ομπάμα να ενταχθεί η Τουρκία στην Ευρωπαϊκή Ενωση.

Η Τουρκία έχει πουλήσει με επιτυχία στους Δυτικούς τη θεωρία ότι το κοσμικό καθεστώς της λειτουργεί ως παράδειγμα για τον μουσουλμανικό κόσμο. Πρόκειται για στερεότυπο, που κυκλοφορεί σε δυτικές πρωτεύουσες σαν αναμφισβήτητη σοφία. Εξ ου και η σχετική αναφορά του Ομπάμα.

Το αυτοκρατορικό παρελθόν της Τουρκίας έχει κληροδοτήσει μία καχυποψία στους αραβικούς πληθυσμούς και ο κεμαλισμός μία αντιπάθεια στους πιστούς μουσουλμάνους. Τα ανοίγματα του Ερντογάν τις έχουν αμβλύνει, αλλά δεν τις έχουν εξαφανίσει. Το κύριο εμπόδιο, όμως, είναι ότι η Τουρκία διαφέρει ποιοτικά από τις άλλες μουσουλμανικές χώρες και στο επίπεδο της γεωπολιτικής και στο επίπεδο της ταυτότητας του καθεστώτος. Γι' αυτό κι από τη φύση της δεν μπορεί να παίξει αυτόν τον ρόλο.

«Κλειδί» το Παλαιστινιακό

Το γεγονός ότι ο Ομπάμα την επέλεξε για να στείλει το μήνυμά του στους μουσουλμάνους δείχνει ότι έχει υιοθετήσει τις αποτυχημένες συνταγές όσων στη Δύση κάνουν σχέδια επί χάρτου, μετατρέποντας τους πόθους τους σε πολιτική δυνατότητα. Οι μουσουλμάνοι θα κρίνουν τη νέα αμερικανική κυβέρνηση πρωτίστως από τη στάση της στο Παλαιστινιακό.

Εάν ο Ομπάμα συνεχίσει την παράδοση ταύτισης με το Ισραήλ, το μήνυμά του θα πέσει στο κενό. Εάν αντιθέτως, επιτύχει την αναγνώριση ανεξάρτητου και βιώσιμου παλαιστινακού κράτους, θα σπάσει τον φαύλο κύκλο δεκαετιών και θα ανοίξει μία νέα σελίδα στις σχέσεις των ΗΠΑ με τον ισλαμικό κόσμο. Πιο συγκεκριμένα, θα αποδυναμώσει τον ισλαμικό φονταμενταλισμό και τη βάση πολιτικής στήριξης της «ισλαμικής τρομοκρατίας». Θα διευκολύνει μία συμφωνία των τριών κοινοτήτων του Ιράκ για το μέλλον αυτής της χώρας. Τέλος, θα διευκολύνει την επίτευξη συμφωνίας και με το Ιράν. Εάν παρασχεθούν αξιόπιστες εγγυήσεις ότι δεν πρόκειται να γίνει στόχος, είναι πιθανόν η Τεχεράνη να διαπραγματευθεί το σταμάτημα του πυρηνικού της προγράμματος. Εάν αρνηθεί, θα απομονωθεί πολιτικά.

Σύγκλιση με Μόσχα

Οι ευρωαμερικανικές σχέσεις επηρεάζονται και από το επίπεδο των αμερικανορωσικών σχέσεων. Η Γερμανία και η Γαλλία επιδιώκουν μία εταιρική σχέση με τη Μόσχα για λόγους και οικονομίας και ασφάλειας. Γι' αυτό και ήταν επιφυλακτικές στη στρατηγική του Μπους για πολιτικοστρατιωτική περικύκλωση της Ρωσίας.

Ο Ομπάμα δείχνει ότι αφήνει σε δεύτερο πλάνο αυτή τη γραμμή κι ότι αναζητάει πεδίο συνεννόησης μαζί της. Η Μόσχα απαιτεί να της αναγνωρίζεται ο διεθνής ρόλος που αντιστοιχεί στο ειδικό βάρος της και είναι διατεθειμένη να βρει ένα σχήμα συνεργασίας με την Ουάσιγκτον, που θα συμπεριλαμβάνει και την Ευρώπη. Η επιδίωξή της, δηλαδή είναι συγκλίνουσα με την επιδίωξη του γαλλογερμανικού άξονα.

Αν και δεν το ομολογεί, η Ρωσία ανησυχεί από την άνοδο της Κίνας και γι' αυτό δεν θα συνέπραττε με στρατηγικούς όρους σ' ένα παιχνίδι, που θα στρεφόταν εναντίον των ΗΠΑ. Το γεγονός αυτό διευρύνει τα περιθώρια ελιγμών της αμερικανικής διπλωματίας και εκεί φαίνεται ότι κινείται ο Ομπάμα.

Πηγή: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Διαβάστε περισσότερα...

Δευτέρα 13 Απριλίου 2009

Η επίσκεψη του Πλανητάρχη στην Τουρκία και η ανάγκη ριζικής αλλαγής στην εξωτερική μας πολιτική


Το Παρόν της Κυριακής - 12/4/2009 
 
Η επίσκεψη του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Μπαράκ Ομπάμα στην Τουρκία, στο πλαίσιο της πρώτης περιοδείας του στην Ευρώπη, σηματοδοτεί μια νέα περίοδο στενής συνεργασίας μεταξύ Ουάσινγκτον και Άγκυρας, η οποία χρήζει προσοχής, καθώς ενδέχεται να επηρεάσει σε σημαντικό βαθμό τους συσχετισμούς στην ευρύτερη περιοχή μας.

Οι ΗΠΑ, που αντιμετωπίζουν τα δεινά αποτελέσματα της παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης και τη ραγδαία αύξηση του αντιαμερικανισμού ανά την υφήλιο, επιδιώκουν την εγκαθίδρυση της ηγεμονίας τους στην Ευρασία με τον πιο σίγουρο, ανώδυνο και ανέξοδο τρόπο. Ειδικότερα στη Μέση Ανατολή, οι ΗΠΑ επιδιώκουν να εξασφαλίσουν: α) Τον έλεγχο των πηγών πετρελαίου και του φυσικού αερίου, καθώς και των αγωγών που διέρχονται από την περιοχή, β) Την ασφάλεια του Ισραήλ, που είναι ο βασικός τους εταίρος στον γεωγραφικό αυτόν χώρο και γ) Τον περιορισμό της ισλαμικής τρομοκρατίας. Οι ΗΠΑ, λοιπόν, δίνουν ιδιαίτερη σημασία στις σχέσεις τους με την Τουρκία, καθώς εκτιμούν ότι ο ιδιαίτερος γεωγραφικός χώρος που καλύπτει, αλλά και ο ηγετικός ρόλος που επιδιώκει να παίξει η Τουρκία στον ισλαμικό κόσμο, μπορεί να συμβάλει στην επίτευξη των παραπάνω στόχων. Αυτό φάνηκε από τον τρόπο με τον οποίο ο αμερικανός Πρόεδρος, κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην τουρκική πρωτεύουσα, έθιξε μια σειρά από ζητήματα που έχουν αναπόφευκτα διεθνείς προεκτάσεις.

Στην ομιλία που εκφώνησε στην τουρκική Εθνοσυνέλευση, ο Μπαράκ Ομπάμα έκανε αναφορά στην επιθυμία των ΗΠΑ να συνεργαστούν με τον ισλαμικό κόσμο, επιβεβαιώνοντας το νέο δόγμα της «πολιτισμικής συνεργασίας», γεγονός που ικανοποίησε ιδιαίτερα την ισλαμική κυβέρνηση του ΑΚΡ. Εξίσου ικανοποιητική ήταν και η απόφαση του πλανητάρχη να μην αναπαράγει τη φιλολογία περί του «μετριοπαθούς Ισλάμ» που είχε ανθήσει κατά τη διάρκεια των προηγούμενων αμερικανικών διοικήσεων, και η οποία ενοχλούσε τελευταίως το ΑΚΡ. Ωστόσο, προβλημάτισε η γεμάτη νόημα αναφορά του στον ιδρυτή της Τουρκικής Δημοκρατίας, Μουσταφά Κεμάλ, καθώς και στην αναγκαιότητα των κοσμικών αξιών –υπογραμμίζοντας μάλιστα στη συνέντευξη Τύπου ότι ο αμερικανικός λαός παρʼ όλο που αποτελείται στην πλειοψηφία του από χριστιανούς δεν προβάλλει τον εαυτό του ως τέτοιο– γεγονός που ερμηνεύτηκε ως προσπάθεια τήρησης ίσων αποστάσεων από τους Κεμαλιστές και τους Ισλαμιστές. Ικανοποίηση προκάλεσε στην Άγκυρα επίσης η ανοιχτή τοποθέτηση του Ομπάμα υπέρ της συνέχισης των μεταρρυθμίσεων και της ένταξης της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δήλωση, όμως, που προκάλεσε δυσφορία στις τάξεις των ευρωπαίων ηγετών.

Ο Ομπάμα αναφέρθηκε και στα φλέγοντα ζητήματα, όπως της Αρμενικής Γενοκτονίας, δίχως όμως να την κατονομάσει, και τάχθηκε υπέρ της βελτίωσης των σχέσεων μεταξύ της Άγκυρας και του Ερεβάν. Ωστόσο, δεν λησμόνησε να υπογραμμίσει ότι οι απόψεις του στο ζήτημα αυτό παραμένουν αναλλοίωτες. Το γεγονός αυτό ερμηνεύτηκε ως θετικός οιωνός από τους τούρκους αναλυτές που εκτίμησαν ότι έχει απομακρυνθεί ο κίνδυνος της αναγνώρισης της Αρμενικής Γενοκτονίας από τις ΗΠΑ στα τέλη του τρέχοντος μηνός. Έντονη δυσανασχέτηση προκάλεσε πάντως στην τουρκική ηγεσία η υπόδειξή του αναφορικά με την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης. Όπως φάνηκε και από τη συνάντηση της κ. Μπακογιάννη με τον τούρκο ομόλογό της, Αλί Μπαμπατζάν, η Άγκυρα χρησιμοποιεί το θέμα αυτό ως μοχλό πίεσης έναντι της ελληνικής κυβέρνησης για να αποσπάσει παραχωρήσεις στη χειρότερη περίπτωση υπέρ των μουσουλμάνων της Θράκης. Έντονη δυσφορία, εξάλλου, προκάλεσε και η πραγματοποίηση της κατʼ ιδίαν συνάντησης του αμερικανού Προέδρου με τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο. Παρά τις έντονες πιέσεις που ασκήθηκαν στην αμερικανική ηγεσία, το ΑΚΡ δεν κατόρθωσε να ακυρώσει τελικά τη συνάντηση, όπως είχε πετύχει παλαιότερα κατά την επίσκεψη του Μπους του νεώτερου. Καθυστερημένη αλλά σκληρή ήταν η τοποθέτηση της τουρκικής ηγεσίας, που διά στόματος του υπουργού Επικρατείας υπεύθυνου για τα δόγματα, Σαΐντ Γιαζιτζίογλου, δήλωσε πως οι αμερικανικές υποδείξεις δεν έχουν καμία βαρύτητα και ότι η Τουρκία είναι η μόνη που μπορεί να αποφασίσει επί του ζητήματος!

