1948: The First Arab-Israeli War

Benny Morris

1948: The First Arab-Israeli War
Yale University Press, 2008


Του Glenn Frankel 
Καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Stanford
Washington Post Book Review


Όταν σε μια σύγκρουση ο συμβιβασμός θεωρείται προδοσία, οι ανεξάρτητοι παρατηρητές αντιμετωπίζονται ως εχθροί και όσοι είναι διατεθειμένοι να εξασκήσουν βία αποκαλούνται ήρωες, τότε η καταγραφή της ιστορίας επιστρατεύεται για να επιβεβαιώσει τους μύθους της κάθε πλευράς.

Μια τέτοια σύγκρουση είναι και αυτή μεταξύ του Ισραήλ και των Παλαιστινίων. Αυτό τον Μάη οι Ισραηλινοί γιόρτασαν 60 χρόνια ανεξαρτησίας ενώ οι Παλαιστίνιοι πενθούσαν τα 60 χρόνια από την «al-Naqba» (καταστροφή στα Αραβικά) του πολέμου του 1948. Η Ισραηλινή εκδοχή μιλά για την επανάκτηση της πατρώας γης ενάντια σε αιμοδιψείς Παλαιστίνιους τρομοκράτες και πέντε Αραβικούς στρατούς. Η Αραβική εκδοχή παρουσιάζει τους Παλαιστίνιους ως τα δύσμοιρα θύματα ενός δυσανάλογα ισχυρότερου στρατού, ο οποίος με την υποστήριξη των Η.Π.Α. και της Βρετανίας, διεξήγαγε μια προσχεδιασμένη εκστρατεία εθνοκάθαρσης.

Ο Μπένυ Μόρρις ανήκει στην γενιά των Ισραηλινών ιστορικών που αμφισβήτησαν την επίσημη εκδοχή και επιχείρησαν να κατανοήσουν τις ρίζες της σύγκρουσης. Το πρώτο του βιβλίο, το 1988, ήταν μια αναθεωρητική προσέγγιση της εκδίωξης εκατοντάδων Παλαιστινίων από τα εδάφη τους κατά την διάρκεια του πολέμου της ανεξαρτησίας του 1948. Το νέο του βιβλίο είναι μια φιλόδοξη και λεπτομερής εξιστόρηση αυτού του πολέμου και επιχειρεί να καταρρίψει τους μύθους της κάθε πλευράς.

Η πρώτη φάση του πολέμου του 1948, σύμφωνα με τον Μόρρις, ήταν η εμφύλια σύρραξη η οποία ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 1947, όταν η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών ενέκρινε την διχοτόμηση της Παλαιστίνης. Η δεύτερη φάση ήταν η εισβολή των στρατών των Αραβικών χωρών μετά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Ισραήλ στις 14 Μαΐου του 1948. Οι Ισραηλινοί κέρδισαν και αυτή την σύγκρουση, επεκτείνοντας τα εδάφη του νέου Εβραϊκού κράτους πέρα από τα σύνορα που είχαν αρχικά συμφωνηθεί και εκτοπίζοντας εκατοντάδες χιλιάδες Παλαιστίνιους. Είναι αλήθεια, σημειώνει ο Μόρρις, πως οι Αραβικές χώρες είχαν συλλογικά ένα πληθυσμό 40 εκατομμυρίων ενώ η Εβραϊκή κοινότητα πληθυσμό μόλις εξακοσίων πενήντα χιλιάδων. Οι Εβραίοι όμως, υπό την καθοδήγηση του Νταβίντ Μπεν Γκουριόν «ήταν οργανωμένοι για πόλεμο ενώ οι Άραβες της Παλαιστίνης δεν ήταν». 