Στη συνάντηση που είχε με τον ομόλογό του, Αμπντουλάχ Γκιούλ, ο Μπαράκ Ομπάμα έθεσε ευθέως και το θέμα της αύξησης της τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας στο Αφγανιστάν, αίτημα που θα γίνει, κατά πάσα πιθανότητα, δεκτό από την τουρκική ηγεσία. Άλλο αίτημα που συζητήθηκε και αναμένεται να τεθεί επισήμως από τους Αμερικανούς στο προσεχές διάστημα είναι η διέλευση των αμερικανικών στρατευμάτων από το τουρκικό έδαφος κατά την αποχώρησή τους από το Ιράκ. Συναφής με αυτό το θέμα ήταν και η συζήτηση που εκτυλίχθηκε γύρω από το ζήτημα του κουρδικού απελευθερωτικού αγώνα στην Τουρκία. Ο αμερικανός Πρόεδρος ικανοποίησε με τις δηλώσεις του και σε αυτό το σημείο τις προσδοκίες της Τουρκίας. Η μόνη έκπληξη στο συγκεκριμένο θέμα σημειώθηκε κατά τη συνάντηση του Ομπάμα με τον πρόεδρο του κουρδικού Κόμματος της Δημοκρατικής Τουρκίας (DTP). Στην ολιγόλεπτη συνάντηση που είχαν, ο Αχμέτ Τουρκ βρήκε την ευκαιρία να ορθώσει το ανάστημά του –ας γίνει παράδειγμα προς μίμηση στους ενοίκους του νεοκλασικού της Βασιλίσσης Σοφίας– διεκδικώντας καθεστώς αυτονομίας και καταγγέλλοντας τις πιέσεις που δέχεται ο κουρδικός λαός στην Τουρκία. Με την τουρκική ηγεσία συζητήθηκε ακόμη και η τύχη της κουρδικής αυτόνομης περιοχής στο βόρειο Ιράκ, όπου αναμένονται δραματικές εξελίξεις, μια και ο ΟΗΕ φαίνεται να αναλαμβάνει πρωταρχικό ρόλο στη διευθέτηση κυριαρχικών ζητημάτων στις πετρελαιοφόρες περιοχές, εξέλιξη που θα επηρεάσει το μέλλον του κουρδικού αγώνα. 
Τέλος, ο Ομπάμα προτίμησε να εκφράσει τις γνωστές απόψεις της υπερδύναμης στα εθνικά μας θέματα, κυρίως στο Κυπριακό, αποφεύγοντας οποιαδήποτε ουσιαστική υπόδειξη στην Άγκυρα για αλλαγή στη συμπεριφορά της. Η έλλειψη αναφοράς στις τουρκικές παραβιάσεις στο Αιγαίο, παρά τις εκκλήσεις εκ μέρους της Αθήνας, έρχεται να επιβεβαιώσει την αδυναμία της ελληνικής πλευράς στην άσκηση στοιχειώδους επιρροής στα αμερικανικά κέντρα εξουσίας.

Η ευκολία με την οποία οι Αμερικανοί προχώρησαν σε παραχωρήσεις προς την Άγκυρα στα κρίσιμα ζητήματα που άπτονται των τουρκικών εθνικών συμφερόντων, δίνουν μια πρώτη ιδέα για τον τρόπο με τον οποίο οι Αμερικανοί προτίθενται να ασκήσουν την επιρροή τους στην ευρύτερη περιοχή. Από την άλλη, η ταύτιση συμφερόντων μεταξύ Ουάσινγκτον και Άγκυρας δεν μπορεί να είναι απόλυτη, ούτε μπορεί να διαρκέσει στο διηνεκές. Κέντρα εξουσίας της περιοχής, όπως φερʼ ειπείν το Μπακού, που ένιωσαν εκτεθειμένα από τις προδιαγραφόμενες εξελίξεις στην περιοχή, έχουν ήδη εκφράσει τη δυσαρέσκειά τους. Μια ριζική αλλαγή στην άσκηση της εξωτερικής μας πολιτικής είναι πλέον επιβεβλημένη.
 

Κ. Βοσπορίτης, ο νεώτερος 

Π α ρ α τ η ρ η τ ή ρ ι ο Τ ο υ ρ κ ί α ς

http://paratiritirio-tourkias.blogspot.com/   Διαβάστε περισσότερα...


ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ «Ο ΛΟΓΟΣ»
(101,1 και 101, 6 FM STEREO)



ΕΚΠΟΜΠΗ «ΑΝΟΙΚΤΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ»


Δευτέρα, 13 Απριλίου, 17:00 – 18:00


Συζήτηση

Η εξέλιξη του θέματος των Εγκλωβισμένων (1974-2009)
Η πολιτική και νομική διάσταση 


Καλεσμένοι

Ζαχαρίας Κουλίας, Βουλευτής ΔΗΚΟ
Νίκος Φαλάς, Πρόεδρος Συντονιστικής Επιτροπής Καρπασίας


Συντονίζει: Χρήστος Ιακώβου




Διαβάστε περισσότερα...

Κυριακή 12 Απριλίου 2009

Africa’s World War


Gérard Prunier
Africa’s World War
Oxford University Press, 2008



Του Jeffrey Gettleman
The New York Times Book Review 


Πάνω από μια στενή λωρίδα της λίμνης Κίβου, υπάρχει ένα μικρό και σκουριασμένο γεφύρι που χωρίζει την Ρουάντα από τη Δημοκρατία του Κονγκό. Στην πλευρά της Ρουάντα οι καλοντυμένοι λειτουργοί του τμήματος αλλοδαπών επιτελούν το καθήκον τους μέσα σε φρεσκοβαμμένα γραφεία. Εδώ, μετά από μια μακροχρόνια μάχη κατά της φτώχειας του AIDS και της διαφθοράς, οι δρόμοι είναι ασφαλείς – ένα γεγονός που δεν μπορεί παρά να αποτελεί ένα μικρό θαύμα, αν κανείς σκεφτεί ότι μόλις πριν λίγα χρόνια στη χώρα διεξαγόταν μια γενοκτονία και ότι η γη της δεν κρύβει ή παράγει σχεδόν τίποτα.

Στην άλλη πλευρά της μικρής γέφυρας είναι το Κονγκό. Σαν την περάσεις παρατηρείς μια χώρα πλημμυρισμένη από χρώμα, εκκωφαντική μουσική, μεθυσμένους κρατικούς λειτουργούς και γυναίκες που κουβαλούν στα κεφάλια τους όποιο φρούτο μπορεί κανείς να φανταστεί. Εδώ η γη θεωρείται από τις πλέον γόνιμες σ’ ολόκληρο τον πλανήτη. Και τα μυστικά που κρύβει είναι πολλά: χρυσό, διαμάντια, νικέλιο, κασσίτερο, χαλκό, κοβάλτιο και πολύτιμες πέτρες αναμεμιγμένες με εκατοντάδες χιλιάδες πτώματα- παράγωγα μιας ηπειρωτικής καταστροφής. Κονγκό: μια πληγή στο σώμα της Αφρικής.
Πως γίνεται να συμβαίνει αυτό; Το βιβλίο «Africa’s World War» είναι ένα από τα πρώτα βιβλία που πραγματικά αφαιρούν το αποικιοκρατικό πέπλο και παρουσιάζουν τη περίπλοκη δυναμική που οδηγεί αυτή την καταστροφή. Κατά τον Ζεράρντ Προυνιέ, τα πάντα έχουν συνωμοτήσει ώστε το Κονγκό να καταστεί μια ζώνη θανάτου: ένας δικτάτορας, το τέλος του Ψυχρού πολέμου, η Δυτική ενοχή, μια σκληρή και ύποπτη μετα-γενοκτονία.

Το όλο πρόβλημα άρχισε το 1994, όταν ομάδες θανάτου αποτελούμενες από Χούτου σφάγιασαν 800,000 συμπολίτες τους Τούτσι. Ακολούθως, ένας επαναστατικός στρατός αποτελούμενος από Τούτσι, άρπαξε την εξουσία γεγονός που οδήγησε πέραν από ένα εκατομμύριο Χούτου (συμπεριλαμβανομένου και γενοκτόνους) να διαφύγουν προς το Κονγκό. Τον καιρό εκείνο το Κονγκό – Ζαΐρ τότε– ήταν ένα γιγαντιαίο ηφαίστειο, διοικούμενο από ένα από τους πιο περίφημους κλεπτοκράτες της Αφρικής, τον Μομπούτου Σέσε Σέκο. Αυτός αργοπεθαίνοντας από καρκίνο, οδήγησε τις ΗΠΑ και άλλους ψυχροπολεμικούς της συμμάχους - ήδη ντροπιασμένους από την διαφθορά του και χωρίς να αποβλέπουν σε κάποιο συμφέρον από τον ίδιο – να τον εγκαταλείψουν.
Εδώ είναι που αρχίζει την ιστορία του και ο Προυνιέ. Εξηγεί με πάσα λεπτομέρεια τι ήταν εκείνο που κόχλαζε μέσα στις δύο αυτές χώρες μετά από την γενοκτονία, όταν η ηγεσία της Ρουάντα γινόταν όλο και πιο σκληρή και καθώς ο Μομπούτου έχανε τον έλεγχο. Το 1996 η Ρουάντα εισέβαλε στο Κονγκό με την πρόφαση ότι κυνηγούσε τις παραστρατιωτικές ομάδες των Χούτου που λυμαίνονταν τη χώρα. Με βάση αυτή την πρόφαση εγκατέστησε μια νέα κυβέρνηση στο Κονγκό διαμορφώνοντας έτσι μια συμμαχία που ήταν τόσο σταθερή που η Ρουάντα επανεισέβαλε στην χώρα το 1998. Έως όμως τότε μια πλειάδα χωρών φρόντισε να αναμιχτεί. Το γειτονικό Μπουρούντι, η Ουγκάντα, η Αγκόλα, ή Ζιμπάμπουε έως και η μακρινή Ναμίμπια και το Τσαντ έστειλαν στρατεύματα καθιστώντας το γόνιμο έδαφος του Κονγκό τάφο για πέραν από 5,000,000 νεκρούς – τους πιο πολλούς μετά από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Κατά τον Προυνιέ, κανείς σε αυτό τον πόλεμο δεν αναδεικνύεται ήρωας: ούτε οι ΗΠΑ, ούτε οι Ανθρωπιστικές Οργανώσεις ούτε και ο φυματικός ΟΗΕ. Σίγουρα ένα μετάλλιο από πηκτό αίμα μπορεί να δοθεί στους υφιστάμενους ηγέτες της Ρουάντα. Και τώρα που γράφουμε, υφίσταται μια αιμάσσουσα ειρήνη: ας ελπίσουμε ότι θα μπορέσει να επιβιώσει. Διαβάστε περισσότερα...

Η νέα γενιά της Αλ Καϊντα


Le Monde Diplomatique

Η επιστροφή των μαχητών του Ιράκ



Του ειδικού απεσταλμένου της Monde Diplomatique Vicken Cheterian
Δημοσιογράφου, συγγραφέα του War and Peace in the Caucasus, Russia's Trouble 3rd Frontier, Hurst/Columbia University Press, Νέα Υόρκη, 2008.


Χιλιάδες νέοι άνθρωποι, οι οποίοι έφυγαν για να πολεμήσουν κατά του αμερικανικού στρατού στο Ιράκ, βρίσκονται διάσπαρτοι σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Στα αραβικά ΜΜΕ τους ονομάζουν «οι παλιοί του Ιράκ». Αυτοί οι μαχητές που στην πλειοψηφία τους δεν είχαν καμία συμμετοχή στην πολιτική, επιστρέφουν στις πατρίδες τους εμψυχωμένοι από μια ακραία ιδεολογία και σκληραγωγημένοι από τις κακουχίες στο πεδίο της μάχης.