Ο Μόρρις καταφέρνει να είναι αρκετά αμερόληπτος όταν παραθέτει στοιχεία πως «οι Εβραίοι σκότωσαν περισσότερους άμαχους και αιχμάλωτους πολέμου κατά την διάρκεια του πολέμου του 1948». Ο Μόρρις όμως δεν υποστηρίζει ότι οι Άραβες είχαν περισσότερες ηθικές αναστολές αλλά αποδίδει την διαφορά στο ότι οι νικηφόροι Ισραηλινοί κατέλαβαν περίπου 400 πόλεις και χωριά ενώ οι Άραβες κατέλαβαν μόνο ορισμένους Εβραϊκούς οικισμούς. 

Όσο για τους επτακόσιους χιλιάδες Παλαιστίνιους πρόσφυγες ο Μόρρις απορρίπτει τους ισχυρισμούς ότι ο διωγμός τους ήταν μέρος του «Σχεδίου D» το οποίο είχαν καταστρώσει Σιωνιστές ηγέτες και στρατιωτικοί στο Τελ Αβίβ τον Μάρτη του 1948. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι το εν λόγω σχέδιο προνοούσε την καταστροφή μόνο χωριών που θα προέβαλλαν αντίσταση. «Πουθενά στο σχέδιο δεν αναφέρεται η όποια πρόθεση να εκδιωχθούν μαζικά οι Άραβες κάτοικοι της Παλαιστίνης» γράφει.

Ο ίδιος ο Μόρρις είναι αμφιλεγόμενη προσωπικότητα καθώς το 1988 φυλακίστηκε όταν αρνήθηκε να παρουσιαστεί ως έφεδρος στην επιστράτευση ενάντια στην πρώτη Ιντιφάτα, διαμαρτυρόμενος για την κατοχή της Δυτικής Όχθης και της Λωρίδας της Γάζας. Μετά το ξεκίνημα της Δεύτερης Ιντιφάτα το 2000 όμως, καταδίκασε και αποκάλεσε τους Παλαιστίνιους βομβιστές «βάρβαρους» σε συνέντευξη του στην εφημερίδα Χαάρετζ, υποστηρίζοντας πως οι Ισραηλινοί έκαναν καλά που έδιωξαν τους Άραβες. «Όταν η επιλογή είναι μεταξύ του να καταστρέψεις ή να καταστραφείς, τότε είναι καλύτερα να καταστρέψεις». Διαβάστε περισσότερα...

At the Center of the Storm: My Years at the CIA

George Tenet

At the Center of the Storm: My Years at the CIA
Harper Collins, 2007


Του Bob Woodward 
Washington Post Book Review

Στο αξιοσημείωτο και συχνά καταδικαστικό του μνημόνιο, ο Τζορτζ Τένετ, πρώην διευθυντής της ΚΥΠ, περιγράφει μια συνάντηση του με την Κοντολίζα Ράις, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας τότε, δύο μήνες πριν τις επιθέσεις στις 11 Σεπτεμβρίου. Από τις πληροφορίες τις οποίες είχε πάρει μόλις πριν, «κυριολεκτικά μου σηκώθηκαν τα μαλλιά», γράφει.

«Θα υπάρξει μια σημαντική τρομοκρατική επίθεση κατά τις επόμενες εβδομάδες ή μήνες» είπε στην Ράις και «η επίθεση θα είναι θεαματική». «Η χώρα αυτή πρέπει να μπει σε τροχιά πολέμου τώρα». Ο Τένετ όμως, παρά της καθημερινές του συναντήσεις με τον Πρόεδρο για να τον ενημερώσει για τις «πληροφορίες» της ημέρας, ποτέ δεν έθεσε προ του Προέδρου την παράκληση όπως δράσουν άμεσα –όπως τουλάχιστον γράφει ο ίδιος.

Αργότερα όμως, σε μιαν εκπομπή του CBS «60 Λεπτά», ο Τένετ ρωτήθηκε: «Γιατί δεν λες ‘κ. Πρόεδρε αυτό είναι τρομακτικό, πρέπει να δράσουμε τώρα’;». «Επειδή οι ΗΠΑ δεν λειτουργούν με αυτό τον τρόπο», απάντησε. «Ο Πρόεδρος δεν είναι ο εκτελεστικός αξιωματούχος. Παίρνεις την πρόταση για δράση στον Σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας και οι άνθρωποι οι οποίοι προετοιμάζουν ‘το τραπέζι’ για τον Πρόεδρο αποφασίζουν ποιες πολιτικές θα τεθούν σε δράση».

Αφοσιωμένος, συχνά εφευρετικός και ικανός αρχηγός ο Τένετ ήταν πάραυτα εγκλωβισμένος σε μια γραφειοκρατική αντίληψη του κόσμου βάση της οποίας «η πιο σημαντική σχέση του Διευθυντή της CIA ήταν με τον Σύμβουλο της Εθνικής Ασφάλειας».

Ο τρόπος ανόδου του στην θέση που κατείχε είναι αξιοσημείωτος. Από Πρόεδρος της Επιτροπής Πληροφοριών της Βουλής, Διευθυντής Πληροφοριών του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας, Υποδιευθυντής της CIA, έγινε διευθυντής της το 1997 επί Κλίντον. Μια από τις μεγαλύτερες του επιτυχίες ήταν η οργάνωση παραστρατιωτικών οργανώσεων για την καταπολέμηση της Αλ Κάιντα στο Αφγανιστάν. «Ήθελαν να αλλάξουν την Ιστορία» μας λέει στο Κεφ.14 για τις προσπάθειες τις Αλ Κάιντα να αποκτήσει Όπλα Μαζικής Καταστροφής. Η ανάγνωση αυτού τουλάχιστον του μέρους της βιογραφίας είναι τρομακτική. Στο Κεφ.15 μαθαίνουμε πως η CIA κατάφερε την αποσυντονισμό του προϊσταμένου του προγράμματος των πυρηνικών του Πακιστάν μέσω του οποίου ο τελευταίος προωθούσε πυρηνικά όπλα ανά το παγκόσμιο.

Μας προσφέρει όμως και περαιτέρω πληροφορίες για τις αποφάσεις που οδήγησαν στην εισβολή του Ιράκ. «Ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια για μένα είναι το πότε ο πόλεμος στο Ιράκ κατέστη αναπόφευκτος». Γράφει ότι η δήλωση του Τσέινι στις 26/8/02, εφτά μήνες πριν το πόλεμο ότι «δεν υπάρχουν αμφιβολίες, ο Σαντάμ έχει Όπλα Μαζικής Καταστροφής» τον άφησαν έκπληκτο. «Ο Τσέινι εξέδωσε τον δικό του Υπολογισμό Εθνικών Πληροφοριών» γράφει. Όμως, δεν άνοιξε το στόμα του να πει τίποτα. Μετά από πέντε βδομάδες εξέδωσε τον επίσημο Υπολογισμό Εθνικών Πληροφοριών όπου φτάνει στο ίδιο λάθος συμπέρασμα ονομάζοντας το «Σλάμ Ντανκ» (αδιάσειστο). Σχολιάζοντας την ομοιότητα του με τον Μπους όσον αφορά την χρήση τέτοιων εκφράσεων απαντά: «Κατ’ένα τρόπο εγώ και ο Πρόεδρος Μπους μοιάζουμε»...

Δέκα εβδομάδες μετά, αφότου ο Κόλιν Πάουελ παρουσίασε αυτό το «Σλάμ Ντανκ» στον ΟΗΕ και την παταγώδη αποτυχία του να πείσει, ο Τένετ τον άφησε ξεκρέμαστο. «Μπορεί αυτός να είν’ ο τρόπος με τον οποίο δουλεύει ο Λευκός Οίκος» προσθέτει, χωρίς όμως να κάνει οποιαδήποτε ουσιώδη αναφορά ούτε για πιθανές ευθύνες του Λευκού Οίκου ούτε της CIA ούτε και του ιδίου. Αλλά το προαναφερθέν δεν αποτελεί την μεγαλύτερη του παράληψη. ΄Οταν το 2002 είπε στον βοηθό του σχετικά με την εισβολή του Ιράκ ότι «Αυτό είναι ένα λάθος» δεν το είπε στον Πρόεδρο. Όπως δεν το λέει ούτε και στον αναγνώστη της αυτοβιογραφίας του. Διαβάστε περισσότερα...