Λίβανος, Κοιλάδα του Μπεκάα. Ο Αμπού Ταλχά κατοικεί στο χωριό Μάζντελ. Η επαφή δεν ήταν εύκολη: λίγες μέρες νωρίτερα, οι δυνάμεις ασφαλείας εντόπισαν ένα πυρήνα της Αλ Κάιντα στο Μπαρ Ελιάς, όχι πολύ μακριά από εκείνο το μέρος, και συνέλαβαν πολλούς «παλιούς του Ιράκ». «Δέχτηκα να κάνω αυτή την κουβέντα», μας προειδοποιεί ο Ταλχά, «επειδή θέλουμε οι αναγνώστες σας να γνωρίσουν τις θέσεις μας». Μετά την εισβολή στο Ιράκ το 2003, ο Ταλχά απάντησε στο κάλεσμα για αντίσταση του ισλαμιστή ηγέτη Αμπού Μουσίμπ Αλ Ζαρκάουϊ. Δεν συμμετείχε στην πρώτη ομάδα εθελοντών από το χωριό του. Πέρασαν έξι μήνες από την πρώτη του επαφή του με τους στρατολογητές ώσπου να λάβει το πράσινο φως. «Ήθελαν να εξακριβώσουν την ταυτότητά μου, την αποφασιστικότητά μου/το πόσο αποφασισμένος ήμουν, αλλά και να προετοιμάσουν σωστά όλες τις σύνθετες απαιτήσεις ενός τέτοιου ταξιδιού», μας εξηγεί.
   
Νέα γενιά της Αλ Κάϊντα
Ο Ταλχά εισχώρησε τότε σε μια ομάδα τεσσάρων ανδρών που εμφανίζονταν ως χουρμαδέμποροι. Πήγαν πρώτα στο Καμισλί της Συρίας, όπου ένας λαθρέμπορος/δουλέμπορος; πήρε 300 δολάρια από τον καθένα τους για να τους οδηγήσει στη Βαγδάτη. Όμως, οι δυνάμεις ασφαλείας της Συρίας περικύκλωσαν το συνοριακό χωριό στο οποίο είχαν συγκεντρωθεί, αναγκάζοντάς τους να καταφύγουν στην έρημο, όπου και χάθηκαν. Περιπλανήθηκαν για πολλές μέρες ώσπου να φτάσουν στη Βαγδάτη, πολύ αργά πια για το ραντεβού που είχαν κλείσει με τον σύνδεσμό τους. Έψαχναν για λίγες μέρες ακόμα, έως ότου συνάντησαν τον Αμπού Άνας Αλ-Σάμι, ένα βοηθό του Αλ Ζαρκάουι, -νεκροί πια και οι δυο. Για ένα μήνα, ο Ταλχά ήταν αναγκασμένος να υπομένει τα πάνδεινα σε διάφορα διαμερίσματα στη Βαγδάτη, κατόπιν στη Φαλούτζα, στο πλάι άλλων εθελοντών από αραβικές χώρες που περίμεναν να τους καλέσουν για κάποια επίθεση αυτοκτονίας. Οι υποψήφιοι όμως ήταν πάρα πολλοί και τα πολεμοφόδια έδειχναν περιορισμένα. Ένα μήνα αργότερα, επέστρεψε στην πατρίδα του με την αποστολή να διαδώσει το μήνυμα;;; και να συγκεντρώσει χρήματα για το δίκτυο. Στην πορεία της κουβέντας μας, αναφέρεται διαρκώς στην «ευγένεια» και τη «γενναιότητα» του Ζαρκάουϊ. «Από τότε που έγινε μάρτυρας, κανένας δεν μπόρεσε να τον αντικαταστήσει», δηλώνει με έμφαση. Και η Αλ Κάιντα; «Η Αλ Κάιντα δεν είναι τόσο μια οργάνωση, όσο ιδέα».
  
Λίγους μήνες πριν την αμερικανική εισβολή το Μάρτιο του 2003, εθελοντές από διάφορες αραβικές χώρες συγκεντρώθηκαν στο Ιράκ. Η σύντομη κατάρρευση του καθεστώτος τους άφησε με πεσμένο ηθικό και χωρίς στόχο. Όσοι κατάφεραν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους, ήταν συνήθως τσακισμένοι, σωματικά και ψυχολογικά. Αυτοί αντικαταστάθηκαν από ένα δεύτερο κύμα το οποίο είχε έρθει όχι για να υπερασπιστεί το καθεστώς του Μπάας, αλλά για να αντιμετωπίσει τον στρατό κατοχής. Επρόκειτο για ισλαμιστές που είχαν γαλουχηθεί με την ιδεολογία του «τζιχάντ-τακφίρ» της γενιάς των «Αράβων του Αφγανιστάν» που είχε προηγηθεί. Από το 2006, πολλοί ανάμεσά τους άρχισαν πάλι να φεύγουν, είτε για να επιστρέψουν στην πατρίδα τους είτε για κάποιο άλλο προορισμό. Σε αντίθεση με την προηγούμενη γενιά των τζιχαντιστών που μάχονταν κατά της σοβιετικής κατοχής κι έτυχαν ευρείας υποστήριξης τόσο από πολλά αραβικά κράτη, όσο και από τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι «παλιοί του Ιράκ» διατηρούν περίπλοκες σχέσεις με τις κυβερνήσεις. Κάποιες τους ενθαρρύνουν, άλλες τους καταδιώκουν, όλες τους φοβούνται, ενώ αυτοί συνήθως γίνονται αντικείμενα χειραγώγησης. Υπολογίζονται σε χιλιάδες: περισσότεροι από δυο χιλιάδες Γεμενίτες, δυο χιλιάδες Τυνήσιοι και χίλιοι Ιορδανοί.
   
Οι «Άραβες του Αφγανιστάν» στις αρχές της δεκαετίας του '80 είχαν γραφεία, λίγο ως πολύ επίσημα, σε αρκετές χώρες του Κόλπου. Οι μαχητές μάλιστα επωφελούνταν από μειωμένες τιμές στις πτήσεις προς τις βάσεις στο Πακιστάν. Η νέα γενιά δεν απολαμβάνει πια τέτοια προνόμια. Αντιθέτως, αρκετές χιλιάδες νέοι συνελήφθησαν από τις αρχές της Συρίας ή της Ιορδανίας και απελάθηκαν στις χώρες τους όπου και φυλακίστηκαν: εννέα στην Τυνησία, τέσσερεις στην Αλγερία, κ.λ.π. Σύμφωνα με μη εξακριβωμένες πηγές, η Σαουδική Αραβία αριθμεί περισσότερους από δυο χιλιάδες «παλιούς», το ίδιο και η Υεμένη, δυο χιλιάδες η Τυνησία, χίλιους η Ιορδανία. Χάρη σε αυτούς τους πολεμιστές, η αλγερινή «Ομάδα των Σαλαφιστών για το κήρυγμα και τον αγώνα» (GSCP), πολύ αποδυναμωμένη μέχρι πρότινος, μπόρεσε να αναγεννηθεί και να εξελιχθεί στο παρακλάδι της Αλ Κάιντα στο Μαχρέμπ. Αυτά τα νούμερα είναι υψηλά αν συγκριθούν με τους δέκα ως δεκαπέντε χιλιάδες άραβες εθελοντές που πιστεύεται ότι πολέμησαν στο Αφγανιστάν και πήγαν εκεί, στην πλειοψηφία τους, όταν ήταν πια διαφαινόταν ξεκάθαρα η έκβαση του πολέμου.
   
Η αναγέννηση της Τζιχάντ
Μέχρι την εισβολή στο Ιράκ, το κίνημα της τζιχάντ παρέμενε σχετικά αδιάφορο απέναντι στα προβλήματα και τους αγώνες του αραβικού κόσμου. Αυτό το κίνημα, το οποίο αντλούσε την έμπνευσή του από τους Αδερφούς Μουσουλμάνους και γαλουχήθηκε στο Αφγανιστάν τη δεκαετία του 1980, έφερε τη τζιχάντ στη Βοσνία και το Τατζικιστάν στις αρχές της δεκαετίας του 1990, κατόπιν στην Τσετσενία με την άφιξη, μετά το 1995, δώδεκα πολεμιστών υπό την καθοδήγηση κάποιου Χατάμπ (το αληθινό του όνομα ήταν Σαμίρ αλ Σουαϊλέμ, σαουδαραβικής υπηκοότητας), ενός προσώπου γνωστού για την αγριότητά του. Αλλά, για τον αραβικό κόσμο, το Αφγανιστάν, η Βοσνία και η Τσετσενία παρέμειναν περιφερειακές, τόσο σε γεωγραφικό, όσο και -κυρίως- σε συμβολικό επίπεδο.
   
Η συζήτηση ως προς το γιατί τα κινήματα της τζιχάντ κρατούν αποστάσεις από την ισραηλινοπαλαιστινιακή διένεξη, τον κεντρικό αγώνα του αραβομουσουλμανικού κόσμου, χρονολογείται ήδη από τη μάχη κατά της σοβιετικής επέμβασης στο Αφγανιστάν. Ο Αμπντουλάχ Αζάμ, θεολόγος και ηγέτης των «Αράβων του Αφγανιστάν» και μέντορας του Οσάμα Μπιν Λάντεν, ήταν κι αυτός Παλαιστίνιος. Ρωτήθηκε πολλές φορές πάνω σε αυτό το ζήτημα: «Η ερώτησε τέθηκε επανειλημμένα στο δόκτορα Ατζάμ, συχνά παρουσία μου», εξηγεί από το Λονδίνο ο Αμπντουλάχ Ανάς (το αληθινό του όνομα είναι Μπουτζεμά Μπουνουά), σύντροφος και γαμπρός του δόκτορα. «Απάντησε ότι η Παλαιστίνη ήταν βέβαια η πατρίδα του, αλλά οι αραβικές κυβερνήσεις και οι οργανώσεις της αριστεράς μας είχαν απαγορεύσει να πάρουμε μέρος στον αγώνα για την απελευθέρωσή της. Επομένως, δεν είχαμε περιθώρια επιλογής μεταξύ Παλαιστίνης και Αφγανιστάν. Όταν οι νέοι είχαν την ευκαιρία να συμμετάσχουν στον ιερό πόλεμο στη Βοσνία, τράβηξαν για εκεί. Το ίδιο και στην Τσετσενία. Δεν ήταν τόσο ο καρπός μιας στρατηγικής απόφασης, όσο η ανάγκη να εκμεταλλευτούμε τις περιστάσεις», καταλήγει. 
   
Η Παλαιστίνη αποτέλεσε επίσης πηγή διένεξης ανάμεσα στον Αμπού Μουσίμπ αλ Ζαρκάουι και τον μέντορά του, Αμπού Μοχάμεντ αλ Μακντίσι. Μόλις οι δυο τους αφέθηκαν ελεύθεροι το 1999 από τις φυλακές της Ιορδανίας μετά τη χάρη που τους απένειμε ο βασιλιάς, ο Ζαρκάουϊ έφυγε για το Αφγανιστάν -και εν συνεχεία για το Ιράκ- ενώ ο Αλ Μακντίσι, ο οποίος γεννήθηκε στη Νάμπλους της Παλαιστίνης, υποστήριζε ότι η τζιχάντ έπρεπε να δώσει προτεραιότητα στην Παλαιστίνη.
   
Η κουλτούρα της Τζιχάντ
Για να κατανοήσουμε την κουλτούρα της τζιχάντ πρέπει να συγκρατήσουμε δυο στοιχεία. Κατ' αρχάς. Η αναχώρηση για μια ξένη χώρα με στόχο την συμμετοχή στον ιερό πόλεμο προσδιορίζεται συχνά με το επιφώνημα «χίτζρα» ή «εγείρα». Είναι η λέξη που περιγράφει τη μετανάστευση/μετοίκηση του προφήτη Μωάμεθ και των συντρόφων του από τη Μέκκα στη Μεδίνα το έτος 622 μετά Χριστόν, γεγονός κλειδί για το Ισλάμ και το οποίο σηματοδοτεί την έναρξη του μουσουλμανικού ημερολογίου: για ένα μαχητή της τζιχάντ, το να μεταβεί στο Αφγανιστάν ή στο Ιράκ συνιστά μια μυστικιστική εμπειρία παρόμοια με εκείνη που βίωσε ο προφήτης και οι σύντροφοί του. Πολλοί μαχητές επιλέγουν ως πολεμικό ψευδώνυμο το «μουχατζέρ» -δηλαδή «μετανάστης/ μέτοικος»- όπως ο Αμπού Χάμζα Αλ Μουχατζέρ, ο φερόμενος διάδοχος του Ζαρκάουϊ στο Ιράκ.