Υπάρχει αυτοδιάθεση των λαών;

Le Monde Diplomatique

Κόσοβο, Αμπχαζία και Νότια Οσετία

Του Bruno Coppieters
Καθηγητή πολιτικών επιστημών στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βρυξελλών

Μέχρι στιγμής, μόνο το ένα τέταρτο των μελών του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών έχει αναγνωρίσει την ανεξαρτησία του Κοσόβου, την οποία η μικρή επαρχία κήρυξε μονομερώς τον περασμένο Φεβρουάριο. Οι μεγάλες δυνάμεις της Δύσης δεν μπόρεσαν να επικαλεστούν το δικαίωμα αυτοδιάθεσης των λαών, καθώς αυτό ορίζεται αυστηρά από το διεθνές δίκαιο. Προχώρησαν σε μια συρραφή ετερόκλητων αρχών, τις οποίες η Ρωσία προβάλλει τώρα, με τη σειρά της, για να αναγνωρίσει την ανεξαρτησία των γεωργιανών επαρχιών της Αμπχαζίας και της Νότιας Οσετίας. Και όλα αυτά, κατά παράβαση των ισχυόντων κανόνων και κάθε έννοιας αυτοδιάθεσης των λαών.

Η αναγνώριση της ανεξαρτησίας του Κοσόβου από τις μεγαλύτερες δυτικές δυνάμεις, το Φεβρουάριο του 2008, και, στη συνέχεια, η αντίστοιχη αναγνώριση της Αμπχαζίας και της Νότιας Οσετίας από τη Ρωσία, τον περασμένο Αύγουστο, αντανακλούν μια κρίσιμη μεταβολή στις σχέσεις μεταξύ κρατών. Η ειρηνική συνύπαρξη, που επικρατούσε μέχρι σήμερα, προϋπέθετε τον αμοιβαίο σεβασμό ορισμένων κανόνων, μεταξύ των οποίων και ο σεβασμός της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών. Σε αντίθεση με τη στάση αυτή, η αναγνώριση της ανεξαρτησίας μιας περιοχής που έχει αποσχισθεί παρά τη θέληση της κεντρικής κρατικής εξουσίας αποσταθεροποιεί τα διάφορα πολυεθνικά κράτη όπου έχουν αναπτυχθεί αυτονομιστικά ή αποσχιστικά
κινήματα.


Η κληρονομιά της αποικιοκρατίας
Με το τέλος του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, επαναχαράχθηκαν τα διεθνή σύνορα και διχοτομήθηκε η Γερμανία. Ακόμη, όμως, και κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, οι μεγάλες δυνάμεις απέφυγαν να διευρύνουν το πεδίο σύγκρουσής τους τόσο ώστε να περιλαμβάνει και τη δημιουργία νέων κρατών. Βέβαια, τόσο η Σοβιετική Ένωση όσο και οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστήριξαν ενεργά τον τερματισμό της αποικιοκρατίας. Οπωσδήποτε, όταν μια χώρα σπαρασσόταν από κάποια εμφύλια σύγκρουση, οι μεγάλες δυνάμεις δεν αναγνώριζαν κατ’ ανάγκη την κεντρική κυβέρνηση ως νόμιμο εκπρόσωπο του κράτους. Αλλά οι δύο αυτές στρατηγικές δεν έφταναν μέχρι τη διχοτόμηση κυρίαρχων κρατών, όπως συμβαίνει σήμερα στη Σερβία και στη Γεωργία.

Το αντίθετο παράδειγμα είναι το Μπανγκλαντές, το πρώην Ανατολικό Πακιστάν, που, το 1971, αναγνωρίστηκε ως ανεξάρτητο από τη Σοβιετική Ένωση και, κυρίως, από την Ινδία. Ωστόσο, δεν χρειάστηκε να περάσουν παρά μερικά μόνο χρόνια από τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας του Μπανγκλαντές, για να αναγνωριστεί το νεοσύστατο κράτος από την κυβέρνηση του Πακιστάν. Μια τέτοιου τύπου εξομάλυνση μοιάζει απίθανη όσον αφορά το Κοσσυφοπέδιο, την Αμπχαζία ή τη Νότια Οσετία.


Διεθνές δίκαιο και πολιτική
Η αναγνώριση της ανεξαρτησίας των περιοχών αυτών από εξωτερικές δυνάμεις αντιβαίνει στην αρχή της μη ανάμιξης στις εσωτερικές υποθέσεις των κυρίαρχων κρατών, η οποία θεωρείται θεμελιώδης αρχή των διεθνών σχέσεων. Πράγματι, σύμφωνα με τη σύγχρονη αντίληψη, δεν νοείται κυρίαρχο κράτος χωρίς το δικαίωμα αποκλειστικού ελέγχου επί του εδάφους του. Ήδη, μετά την επέμβαση του Οργανισμού της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας (ΝΑΤΟ) στο Κόσοβο, το 1999, το Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών αντικατέστησε τη δικαιοδοσία της Σερβίας με ένα καθεστώς διεθνούς διοίκησης. Η συγκεκριμένη απόφαση, όμως, ελήφθη με βάση τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ και δεν αμφισβητούσε επίσημα την εδαφική ακεραιότητα της Σερβίας, η οποία παραβιάστηκε εννιά χρόνια αργότερα, με την αναγνώριση της ανεξαρτησίας του Κοσόβου. Στην τελευταία αυτή περίπτωση, το Συμβούλιο Ασφαλείας βρέθηκε μπροστά σε τετελεσμένο γεγονός, όπως συνέβη μερικούς μήνες αργότερα, με την Αμπχαζία και τη Νότια Οσετία.

Για τα τρία νεοσύστατα κράτη, δεν μπορεί να επιστρατευτεί ούτε η αρχή της αυτοδιάθεσης των λαών. Η αρχή, που ορίστηκε από το διεθνές δίκαιο τη δεκαετία του 1960, αφορά μόνο το δικαίωμα ανεξαρτησίας για τις αποικίες ή τις περιοχές που βρίσκονταν υπό ξένη κατοχή. Και, μολονότι τα Συντάγματα της Γιουγκοσλαβίας και της Σοβιετικής Ένωσης εγγυόταν το δικαίωμα ανεξαρτητοποίησης στις ομόσπονδες δημοκρατίες τους, όπως η Κροατία ή η Γεωργία, δεν αναγνώριζαν αντίστοιχο δικαίωμα σε μεμονωμένες επαρχίες των ομόσπονδων δημοκρατιών, δηλαδή σε περιοχές όπως το Κόσοβο, η Αμπχαζία και η Νότια Οσετία.

Μοναδική περίπτωση
Εξάλλου, οι κυβερνήσεις που υποστήριξαν την ανεξαρτησία του Κοσόβου την παρουσίασαν ως μοναδική περίπτωση. Για τις χώρες αυτές, δεν τίθεται θέμα προώθησης κάποιου νέου πολιτικού δόγματος ή δημιουργίας κάποιου προηγουμένου στο διεθνές δίκαιο. Η στάση αυτή τους επιτρέπει να διατηρούν μεγάλα περιθώρια ελιγμών απέναντι σε άλλες αποσχιστικές συγκρούσεις και να καθησυχάζουν όσους συμμάχους τους αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα, όπως η Ισπανία ή η Κύπρος: η πολιτική των μεγάλων δυνάμεων δεν κινδυνεύει να στραφεί εναντίον των συμμάχων τους.