Ο άλλος ισχυρός μύθος αφορά την καταστροφή μιας αυτοκρατορίας από μια χούφτα νέων ανθρώπων που έχουν στη διάθεσή τους μόνο ελαφρά όπλα, με τον ίδιο τρόπο που οι μουσουλμανικές στρατιές του 7ου αιώνα είχαν γονατίσει την αυτοκρατορία των Περσών. Πολλοί Άραβες του Αφγανιστάν πιστεύουν ότι ο αγώνας τους δεν εκδίωξε απλά τον σοβιετικό στρατό, αλλά και ότι προκάλεσε την πτώση της ίδιας της σοβιετικής αυτοκρατορίας. Ομοίως, σήμερα υπάρχει ένας ισχυρός μύθος σύμφωνα με τον οποίο ο Ζαρκάουϊ και οι τριάντα άντρες που ήταν οι αρχικοί του συμπολεμιστές, «οδήγησαν σε ήττα» τα σχέδια των Αμερικανών στο Ιράκ.
   
Η κληρονομιά του Ζαρκάουϊ
Η ομάδα του Ζαρκάουϊ που προήλθε από τις παρυφές του κινήματος των «Αράβων του Αφγανιστάν», έγινε το κυρίαρχο ρεύμα ανάμεσα στα κινήματα της τζιχάντ. Σε αντίθεση με άλλες οργανώσεις όπως η Αλ Κάιντα που αποτελείται ως επί το πλείστον από Σαουδάραβες, Γεμενίτες ή Αιγύπτιους, οι πιστοί του Ζαρκάουι ήταν κυρίως Ιορδανοί, Παλαιστίνιοι και Σύριοι.
  
Όταν ο Ζαρκάουϊ μετέβη στο Αφγανιστάν για δεύτερη φορά το 1999, εγκατέστησε το γενικό στρατηγείο του κοντά στη Χεράτ, στα δυτικά της χώρας, μακριά από τις βάσεις των αράβων τζιχαντιστών, οι οποίοι βρίσκονταν γύρω από τη Τζαλαλαμπάντ ή την Κανταχάρ. Αυτός ο Ιορδανός, παρόλο που συνεργάστηκε με τον Οσάμα Μπιν Λάντεν και τον Αϊμάν Αλ Ζαουάχρι, θεωρούσε ότι η ομάδα που διηύθυνε , η «Αλ Ταουχίντ ουάλ-τζιχάντ» («Μονοθεϊσμός και ιερός πόλεμος»), ήταν ανεξάρτητη: ο σκοπός του ήταν να προετοιμάσει το δικό του δίκτυο για να επιστρέψει στην Ιορδανία. Με αυτό το σκεπτικό, ο Ζαρκάουϊ απέκτησε επαφές με το Ιράν και το ιρακινό Κουρδιστάν. Ο Ζαρκάουι, ο οποίος προήλθε από τις παρυφές του Ισλάμ, θα έφερνε τον πόλεμο στην καρδιά ενός από τους πιο ξακουστούς τόπους: τη Μεσοποταμία, την πρωτεύουσα του χαλιφάτου των Αβασσιδών (750 – 1258), τη χώρα των πιο ένδοξων αναμνήσεων του ισλαμικού πολιτισμού.
  
Οι σχέσεις ανάμεσα στην ομάδα του Ζαρκάουι και την Αλ Κάιντα αποδείχθηκαν περίπλοκες. Οι απόψεις των δυο σχηματισμών διέφεραν σε αρκετά σημεία: ο Ζαρκάουι, ο οποίος θεωρούσε ότι η ομάδα του δεν ανήκε στο δίκτυο του Μπιν Λάντεν, κατέκρινε τη χλιαρή στάση της Αλ Κάιντα απέναντι σε ορισμένα αραβικά κράτη, ανάμεσά τους και τη Σαουδική Αραβία και αρνήθηκε να συνταχθεί με το μέρος των Ταλιμπάν στον εμφύλιο πόλεμο του Αφγανιστάν. Στο Ιράκ, κήρυξε πόλεμο στους Σιίτες: ο αυτουργός της επίθεσης αυτοκτονίας που στοίχισε τη ζωή σε ένα σιίτη κληρικό, τον Σαϊντ Μοχάμεντ Μπακίρ Αλ Χακίμ, δεν ήταν άλλος από τον πεθερό του Ζαρκάουϊ (από τη δεύτερη γυναίκα του). Εξ ου και η Αλ Κάιντα αρνήθηκε κάθε ανάμειξη σε αυτή την επίθεση. Ο Ζαρκάουι επιβλήθηκε ως αρχηγός της ιερής αντίστασης κατά της κατοχής στο Ιράκ και μόνο τον Οκτώβριο του 2004, λίγους μήνες πριν τον θάνατό του, δήλωσε υποταγή (μπαγιάα) στο Μπιν Λάντεν.  

Η νέα γενιά των τζιχαντιστών έχει ως σημείο αναφοράς μια σχολή σκέψης ακόμα πιο ριζοσπαστική από εκείνη των Αράβων του Αφγανιστάν ή την Αλ Κάιντα. Η δική της στρατιωτική εμπειρία ήταν ακόμα πιο σκληρή από εκείνη του Αφγανιστάν, εξ ου και η πιο βίαιη κοσμοθεωρία της. Όταν ο Ζαρκάουι έφτασε στο Ιράκ το 2002, περιστοιχιζόταν πια μόνο από μια χούφτα πιστών πολεμιστών. Μετά την αμερικανική εισβολή, εκατοντάδες, ενδεχομένως χιλιάδες εθελοντές από όλες τις αραβοϊσλαμικές χώρες συνέρρευσαν στο Ιράκ για να πολεμήσουν κατά της κατοχής μιας μουσουλμανικής γης. Αυτοί αποτελούν τη γενιά του Ζαρκάουϊ, η οποία είναι έτοιμη να προκαλέσει ένα νέο σχίσμα στους κόλπους του κινήματος της τζιχάντ. Πιο ριζοσπαστικοί και πιο μαχητικοί, οι νέοι αυτοί διψούν για στρατιωτικές επιχειρήσεις, καθώς το αγωνιστικό τους φρόνημα στρέφεται αναγκαστικά γύρω από πράξεις βίας. Η δράση τους προκαλεί νέες πηγές αστάθειας, όπως αποδεικνύει η κατάσταση στην Υεμένη.
   
Καταφύγιο η Υεμένη
Η χώρα είναι γνωστή από καιρό για την υποδοχή και την προστασία που προσφέρει στους τζιχαντιστές. Υπήρχαν πολλοί πολεμιστές από την Υεμένη στις τάξεις των Αράβων του Αφγανιστάν, ίσως και τρεις χιλιάδες. Μετά την αποχώρηση των Σοβιετικών από το Αφγανιστάν, οι αρχές, εκτός από τους «αφγανούς» Γεμενίτες, υποδέχτηκαν και τζιχαντιστές από άλλες χώρες. Το 1990, η Νότια και η Βόρεια Υεμένη επανενώθηκαν, ωστόσο οι αντιθέσεις ανάμεσα στο καθεστώς του προέδρου Αλί Αμπντάλα Σάλεχ και τους σοσιαλιστές «εταίρους» του Νότου ήταν ήδη έντονα ορατές. Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου μεταξύ Βορρά και Νότου το 1994, οι ταξιαρχίες των Αράβων του Αφγανιστάν έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη συντριβή της απόπειρας του Νότου για απόσχιση. Η Υεμένη είναι επίσης η χώρα καταγωγής της οικογένειας Μπιν Λάντεν. 
  
Μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, η Υεμένη δέχτηκε ισχυρές πιέσεις γιατί στα μάτια της Ουάσινγκτον, «δεν υπήρξε καμία επιχείρηση της Αλ Κάιντα που να μην συνδεόταν με τον άλφα ή βήτα τρόπο με την Υεμένη, είτε με αποστολή όπλων και χρημάτων, είτε επειδή κάποιος από τους εκτελεστές ξεκίνησε ή πέρασε από τη χώρα μας», εξηγεί ένας ειδικός πάνω στα δίκτυα της τζιχάντ στη Σανάα. Υπό το φόβο μιας αμερικανικής στρατιωτικής επίθεσης εναντίον της χώρας του, ο πρόεδρος Σάλεχ πετάχτηκε στις ΗΠΑ το Νοέμβριο του 2001 και δέχτηκε να συνεργαστεί στον «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας». Ωστόσο οι αρχές εφάρμοσαν μια πολιτική πολλαπλής γεωμετρίας απέναντι στα κινήματα της τζιχάντ: ενώ από τη μία συλλαμβάνονταν δεκάδες μαχητές, ανάμεσά τους και ο αιγύπτιος Σαϊντ Ιμάμ Αλ-Σαρίφ, θεωρητικός της τζιχάντ γνωστός με το όνομα «δόκτορ Φαντλ», κάποιοι άλλοι αφήνονταν ελεύθεροι ή κατόρθωναν να δραπετεύσουν.

Η Σανάα εγκαινίασε επίσης ένα σχέδιο διαλόγου με τους φυλακισμένους τζιχαντιστές, του οποίου ηγήθηκε ο δικαστής Χαμούντ Αλ-Χιτάρ, σήμερα υπουργός θρησκευτικών υποθέσεων («αλ-Αουκάφ»). «Η έναρξη διαλόγου είναι η βάση της επίσημης πολιτικής της Υεμένης η οποία στοχεύει στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας», εξηγεί.. «Έχουμε ανακαλύψει ότι κάθε τρομοκρατικό κίνημα έχει τη δική του ιδεολογική βάση και μια ιδέα την πολεμάς μόνο με μια άλλη ιδέα. Η χρήση βίας στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ δεν μπόρεσε να φέρει την ειρήνη ούτε τη σταθερότητα σε αυτές τις περιοχές. Η Αλ Κάιντα στηρίζεται σε δυο κεντρικές ιδέες: το «τακφίρ» κατά των αραβικών καθεστώτων και τον διωγμό των ξένων στρατευμάτων. Στα πλαίσια αυτού του διαλόγου, εμμένουμε στη νομιμότητα της κυβέρνησης της Υεμένης. Με αυτό τον τρόπο δείχνουμε ότι η διαφορά θρησκείας ή άσκησης θρησκευτικών καθηκόντων δεν μπορεί να δικαιολογεί τον πόλεμο».