Από την πλευρά της, η ρωσική κυβέρνηση καταδίκασε τη συγκεκριμένη στάση, επισημαίνοντας ότι η θέση που πήραν ορισμένες δυτικές χώρες δεν συμβάδιζε με την πολιτική τους σε άλλες περιοχές του κόσμου και ότι θα είχε επιπτώσεις στις κοινότητες που επεδίωκαν να ανεξαρτητοποιηθούν από τη Γεωργία. Όταν η Ρωσία αναγνώρισε την ανεξαρτησία των περιοχών αυτών, υπενθύμισε το δικαίωμα κάθε κυρίαρχου κράτους να αναγνωρίζει άλλα κράτη και ανέπτυξε μια σειρά επιχειρημάτων που συνδέονταν με τις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν στην Αμπχαζία και τη Νότια Οσετία. Δεν έφθασε πιο μακριά, έχοντας επίγνωση των μειονεκτημάτων που της επιφύλασσε η προώθηση ενός δόγματος που να μπορεί να εφαρμοστεί και σε άλλες περιπτώσεις, ειδικά στο Βόρειο Καύκασο.
Δεν αποκλείεται οι μεγάλες δυνάμεις να επαναξιολογήσουν τελικά τα προβλήματα που δημιουργούν τα τρία νεοσύστατα μορφώματα και, μάλιστα, να υιοθετήσουν ένα νέο «modus Vivendi», χωρίς, όμως, να διευθετήσουν το ζήτημα της κυριαρχίας. Χρειάζεται να λυθούν σοβαρά προβλήματα σταθερότητας: η διασφάλιση των νέων συνόρων, αλλά και η ενσωμάτωση των κατά τόπους μειονοτήτων, καθώς και η επιστροφή των πληθυσμών που ξεριζώθηκαν. Ο συμβιβασμός όσον αφορά το διεθνές καθεστώς των εδαφών αυτών μοιάζει δύσκολο να επιτευχθεί, γιατί θα έθετε σε αμφισβήτηση τις συμμαχίες που έχουν συγκροτηθεί μεταξύ της Ρωσίας και της Σερβίας, από τη μία πλευρά, και μεταξύ των δυτικών χωρών και της Γεωργίας, από την άλλη. Επιπλέον, ένας τέτοιος συμβιβασμός θα σήμαινε οπωσδήποτε και κάποιας μορφής διοικητική διαίρεση των εδαφών αυτών με βάση εθνοτικά κριτήρια.

Αποδυναμώνεται το Συμβούλιο Ασφαλείας
Με τον τρόπο αυτό, η ισχύς του διεθνούς δικαίου και η δικαιοδοσία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ αποδυναμώνονται, χωρίς να μελετάται καμία μεταρρύθμιση. Το γεγονός αυτό δεν εμποδίζει, βέβαια, τις διάφορες πλευρές να επικαλούνται ορισμένες αρχές, τόσο σε επίπεδο ρητορικής όσο και σε επίπεδο πρακτικής. Κάθε πλευρά, όμως, θεωρεί μοναδικό κριτή της εφαρμογής τους τον εαυτό της. Και τα δεοντολογικά επιχειρήματα χρησιμεύουν στη δικαιολόγηση των διαφόρων «κατ’ εξαίρεση» επιλογών. Επομένως, μια γρήγορη εξέταση των αρχών αυτών επιτρέπει την αποτελεσματική σύγκριση των τρεχουσών πολιτικών. Μπορεί κανείς να ξεχωρίσει έξι τέτοιες αρχές (1).