Αυτή η θέληση για διάλογο στόχευε στο να διορθώσει τα στρεβλά οράματα που είχαν ως βάση διάφορες θρησκευτικές αναφορές. Ο Αλ-Χιτάρ εξηγεί ότι το σχέδιο διεκόπη το 2005 λόγω πιέσεων στους κόλπους της κυβέρνησης της Υεμένης, όπου κάποιοι ήθελαν να καταπολεμηθεί η τρομοκρατία με άλλα μέσα. Πρόσθεσε ότι ο διάλογος αφορούσε τους Άραβες του Αφγανιστάν αλλά όχι τους παλιούς του Ιράκ. Πολλές επικρίσεις διατυπώθηκαν πρόσφατα για την πολιτική της Υεμένης στον «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας». Η Ουάσινγκτον διαμαρτυρήθηκε έντονα για την απελευθέρωση του Τζαμάλ Μπαντάουϊ τον Οκτώβριο του 2007, ο οποίος θεωρείται ένας από τους εγκεφάλους της επίθεσης κατά του αμερικανικού αεροπλανοφόρου US Cole στις 12 Οκτωβρίου του 2000. Άλλο ένα μήλο της έριδος είναι η απόδραση εικοσιτριών κρατουμένων, υπόπτων για συμμετοχή στην Αλ Κάιντα, από μια φυλακή υψίστης ασφαλείας το Φεβρουάριο του 2006, αναμφίβολα με τη βοήθεια ορισμένων φρουρών. Ανάμεσά τους βρισκόταν ο Νάσερ αλ-Ουαχάισι, ο οποίος πιστεύεται πως είναι ο νέος εμίρης (αρχηγός) της Αλ Κάιντα στην Υεμένη.  

Προς λάθος κατεύθυνση 
Ένα από τα βασικά σημεία τριβής με την Ουάσινγκτον αφορά τον σεϊχη Αμπντέλ Μαζίντ Αλ-Ζιντάνι. Αυτός ο περιώνυμος θεολόγος ο οποίος επηρέασε τον Μπιν Λάντεν κατά τη διάρκεια της τζιχάντ στο Αφγανιστάν, είναι πρόεδρος του ισλαμικού Πανεπιστημίου Αλ-Ιμάν στην πρωτεύουσα της Υεμένης κι ένα από τους εξέχοντα αρχηγικά στελέχη του αντιπολιτευόμενου κόμματος Αλ-Ισλάχ... ενώ την ίδια στιγμή διατηρεί στενές σχέσεις με τις κυβερνητικές αρχές. Καταζητείται από τις αμερικανικές αρχές και το όνομά του βρίσκεται στη λίστα της «Επιτροπής κυρώσεων κατά της Αλ Κάιντα και των ταλιμπάν» του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟNU). Παρ’ όλα αυτά, ο Ζιντάνι χαίρει ευρείας υποστήριξης ανάμεσα στις συνομοσπονδίες των φυλών του Βορρά, στους σαλαφιστές, ακόμα και σε αξιωματούχους της Υεμένης.

Αντιδρώντας σε μια απόπειρα που είχε γίνει τον Ιούλιο του 2007 και είχε στοιχίσει τη ζωή σε εφτά ισπανούς τουρίστες, ο Νάσερ Αλ-Μπάχρι (ή Αμπού Τζαντάλ, όπως είναι το πολεμικό του ψευδώνυμο), πρώην σωματοφύλακας του Μπιν Λάντεν, έβαλε στο στόχαστρο μια «νέα γενιά» που είχε αποσυνδεθεί από τη μητρική οργάνωση: «Δεν είναι αυτή η στρατηγική του σεϊχη Οσάμα Μπιν Λάντεν. Η νέα γενιά δεν είναι αυτή του Μπιν Λάντεν, αλλά του Αμπού Μουσάμπ Αλ-Ζαρκάουϊ, που διαφέρει από την Αλ Κάιντα, όσο και αν ορισμένες ομάδες οικειοποιούνται αυτό το όνομα. Αυτή είναι η γενιά του Ιράκ, νέοι χωρίς εμπειρία, που ακολουθούν λάθος κατεύθυνση και κινητοποιούνται κατά δικαίων και αδίκων. Πιστεύουν πως η προηγούμενη γενιά δεν στάθηκε ικανή να αντιμετωπίσει τον αντίπαλο, ότι οι εκπρόσωποί της είναι άναδροι κι ότι τους κατασκοπεύουν». Ο Σαϊντ Αλ-Τζάμι, ερευνητής πολιτικών επιστημών και συγγραφέας ενός βιβλίου με θέμα την Αλ Κάιντα, αναφέρει κάποια επιπλέον επιχειρήματα: «Η κυβέρνηση της Υεμένης επικεντρώνεται στις ομάδες της Αλ Κάιντα και δεν δίνει τη δέουσα προσοχή στη νέα γενιά».
   
Η σειρά δολοφονικών επιθέσεων εναντίον δυτικών στόχων στη Σανάα από τα μέσα του 2007 φέρεται να είναι το έργο μιας ομάδας νεαρών τζιχαντιστών με το όνομα «Κατάεμπ Αλ-Τζουντ αλ-Γιάμα». Πιστεύεται ότι ο στόχος τους είναι να αναγκάσουν τις αρχές να αφήσουν ελεύθερους τους φυλακισμένους μαχητές, να βάλουν τέλος στη συνεργασία τους με τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους στο θέμα της ασφάλειας και να επιτρέψουν σε όλους εκείνους που θέλουν να εξάγουν τη τζιχάντ στο Ιράκ, το Αφγανιστάν ή την Σομαλία, να κινηθούν ελεύθερα. Η ανάδυση και η δράση αυτής της νέας γενιάς ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο τη σιωπηλή συμφωνία που ισχύει ανάμεσα στις αρχές της Υεμένης και την Αλ Κάιντα: τη δέσμευση να μην πραγματοποιηθούν επιθέσεις στην Υεμένη με αντάλλαγμα την ενίσχυση της τζιχάντ με πολεμοφόδια σε άλλους τόπους.
   
Οι αρχές έχουν ανάγκη από την στήριξη της τζιχάντ σε δυο μέτωπα. Κατ΄αρχάς, απέναντι στην αυξανόμενη δυσαρέσκεια στο νότιο τμήμα της χώρας, όπου μια μερίδα του πληθυσμού νοσταλγεί την ανεξαρτησία που έλαβε τέλος με την ενοποίηση το 1990. Εν συνεχεία, απέναντι στην αντίσταση;; που εκφράζει η φυλή/φατρία των Ζαίντ (ένα από τα παρακλάδια του σιισμού) στο Βορρά από το 2004.
   
Αν το πολιτικό κενό και η αστάθεια συνεχιστούν στην Υεμένη, στο Λίβανο και αλλού, αυτοί οι νέοι άνθρωποι ίσως να βρουν άλλους ηγέτες, άλλους κήρυκες και άλλες μορφές οργάνωσης. Διαβάστε περισσότερα...

Η Ιερουσαλήμ μεταξύ θρησκείας και πολιτικής


Χρήστος Ιακώβου
Διευθυντής του Κυπριακού Κέντρου Μελετών



Η ιστορία της Ιερουσαλήμ, από ιδρύσεώς της τον 10ο αιώνα π.χ., είναι συνυφασμένη με την πορεία των τριών μονοθεϊστικών θρησκειών. Μία ιστορία πλημμυρισμένη με αδυσώπητες αναμετρήσεις, γιατί ο εμβληματικός της χαρακτήρας μέσα στην ιστορία τής αποδίδει την μοναδική ιδιότητα ενός μυστηριακού κέντρου που ενώνει την “επίγεια ζωή” με την “ουράνια βασιλεία”. Αυτή, άλλωστε, είναι και η ρίζα της τραγικής της ειμαρμένης. Εβραίοι, Ασσύριοι, Βαβυλώνιοι, Πέρσες, Έλληνες, Ρωμαίοι, Άραβες, Σταυροφόροι, Οθωμανοί, Βρετανοί και πάλι Εβραίοι, άφησαν ο καθένας τη σφραγίδα του σε μία πολυπολιτισμική πόλη, η οποία ακόμη αναμένει μία πολιτική διευθέτηση για την μεγάλη έριδα που βίωσε κατά τον 20ο αιώνα.  

Η Ιερά Σιών για τους Εβραίους, η πόλις που οικοδομήθησαν, κατά την Παλαιά Διαθήκη, ο πρώτος και ο δεύτερος Ναός του Σολομώντος και το σημείο όπου θα πραγματοποιηθεί, σύμφωνα με την Εβραϊκή παράδοση, η έλευση του Μεσσία. Η πόλις της λύτρωσης, άρα, για τους Εβραίους είναι θρησκευτικό καθήκον να παραμείνει εβραϊκή για να μην απαρνηθούν την λύτρωση. 

Για τους χριστιανούς, η Ιερουσαλήμ είναι ο τόπος του μαρτυρίου, της ταφής και της ανάστασης του Χριστού, η πόλις του Αγίου Τάφου. Εκεί όπου φύτρωσε ο χριστιανισμός ως θρησκεία. 

Για τους μουσουλμάνους, Ιερουσαλήμ σημαίνει Χαράμ αλ Σαρίφ, εκεί όπου ευρίσκεται το τέμενος Αλ Άκσα, ένα από τα ιερότερα μνημεία του Ισλάμ. Σύμφωνα με την Κορανική παράδοση, απ΄ εκεί ο προφήτης Μωάμεθ ανελήφθη στους ουρανούς.

Για τους χριστιανούς, η πόλις της Ιερουσαλήμ σηματοδοτεί την ιστορική αφετηρία της θρησκείας που έμελλε να αποκτήσει τη μεγαλύτερη γεωγραφική διασπορά στην ανθρωπίνη ιστορία. Εκεί πραγματοποιήθηκε το 52 μ.χ. η πρώτη Σύνοδος της Εκκλησίας (Αποστολική Σύνοδος) η οποία έθεσε τις βάσεις για τη δημιουργία της συνοδικότητας ως θεσμού στην Εκκλησία. Έκτοτε, οι Σύνοδοι θα αποτελέσουν την αυθεντία για την έκφραση των δογμάτων της χριστιανικής πίστης. 

Η πόλις θα λάβει νέα δυναμική με τον Μέγα Κωνσταντίνο (4ος αι. μ.χ.) όπου θα ανεγερθεί ο Ναός της Αναστάσεως καθώς επίσης και πολλοί άλλοι ναοί. Το χριστιανικό στοιχείο θα αρχίσει να επικρατεί στην πόλη. Η δυναμική αυτή εντάσσεται σε ένα γενικότερο πλαίσιο ιστορικών αλλαγών που συνετελέσθησαν στην αυτοκρατορία εκείνη την περίοδο και σηματοδότησαν τη μετάβαση από την Αρχαιότητα στον Μεσαίωνα. 

Τα μεγάλα έργα της εποχής του Μεγάλου Κωνσταντίνου θα καταστραφούν ολοσχερώς στις αρχές του 7ου αιώνος με την Περσική κατάκτηση. Μοναδική εξαίρεση απετέλεσε ο Ναός της Γεννήσεως στην Βηθλεέμ λόγω του ότι στην είσοδό του Ναού υπήρχαν ζωγραφισμένοι οι τρεις μάγοι οι οποίοι φορούσαν περσικές ενδυμασίες. Τα πράγματα θα αλλάξουν για λίγο με την απελευθέρωση της Ιερουσαλήμ από τον αυτοκράτορα Ηράκλειο.

Από το 637, όπου η Ιερουσαλήμ θα καταληφθεί από τον 2ο Χαλίφη του Ισλάμ, Ομάρ Ιμπν αλ Χαττάμπ, μέχρι και το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, η Ιερή Πόλη θα ευρίσκεται ουσιαστικά υπό των έλεγχο των μεγάλων μουσουλμανικών χαλιφάτων (αραβικών και Οθωμανικής αυτοκρατορίας) με κάποιες εναλλαγές στον 11ο και στον 12ο αιώνα όπου οι σταυροφόροι θα καταφέρουν να εξασφαλίσουν τον έλεγχο της Ιερουσαλήμ για κάποιο χρονικό διάστημα. Η κατάληψη των Αγίων Τόπων από τους δυτικούς σταυροφόρους σηματοδότησε την έναρξη ενός νέου κεφαλαίου στην ιστορία της εκκλησίας των Ιεροσολύμων. Πρόκειται για την εγκατάσταση Ρωμαιοκαθολικών Πατριαρχών και την υπαγωγή των Ορθοδόξων σε αυτούς. Η φύλαξη των ιερών προσκυνημάτων θα αφαιρεθεί από τους Έλληνες και οι Ορθόδοξοι Πατριάρχες εκδιώκονται και αναγκάζονται να φύγουν με αποτέλεσμα οι διάδοχοί τους οι οποίοι χειροτονούντο να παραμένουν στην Κωνσταντινούπολη χωρίς ουσιαστικά καθήκοντα. Η κατάσταση αυτή θα συνεχιστεί μέχρι το 1517 όταν ο Οθωμανός Σουλτάνος Σελίμ Α΄ με φιρμάνι ανεγνώρισε στους Ορθοδόξους μοναχούς την κυριότητα των αγίων προσκυνημάτων. 