Πρώτη αρχή, την οποία συναντά κανείς στη ρητορική τόσο των δυτικών χωρών όσο και της Ρωσίας: η απόσχιση θα πρέπει να έχει μια «δίκαιη αιτία». Έτσι, η βίαιη εκτόπιση σχεδόν επτακοσίων χιλιάδων Αλβανών Κοσοβάρων, πριν και κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης μεταξύ του ΝΑΤΟ και της Σερβίας, το 1999, χρησιμοποιήθηκε για να απαγορευτεί δια παντός στο Βελιγράδι να ασκήσει έλεγχο στην εξεγερμένη επαρχία. Την ίδια αρχή προβάλλει και η ρωσική κυβέρνηση, η οποία κατηγορεί την Τιφλίδα για «γενοκτονία» του λαού της Οσετίας. Αλλά και όσοι αρνούνται τις κατηγορίες, τοποθετούνται και οι ίδιοι εντός του πλαισίου της «δίκαιης αιτίας». Το Βελιγράδι, όπως και η Τιφλίδα, βεβαιώνουν ότι οι αρχές των επαρχιών που αποσχίσθηκαν προέβησαν σε επιχειρήσεις εθνικής εκκαθάρισης απέναντι στους Σέρβους και τους Γεωργιανούς κατοίκους της, αντίστοιχα.

Σε αυτό το είδος πολέμου, οι λέξεις έχουν μεγάλη σημασία. Η ρωσική κυβέρνηση δικαιολόγησε την αναγνώριση της ανεξαρτησίας της Νότιας Οσετίας, χρησιμοποιώντας χωρίς επιφυλάξεις τον όρο «γενοκτονία». Αποδείχτηκε, ωστόσο, ανίκανη να τεκμηριώσει την κατηγορία της. Από την πλευρά της, η κυβέρνηση της Γεωργίας, υπερέβαλε πολύ σε ό,τι αφορά τον αριθμό των προσφύγων από την Αμπχαζία, με στόχο να στηρίξει τη θέση της. Ο Γεωργιανός πρόεδρος Μιχαήλ Σαακασβίλι κάνει λόγο για πεντακόσιες χιλιάδες πρόσφυγες, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο σύνολο των κατοίκων της Αμπχαζίας, σύμφωνα με τις απογραφές που έγιναν πριν τον πόλεμο του 1992-1993 (2).


Σύμφωνα με τη δεύτερη αρχή που προβάλλουν τα εμπλεκόμενα μέρη, όλες οι αποφάσεις τους καθορίζονται από την υποστήριξη μιας δίκαιης υπόθεσης. Κάθε κυβέρνηση που επικαλείται κάτι τέτοιο, προσπαθεί να το αποδείξει στη διεθνή κοινή γνώμη Ταυτόχρονα, ισχυρίζεται ότι οι προθέσεις των αντιπάλων της αντιτίθενται στις αρχές που υποτίθεται ότι υποστηρίζουν. Έτσι, η Ρωσία κατηγορείται ότι υποστηρίζει την Αμπχαζία και τη Νότια Οσετία έχοντας ως μόνο στόχο να εδραιώσει τις ηγεμονικές βλέψεις της στο Νότιο Καύκασο. Και η Ρωσία, με τη σειρά της, κατηγορεί τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι εξόπλισαν τη Γεωργία με στόχο να ενισχύσουν τη δική τους στρατιωτική παρουσία στην περιοχή.

Κηδευομένη ανεξαρτησία
Τρίτον, η μονομερής διακήρυξη ανεξαρτησίας δεν αποτελεί παρά την «έσχατη λύση». Όλες οι προσπάθειες για την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ του αποσχιστικού κινήματος και την κεντρικής κυβέρνησης θα πρέπει να έχουν αποτύχει. Έτσι, το Μάρτιο του 2007, ο νομπελίστας Μάρτι Αχτισαάρι, τότε ειδικός απεσταλμένος του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ για το Κόσοβο, διαπίστωνε στην εισήγησή του υπέρ μιας κηδεμονευόμενης ανεξαρτησίας του Κοσόβου ότι του είχε γίνει «προφανές πως τα δύο μέρη δεν είναι σε θέση να καταλήξουν σε συμφωνία για το μελλοντικό καθεστώς του Κοσόβου (3)». Αλλά και ο Ρώσος πρόεδρος Ντμίτρι Μεντβέντεφ αναφέρθηκε σε μακρές και άκαρπες διαπραγματεύσεις που προηγήθηκαν της απόφασής του να αναγνωρίσει διπλωματικά τις αποσχισθείσες περιοχές της Γεωργίας.