Τα πράγματα πάλι θα αλλάξουν προς όφελος των Ρωμαιοκαθολικών, όταν με τέσσερα σουλτανικά φιρμάνια στις αρχές του 17ου αιώνος θα γίνουν εκ νέου παραχωρήσεις κυριαρχίας στους Λατίνους σε βάρος των Ορθοδόξων, ο οποίοι ουσιαστικά μετά την πτώση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας θα παραμείνουν απροστάτευτοι. 

Μετά από έντονη παρέμβαση του Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Κυρίλλου Λουκάρεως και με τη συνεπικουρία υψηλών χρηματικών ποσών τα οποία εξησφαλίσθησαν από πλουσίους έλληνες των παραδουνάβιων περιοχών, ο σουλτάνος Μουράτ εξέδωσε φιρμάνι το 1634 αποδίδοντας πίσω την κυριαρχία των αγίων προσκυνημάτων στους Έλληνες Ορθοδόξους.  

Το σημερινό καθεστώς κατοχής των ιερών προσκυνημάτων, αποκρυσταλλώθηκε με το Συνέδριο των Παρισίων το 1856. Σύμφωνα με τις αποφάσεις του Συνεδρίου, ο μεγάλος θόλος του Παναγίου Τάφου καθώς επίσης και το σπήλαιον της Γεννήσεως στην Βηθλεέμ ανήκουν στους Έλληνες ενώ οι Καθολικοί έχουν υπό την κατοχή τους το θυσιαστήριο στον Ναό της Βηθλεέμ. Και το δικαίωμα χρήσης του Τάφους της Θεοτόκου για λειτουργίες. Από την άλλη, οι Ορθόδοξοι έχουν το δικαίωμα να τελούν λειτουργίες στον ρωμαιοκαθολικό Ναό της Αναλήψεως στο Όρος των Ελαιών.  

Έκτοτε, η πλέον σημαντική αμφισβήτηση της Ελληνικής κυριαρχίας στους Αγίους Τόπους της Ιερουσαλήμ προέρχεται από την Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία, η οποία από τα τέλη του 19ου αιώνος κατάφερε να υποκινήσει το τοπικό αραβικό ορθόδοξο ποίμνιο εναντίον της ελληνικής αγιοταφικής αδελφότητας που διαχειρίζεται τους Αγίους Τόπους. 

Η τελευταία όμως αντιπαράθεση αποτελεί ένα μικρόκοσμο μέσα στον μεγάκοσμο της σημερινής Ιερουσαλήμ. Μετά τον αραβοϊσραηλινό πόλεμο του 1967, η πόλις περιήλθε υπό τον πλήρη έλεγχο των Ισραηλινών. Οποιαδήποτε πιθανότητα για την απόκτηση διαρκούς ειρήνης μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων θα εξαρτηθεί κατά το μέγιστο από την ικανότητα και των δύο πλευρών να δρομολογήσουν συνθήκες που θα οδηγούν σε συμφωνία που θα περιλαμβάνει το τελικό καθεστώς της Ιερουσαλήμ. Το ακανθώδες θέμα αναφορικά με το ποιος θα πρέπει να έχει την εθνική κυριαρχία στην Ιερουσαλήμ αποτελεί σήμερα το πιο σύνθετο πρόβλημα στην ειρηνική επίλυση του Παλαιστινιακού ζητήματος που μπήκε ήδη σε μία απρόβλεπτη τροχιά. 

Τόσο οι Ισραηλινοί όσο και οι Παλαιστίνιοι έχουν ανακηρύξει την Ιερουσαλήμ την εθνική τους πόλη και την πρωτεύουσα των κρατών τους. Το Ισραήλ ανακήρυξε την Ιερή Πόλη αιώνια πρωτεύουσά του με το νόμο της Ιερουσαλήμ στις 30 Ιουνίου 1978. Το ίδιο έπραξαν και οι Παλαιστίνιοι με την ανακήρυξη της Ανεξαρτησίας στο Αλγέρι στις 15 Νοεμβρίου 1988.

Η ιερότητα που αποδίδεται στην πόλη από τις τρεις μεγάλες θρησκείες υπήρξε ο γνώμονας σύμφωνα με τον οποίο ο ΟΗΕ εξέδωσε το ψήφισμα 194 του 1948. Το ψήφισμα προέβλεπε τη δημιουργία ειδικού διεθνούς και αποστρατικοποιημένου καθεστώτος για την πόλη, υπό τον έλεγχο του ΟΗΕ, με ελεύθερη πρόσβαση για όλους τους πιστούς. Το ψήφισμα ουδέποτε εφηρμόσθει διότι, ο Πόλεμος του 1948 δημιούργησε δεδομένα που δεν επέτρεπαν την εφαρμογή του. 

Σήμερα, έξι δεκαετίες μετά το ψήφισμα του ΟΗΕ, η πρόταση αυτή παραμένει η μοναδική ελκυστική η οποία όταν καταλαγιάσει ο κουρνιαχτός της βίας θα μπορεί να αποτελέσει μία πυξίδα για τις επόμενες διαπραγματεύσεις.  Διαβάστε περισσότερα...

Η Ρωσία συνεχίζει να κατέχει Γεωργιανά εδάφη


Του C.J. Chivers
The New York Times 


Οκτώ μήνες μετά τον πόλεμο της Ρωσίας με τη Γεωργία, ρωσικά στρατεύματα εξακολουθούν να κρατούν γεωργιανά εδάφη που το Κρεμλίνο συμφώνησε να εκκενώσει στο πλαίσιο της επίσημης κατάπαυσης του πυρός. Ο ρωσικός στρατός, σε συνεργασία με τις κυβερνήσεις και τους μικρούς στρατούς της Νότιας Οσετίας και της Αμπχαζίας, έχει αναπτύξει δυνάμεις σε δύο μεγάλες λωρίδες γης, που βρίσκονταν υπό γεωργιανό έλεγχο πριν από τον πόλεμο. Παρατηρητές και διπλωμάτες δηλώνουν επίσης ότι η Ρωσία χρησιμοποίησε μαχητικά ελικόπτερα και τανκ σε περιοχές που τίποτε από αυτά δεν υπήρξε πριν από τον Αύγουστο.

Η σταθερή ρωσική στρατιωτική παρουσία στη γη που κατελήφθη το περασμένο καλοκαίρι δημιουργεί πεδίο παρατεταμένων τριβών με τη Δύση σε μια κρίσιμη εποχή. (Η κυβέρνηση Ομπάμα δεσμεύεται να αναθερμάνει τις αμερικανορωσικές σχέσεις, να αποκαταστήσει τη συνεργασία σε άλλες περιοχές και να επεξεργαστεί νέα συνθήκη για τα πυρηνικά.) Επίσης, υπογραμμίζει την ισχύ της ρωσικής στρατιωτικής σχέσης στο νότιο Καύκασο και την υπονόμευση του Γεωργιανού προέδρου, Μιχαήλ Σαακασβίλι, ακόμη και σε αυτή την περίοδο της δρομολογούμενης βελτίωσης των σχέσεων Μόσχας - Δύσης. Στην πρόσφατη συνάντησή τους, οι κ. Ομπάμα και Μεντβέντεφ αντάλλαξαν θερμά λόγια και δεσμεύσεις για συνεργασία, εγείροντας το ερώτημα στην Τιφλίδα για το αν οι ΗΠΑ θα ασκήσουν τελικά πιέσεις προκειμένου να εφαρμοστεί πλήρως η κατάπαυση του πυρός. 

Είναι αλήθεια ότι μερικοί εκτοπισμένοι Γεωργιανοί επέστρεψαν σπίτια τους μετά την αποχώρηση των Ρώσων στρατιωτών. Χιλιάδες άλλοι, όμως, παρά την παρουσία των Ευρωπαίων παρατηρητών και παρά το γεγονός ότι τα σπίτια τους απέχουν πολύ από τις αμφισβητούμενες ζώνες, δεν έχουν ακόμη ελεύθερη πρόσβαση σε αυτά, καθώς η Ρωσία εξακολουθεί να κατέχει μεγάλες περιοχές. Τα πιο προφανή παραδείγματα είναι το φαράγγι Γκορζ και η αγροτική κοιλάδα έξω από την πόλη Ακαλγκόρι - δύο μεγάλα τμήματα γης σπαρμένα με γεωργιανά χωριά που εγκαταλείφθηκαν μερικώς στη διάρκεια του χειμώνα. 

Η κυβέρνηση της Ρωσίας αρνείται να αποσαφηνίσει το ρόλο των δυνάμεών της. Η κυβέρνηση Μπους διακήρυξε ότι η Ρωσία δεν συμμορφώνεται με τους όρους της εκεχειρίας, αλλά η κυβέρνηση Ομπάμα, που επεξεργάζεται τις εναλλακτικές οδούς συνεργασίας με το Κρεμλίνο, δεν έχει πάρει ακόμη επίσημη θέση. Γεωργιανοί αξιωματούχοι αποφεύγουν να ασκήσουν δημοσίως κριτική κατά των ΗΠΑ. Ωστόσο, έχουν καταστήσει σαφές ότι η δική τους δυνατότητα να αναγκάσουν τη Ρωσία να τηρήσει τη συμφωνία είναι επί της ουσίας ανύπαρκτη. Όπως το έθεσε ο πρώην πρεσβευτής της Γεωργίας στον ΟΗΕ, κ. Αλασάνια, «το μόνο το οποίο μπορούμε να κάνουμε τώρα, και το μόνο στο οποίο ελπίζουμε, είναι να αποτρέψουμε ένα νέο πόλεμο». Διαβάστε περισσότερα...

Ο Ομπάμα, η Τουρκία και η ΕΕ


Του Sebastian Fischer
DER SPIEGEL


Κατά την διάρκεια της επίσκεψης του προέδρου Μπαράκ Ομπάμα στην Ευρώπη, διακαής πόθος όλων, ήταν να γίνουν φίλοι του. Ο Ιταλός πρωθυπουργός Σίλβιο Μπερλουσκόνι τον αγκάλιασε φιλικά, ενώ ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί, τον ακολουθούσε κατά πόδας όπου και αν πήγαινε – στη σύνοδο των G-20 στο Λονδίνο, στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στο Στρασβούργο και στην συνάντηση με τους υπόλοιπους ηγέτες της ΕΕ στην Πράγα. Ακόμη και ο Ρώσος πρόεδρος Ντμίτρι Μεντβέντεφ φαινόταν να απολαμβάνει την εγγύτητα με τον Αμερικανικό σούπερ σταρ.

Ευρισκόμενος στην Άγκυρα, ο Ομπάμα επανέλαβε την υποστήριξη του στην ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θέση που είχε διακηρύξει για πρώτη φορά ευρισκόμενος στην Πράγα. Μία θέση που εξακολουθεί να μην αρέσει σε ορισμένους. «Η Τουρκία συνδέεται με την Ευρώπη πολύ περισσότερο απ’ ότι με τις γέφυρες του Βοσπόρου» δήλωσε ενώπιον της Τουρκικής Βουλής. «Σας ενώνουν αιώνες κοινής ιστορίας, πολιτισμού και εμπορίου. Η ένταξη της Τουρκίας θα διευρύνει και θα ενδυναμώσει ακόμη περισσότερο το Ευρωπαϊκό οικοδόμημα».

Ευρωπαϊκή αντίδραση
Άποψη που δεν είναι καθολικά αποδεκτή στην Ευρώπη. Την Δευτέρα, αριθμός πολιτικών, ειδικά Γερμανών, βγήκαν στην αντεπίθεση. «Συνιστά παρέμβαση στα εσωτερικά ζητήματα της Ευρώπης», δήλωσε ο Ευρωβουλευτής Μπερντ Πόσσελτ, της συντηρητικής Χριστιανοσοσιαλιστικής Ένωσης της Βαυαρίας. Σε συνέντευξη στο Spiegel Online, δήλωσε ότι «η ΕΕ δεν είναι το παιγνίδι του Ομπάμα». Τον κάλεσε μάλιστα να αποδεχθεί την Τουρκία ως την 51η πολιτεία της Αμερικής.

Στο ίδιο μήκος κύματος και οι δηλώσεις του επικεφαλής του ψηφοδελτίου του κόμματος για τις Ευρωεκλογές Μάρκους Φέρμπερ. «Δεν υπάρχει αμφιβολία, τόνισε, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν φωνή στο ΝΑΤΟ. Όσον όμως αφορά όμως το ποιος θα ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αποφασίζουμε αυτόνομα. Δεν χρειαζόμαστε καθοδήγηση από το εξωτερικό».

Ο επικεφαλής του κόμματος Χορστ Σίχοφερ, πρόσθεσε ότι η «εσωτερική αρμονία» της Ευρώπης εδράζεται στις «κοινές πολιτισμικές και πνευματικές αξίες». Επισήμανε επίσης ότι «η Τουρκία, έχοντας αυτοανακηρυχθεί ως εκπρόσωπος του Μουσουλμανικού κόσμου, σίγουρα δεν έχει θέση». 

Η εξήγηση για την σκληρή αντίδραση από το κρατίδιο της Βαυαρίας είναι απλή. Ο χρόνος που πέρασε ήταν ιδιαίτερα δύσκολος για την Χριστιανοσοσιαλιστική Ένωση, και ο Σίχοφερ, ο οποίος ανέλαβε την ηγεσία μόλις τον περασμένο Οκτώβριο, χρειάζεται μία εκλογική επιτυχία πριν από τις γενικές εκλογές του Φθινοπώρου. Οι Ευρωεκλογές του Ιουνίου θεωρούνται ιδανική ευκαιρία, αν και είναι υπαρκτός ο κίνδυνος το κόμμα να μην κατορθώσει να συγκεντρώσει το απαιτούμενο 5% – ένα ενδεχόμενο που πρέπει να αποφευχθεί πάση θυσία. Η αξίωση του Ομπάμα παρέχει απλά μία κατάλληλη ευκαιρία για την δημόσια προβολή του κόμματος.

Υπαναχώρηση έναντι ανταλλαγμάτων
Ωστόσο, η ενόχληση από την υποστήριξη του Ομπάμα της υποψηφιότητας της Τουρκίας είναι πραγματική, ειδικά αν ληφθεί υπόψιν η στάση που τήρησε στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ. Η Άγκυρα, τορπίλισε τις προσπάθειες για επιλογή του Δανού πρωθυπουργού Άντερς Φογκ Ρασμούσεν ως νέου Γενικού Γραμματέα, επικαλούμενη την δημοσίευση των σκίτσων του Μωάμεθ σε Δανέζικη εφημερίδα το 2005. Η υπαναχώρηση της κυριολεκτικά την υστάτη, κατέστη δυνατό μετά από τα ανταλλάγματα που της προσέφεραν ο Ομπάμα και Ευρωπαίοι ηγέτες.
 
Από πλευράς του ο Σαρκοζί έδρασε ταχύτατα απορρίπτοντας την υποστήριξη Ομπάμα προς την Τουρκική υποψηφιότητα. Απαντώντας στα όσα δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος στην Πράγα, ότι η ένταξη της Τουρκίας «θα σημαίνει ότι διασφαλίζεται η σταθερή πρόσδεση της στην Ευρώπη», ο Σαρκοζί τόνισε: «Συνεργάζομαι στενά με τον πρόεδρο Ομπάμα, αλλά όταν πρόκειται για την Ευρωπαϊκή Ένωση, εναπόκειται στα κράτη-μέλη …να αποφασίσουν»

«Προνομιακό καθεστώς»
Η Γερμανίδα Καγκελάριος Άγκελα Μέρκελ, και το κόμμα της, η συντηρητική Χριστιανοδημοκρατική Ένωση, αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό την Τουρκική ένταξη, υποστηρίζοντας την παραχώρηση «προνομιακού καθεστώτος». Ως αποτέλεσμα η κυρία Μέρκελ έκανε λόγο για «διαφορετικές απόψεις», όσον αφορά τις τουρκικές βλέψεις.

Ανώνυμος διπλωμάτης, τον οποίο επικαλέστηκε η Wall Street Journal, δήλωσε ότι «όλο και περισσότερες χώρες-μέλη διατηρούν αμφιβολίες ως προς την ένταξη της Τουρκίας. Το κλίμα στη σύνοδο, πρόσθεσε, δεν ήταν καθόλου καλό».

Πρόσθετα με αυτές τις ανησυχίες ήταν και οι αναφορές στον τύπο, ότι η Τουρκία για να υποστηρίξει την υποψηφιότητα Ρασμούσεν, έλαβε ως αντάλλαγμα ότι θα επανανοίξουν δύο κεφάλαια στις ενταξιακές της διαπραγματεύσεις. Πληροφορίες που απέρριψε ο Ευρωπαίος Επίτροπος για την Διεύρυνση Όλι Ρεν, ο οποίες μιλώντας στην Financial Time Deutschland ανέφερε ότι δεν υπάρχει «καμία σύνδεση» μεταξύ της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ και των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας.

Θέση την οποία δεν υιοθετεί η Χριστιανοσοσιαλιστική Ένωση. «Ο Ρεν είναι φανατικός υποστηρικτής της Τουρκικής ένταξης» δήλωσε στο Spiegel ο Πόσσελτ, προσθέτοντας ότι «ως Βουλή, θα πρέπει να εξετάσουμε το κατά πόσον στη σύνοδο του ΝΑΤΟ έγιναν αθέμιτες συμφωνίες».

The New York Times Syndicate Διαβάστε περισσότερα...

Πρόβλημα το Αερμπαϊτζάν


Akşam 
(9/4/2009)


Οι ΗΠΑ, οι οποίες ζήτησαν από την Τουρκία να επιταχύνει το άνοιγμα προς την Αρμενία, τώρα αναμένουν με αδημονία να πραγματοποιηθεί το σχετικό βήμα μέχρι τις 24 Απριλίου. 

Ο βοηθός ΥΠΕΞ Μ. Μπράϊζα, ο οποίος έχει επιφορτισθεί από το Λευκό Οίκο για το θέμα, μετά το Μπακού θα μεταβεί και στο Ερεβάν. Η Άγκυρα διατηρεί στην επικαιρότητα το χαρτί, το οποίο θέλει το άνοιγμα της συνοριακής Πύλης με την Αρμενία να συνδέεται με την αποχώρηση της χώρας αυτής από το Ναγκόρνο Καραμπάχ.

Από την άλλη, το Αζερμπαϊτζάν επιμένει για τη λύση του θέματος του Ναγκόρνο Καραμπάχ. Έτσι, τη μοίρα του διαλόγου Τουρκίας – Αρμενίας θα την καθορίσει το γεγονός αυτό. Διαβάστε περισσότερα...

Η Εργκενεκόν τώρα και στην Κύπρο


Vatan 
(9/4/2009)


Θα το πιστεύατε εάν σας έλεγαν ότι θα έρθει μια μέρα που την Εργκενεκόν θα την χρησιμοποιούσαν ως ένα καταστροφικό όπλο και εκτός Τουρκίας; Ιδού, έγινε και αυτό… Στην Κύπρο μετά από δέκα μέρες έχουμε εκλογές. Στις δημοσκοπήσεις προηγείται, με μεγάλη διαφορά, το παλιό κόμμα του Ντενκτάς. Έτσι, λοιπόν, η εξουσία ανέσυρε το σπαθί της Εργκενεκόν. 

Στην Ανατολία υπάρχει μια παροιμία που λέει: «Δες τη μάνα και πάρε την κόρη». Η υπόθεση Εργκενεκόν, που χρησιμοποιήθηκε τα μέγιστα στις δημοτικές εκλογές της μητέρας πατρίδας, τώρα βρίσκεται στην υπηρεσία και της θυγατέρας πατρίδας!...

Σημαντικό τμήμα του λαού έχει επηρεασθεί, σε μεγάλο βαθμό, από τους ισχυρισμούς ότι ένοπλες συμμορίες έχουν διεισδύσει στο κράτος. Παρόλα αυτά, όμως, ο κόσμος δείχνει αφάνταστη υπομονή απέναντι σε αυτούς τους αδιανόητους ισχυρισμούς. Ο λαός περιμένει, αν υπάρχουν συμμορίες, να εκκαθαριστούν και να υπάρξει απονομή δικαιοσύνης, όμως οι ισχυρισμοί στην υπόθεση αυτή σε ποιο βαθμό, αλλά και έναντι ποιων, θα χρησιμοποιηθούν;  

Είναι φανερό ότι στην «ΤΔΒΚ» επιδιώκεται να κρατηθεί σε ομηρία ο Ντενκτάς και οι ψηφοφόροι να οδηγηθούν στις κάλπες μέσα σε πλήρη σύγχυση. Ο «πρωθυπουργός» της «ΤΔΒΚ» Σογιέρ κατέθεσε αίτημα διερεύνησης στην Εισαγγελία της Δημοκρατίας εναντίον του Ντενκτάς και του Έρογλου, των οποίων τα ονόματα μνημονεύονται στο κατηγορητήριο της Εργκενεκόν.

Οι κατηγορίες έχουν να κάνουν με κάποια έγγραφα, τα οποία ανακαλύφθηκαν στην κατοχή του Μουσταφά Οζμπέκ. Στα έγγραφα αυτά αναφέρεται ότι, προκειμένου να δοθεί γραμμή στην εκλογική αναμέτρηση του 1998 και να ασκηθεί πίεση, στο νησί μοιράσθηκαν χρήματα. 

Ο Ντενκτάς, αφού σπούδασε νομικά στην Αγγλία, χρημάτισε Εισαγγελέας. Αν δε αυτό συνδεθεί και με την πείρα την οποία διαθέτει στη διαχείριση των κοινών, τότε ο τέως Τ/κ ηγέτης μπορεί να μετατραπεί σε ένα «σκληρό καρύδι». Μάλιστα, σύμφωνα με μια χαρακτηριστική τουρκική παροιμία, «δεν τρώγεται το κρέας κάθε πουλιού». Διαβάστε περισσότερα...

Πέμπτη 9 Απριλίου 2009


ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Με αφορμή τα 5 χρόνια κυκλοφορίας του,
το περιοδικό Hellenic NEXUS

διοργανώνει εκδήλωση, με θέμα
«Ελλάδα και Γεωπολιτική:
Νέες προοπτικές, νέες εξελίξεις»

Ομιλητές:
Λεωνίδας X. Aποσκίτης, διευθυντής πολιτικών θεμάτων HN
Δημήτρης Kωνσταντακόπουλος, δημοσιογράφος - συγγραφέας
Δρ. Nεοκλής Σαρρής, καθηγητής Κοινωνιολογίας - τουρκολόγος
Κωνσταντίνος Γρίβας, δόκτωρ Γεωπολιτικής - αμυντικός αναλυτής
Παρασκευή 10 Απριλίου, ώρα 19:30
στην Αίθουσα Λόγου, στη Στοά του Βιβλίου
(Πανεπιστημίου 47, Αθήνα)
ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ


Διαβάστε περισσότερα...

Η ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ.



Μια σημαντική παράμετρος στο παρασκήνιο της Συνόδου των G20 ήταν και το παιχνίδι που παίχτηκε μεταξύ Τουρκίας και Αρμενίας υπό την επίβλεψη των ΗΠΑ. Το ζήτημα της αναγνώρισης της γενοκτονίας των Αρμενίων αναστατώνει την εκάστοτε Τουρκική ηγεσία σε μέγιστο βαθμό και αποτελεί μόνιμο αγκάθι στις διεθνείς της σχέσεις. Σε περίπτωση μάλιστα που το Αμερικανικό Κογκρέσο προχωρούσε στην εν λόγω αναγνώριση, η Τουρκία θα απομακρυνόταν από τις ΗΠΑ. 
Την περασμένη όμως εβδομάδα οι Τούρκοι ξεκίνησαν διπλωματικές συνομιλίες με την Αρμενία με απώτερο μάλιστα σκοπό την αμοιβαία μεταξύ τους διπλωματική αναγνώριση. Κάτι τέτοιο θα ηρεμήσει κάπως τις από καιρό τεταμένες μεταξύ τους σχέσεις. 
Το άνοιγμα αυτό όμως έχει και γενικότερες συνέπειες στην ευρύτερη περιοχή του Καυκάσου. Ο πρόσφατος πόλεμος μεταξύ Ρωσίας και Γεωργίας συνετέλεσε στην πλήρη αστάθεια της περιοχής. Τα Ρωσικά στρατεύματα παραμένουν στην περιοχή και στην ουσία η Γεωργία παραμένει περικυκλωμένη. Υπάρχει μάλιστα και το ενδεχόμενο κατασκευής εναλλακτικού αγωγού φυσικού αερίου από το Αιζερμπαιτζάν προς την Ευρώπη. 
Το κλειδί σε όλα τα παραπάνω είναι η Τουρκία. Αν η Άγκυρα συνεργαστεί με τους Ρώσους τότε η θέση της Γεωργίας δυσκολεύει και η εναλλακτική λύση του Αιζερμπαιτζάν μπλοκάρεται. Αν όμως οι Τούρκοι συμπλεύσουν με τις ΗΠΑ και πετύχουν μάλιστα και συνεννόηση με την Αρμενία υπό την αιγίδα του Ομπάμα, τότε η θέση της Ρωσίας στον Καύκασο είναι αυτή που εξασθενεί καθώς θα ανοίξει και νέα ροή ενέργειας προς την Ευρώπη μειώνοντας τη θέση ισχύος του Πούτιν.
Για όλους τους παραπάνω λόγους ο Ομπάμα δεν αναλώθηκε σε άσκοπες «συγκρούσεις» με τους Ευρωπαίους αλλά επέλεξε να επισκεφτεί την Τουρκία και να πείσει τους Τούρκους να σκληρύνουν τη στάση τους απέναντι στη Ρωσία αντί να περιορίζονται σε ρόλο κομπάρσου στην περιοχή. Συνεπώς η σημαντικότερη ομιλία του Ομπάμα ήταν η τελευταία του, καθώς αναγνωρίζει ρόλο σημαντικής ΝΑΤΟικής δύναμης στην Τουρκία απειλώντας παράλληλα τις Ρωσικές θέσεις στην περιοχή. Παράλληλα κατάφερε και παρέκαμψε τους Ευρωπαίους καθώς με την φιλοτουρκική του προσέγγιση έδειξε να αγνοεί τους Γερμανούς και να κερδίζει επιπλέον και έναν υπερχρήσιμο μουσουλμανικό σύμμαχο, τον ισχυρότερο οικονομικά και ίσως και στρατιωτικά μεταξύ των υπολοίπων , στις βλέψεις των ΗΠΑ για την περιοχή της μέσης Ανατολής και της κεντρικής Ασίας.
Με αυτά και με αυτά ο Ομπάμα κατάφερε να περιορίσει τον Ευρωπαικό ρόλο στη γεωπολιτική της περιοχής. Οι Γερμανοί και οι Γάλλοι είναι αμφίβολο αν αντιλήφθηκαν τις συνέπειες καθώς η οπτική τους είναι αποκλειστικά ευρωκεντρική. Οι υπόλοιποι όμως, που γειτνιάζουν με τη Ρωσία, αρχίζουν και αντιλαμβάνονται τις νέες ισορροπίες δυνάμεων που αναδεικνύονται ευρύτερα. 
Εμείς ως Έλληνες αναλωνόμαστε με τον κύριο Παυλίδη και τον κύριο Μανούση…..

STRANGE ATTRACTOR  Διαβάστε περισσότερα...

«Αιματηρή αλήθεια Bloody truth»


Έγινε η παρουσίαση του βιβλίου 
«Αιματηρή αλήθεια Bloody truth» 


Το δίγλωσσο ιστορικό βιβλίο-ντοκουμέντο «Αιματηρή αλήθεια», που θα αποτελέσει στερεότατο έρεισμα για περαιτέρω προβληματισμούς μετά γνώσεως γεγονότων, όσον αφορά τη σύγχρονη ιστορία του τόπου μας, παρουσιάστηκε σήμερα στη Λευκωσία, από την Κίνηση για ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ & ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ.

Το βιβλίο παρουσίασαν ο κ. Ανδρέας Σ. Αγγελίδης, Δικηγόρος-Βουλευτής και η κα Φανούλα Αργυρού, ερευνήτρια-δημοσιογράφος-συγγραφέας.

Παρουσιάζοντας το βιβλίο ο κ. Αγγελίδης, μεταξύ άλλων, ανάφερε:

«Ασυνήθιστο είναι το γεγονός ότι το βιβλίο τούτο δεν έχει γνωστό το συγγραφέα του. Αντίθετα είναι έργο που εκπονήθηκε από ομάδα ερευνητών, που χωρίς απολογητική πρόθεση, «ανθολόγησαν» στοιχεία, παραπομπές και πηγές που καταγράφονται σε 366 τόσες σελίδες και σε 169 τόσες υποσημειώσεις, ιδιαίτερα χρήσιμες για όσους θα επιζητήσουν μια πληρέστερη εμβάθυνση.

Το απρόσωπο των ερευνητών δυσχεραίνει την απόδοση αναγνώρισης, συγκεκριμένης και επώνυμης, για όλο αυτό το εξαίρετο έργο. Οι ίδιοι επέλεξαν αυτή τη συνδρομή και συμβολή. Έτσι ο δίκαιος και οφειλόμενος έπαινος ανήκει για τούτο το πνευματικό δημιούργημα στην «Κίνηση για Ελευθερία και Δικαιοσύνη στην Κύπρο» που είχε αυτή την πρωτοβουλία, μια από πολλές άλλες, την όποια και έφερε σε πέρας με το βιβλίο ανά χείρας.

Ας μου επιτραπεί να εισηγηθώ ότι η συμβολή του βιβλίου αυτού, ίσως η μόνη φιλοδοξία του, είναι να παραθέσει αλήθειες επί γεγονότων και να προκαλέσει ένα ελεύθερο και κριτικό διάλογο μέσα από την παράθεση τεκμηριωμένα κάποιων γεγονότων στην πολυτάραχη διαδρομή των τελευταίων 65 χρόνων». 

Εξάλλου, η κα. Αργυρού ανέφερε μεταξύ άλλων :

«Το θεωρώ μεγάλη τιμή που βρίσκομαι εδώ σήμερα, στην παρουσίαση αυτού του πολυαναμενόμενου και ιστορικού βιβλίου-ντοκουμέντου. Η «Αιματηρή Αλήθεια» παρουσιάζεται σε μια άκρως σημαντική στιγμή, κατά την οποία πολλοί έχουν προωθήσει μια συστηματική καμπανιά, της οποίας η πρώτη κίνηση είναι η απόλυτη παραμόρφωση της αλήθειας.

Πιστεύω ακράδαντα στην πρωτοβουλία της Κίνησης να συλλέξει και να παρουσιάσει αυτά τα ιστορικά στοιχεία. Το βιβλίο «Αιματηρή Αλήθεια» παρουσιάζει πραγματικά και αδιαμφισβήτητα τεκμήρια, τα οποία αφυπνίζουν και διαφωτίζουν διεθνείς φορείς, μέλη της κυβέρνησης, πολιτικούς και ακαδημαϊκούς και όλους τους συμπάσχοντες και μη, για την πραγματικότητα της υφιστάμενης κατάστασης σε αυτό το ηλιόλουστο και πανέμορφο νησί, τα τελευταία 45 χρόνια.»

Τέλος, σε σύντομη καταληκτική ομιλία του, ο κ. Πάνος Ιωαννίδης, νομικός-Πρόεδρος της Κίνησης, αφού ευχαρίστησε τον Αρχιεπίσκοπο και τους άλλους παρευρισκόμενους, τους παρουσιαστές του βιβλίου και τον συντονιστή της εκδήλωσης κ. Άγγελο Κοτσώνη, είπε:

«Στο έγγραφο του Βρετανικού Υπουργείου Εξωτερικών & Κοινοπολιτείας FCO 9/2162 του Αυγούστου 1975, δηλώνεται απερίφραστα ότι:

“Η κυβέρνηση της Αυτής Μεγαλειότητος δεν μπορεί να δεχθεί, ότι οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις ενεργούσαν (το 1974) διαφορετικά, παρά μόνο ως αντιπρόσωποι της τουρκικής κυβερνήσεως. Ούτε και μπορεί η κυβέρνηση της Αυτής Μεγαλειότητος να δεχθεί, ότι η τουρκική κυβέρνηση [...] ενεργούσε ως αντιπρόσωπος της τουρκοκυπριακής κοινότητος, καθόσον η τουρκοκυπριακή κοινότητα καμιά εξουσία είχε, τόσο από τον κυπριακό όσο και από τον διεθνή Νόμο, να εξουσιοδοτήσει τέτοια ενέργεια.”

Όμως, για 35 χρόνια και παρά τα αισθήματα και τις παραδοχές της Κυβερνήσεως της Αυτής Μεγαλειότητος, όλες οι Βρετανικές Κυβερνήσεις υποστηρίζουν την ψευδή, διεθνή προπαγάνδα της Τουρκίας, ότι “τα όσα έπραξε η Τουρκία το 1974 δεν αποτελούν επιδρομή και παράνομη εισβολή, αλλά μια ειρηνευτική παρέμβαση, για την διασφάλιση της ανεξαρτησίας, της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας» και ότι «για τις εξελίξεις από το 1955 μέχρι το 1974 ευθύνονται οι Έλληνες της Κύπρου, οι οποίοι είχαν εφαρμόσει πολιτική εθνοκάθαρσης κατά των Τουρκοκυπρίων”.

Όλα αυτά είναι ψεύδη. Η Αλήθεια, που δυστυχώς είναι μια Αιματηρή Αλήθεια, τεκμηριώνεται αναντίλεκτα μέσα από το περιεχόμενο αυτού του Βιβλίου.

Όσοι σκοπεύουν να εκφράσουν έντιμη άποψη για το ζήτημα της Κύπρου, προτρέπονται πρώτα να μελετήσουν το βιβλίο.»
 


9η Απριλίου 2009 Διαβάστε περισσότερα...