Σύμφωνα με την τέταρτη αρχή, η ανεξαρτησία πρέπει να αναγνωριστεί από κάποια «νόμιμη αρχή». Από τη στιγμή που επιτυγχάνεται συμφωνία με την κεντρική κυβέρνηση, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα. Τι συμβαίνει, όμως, στην αντίθετη περίπτωση; Ποια αρχή μπορεί να δηλώσει ότι διαθέτει τη «νόμιμη δικαιοδοσία» να επικυρώσει την κυριαρχία του νεοσύστατου κράτους; Οι υποστηρικτές της αναγνώρισης του ανεξάρτητου Κοσόβου, έχοντας προσκρούσει στην άρνηση του Βελιγραδίου, έλπιζαν ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ θα επιβάλλει μια «κηδεμονευόμενη ανεξαρτησία». Όμως, η αντίθεση Ρωσίας και Κίνας οδήγησε την απόπειρα σε αποτυχία. Χωρίς χρονοτριβή, τα κράτη που υποστήριζαν την αναγνώριση θεώρησαν ότι έχουν το δικαίωμα, ως κυρίαρχα κράτη, να λάβουν μια τέτοια απόφαση χωρίς τη συγκατάθεση καμίας άλλης αρχής.

Το πολιτικό βάρος ισχυρών κρατών
Η «εύλογη πιθανότητα» να αναγνωριστεί, αργά ή γρήγορα, το νεοσύστατο κράτος από τις περισσότερες, ίσως και από όλες, τις χώρες, αποτελεί μια πέμπτη αρχή. Όταν εξετάζει κανείς τις σχετικές πιθανότητες για την περίπτωση του Κοσόβου, είναι ανάγκη να σημειώσει ότι οι υποστηρικτές της ανεξαρτησίας καταλήφθηκαν από υπερβολική αισιοδοξία. Θεώρησαν, εκ των προτέρων, ότι το πολιτικό βάρος των Ηνωμένων Πολιτειών και των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών χωρών θα αρκούσε για να ενταχθεί σύντομα το Κοσσυφοπέδιο στη διεθνή οικογένεια. Η όλη προσπάθεια, ωστόσο, μάλλον βρίσκεται σε τέλμα. Μέχρι τα μέσα Σεπτεμβρίου, δηλαδή επτά μήνες μετά τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας του, το Κοσσυφοπέδιο είχε αναγνωριστεί από σαρανταεπτά χώρες-μέλη του ΟΗΕ, σε σύνολο εκατόν ενενηνταδύο, δηλαδή μόλις από το ένα τέταρτο των κρατών-μελών.

Η Ρωσία, από την πλευρά της, ενέργησε εντελώς μόνη όταν αποφάσισε να αναγνωρίσει ως ανεξάρτητα κράτη τις δύο αποσχισθείσες επαρχίες της Γεωργίας, εκτιμώντας ότι αρκούσε η απόφαση ενός και μόνο κράτους για να μετατραπούν οι δύο αυτές περιοχές σε υποκείμενα του διεθνούς δικαίου. Για τη Ρωσία, Αμπχαζία και Νότια Οσετία έχουν, στο εξής, το ίδιο νομικό καθεστώς με τη Γεωργία. Διαθέτουν, επομένως, τη νομική δυνατότητα να επιτρέψουν την εγκατάσταση ρωσικών στρατευμάτων στο έδαφός τους. Αυτή η αλλαγή καθεστώτος γίνεται αποδεκτή μόνο από τη Μόσχα, είναι, όμως, αρκετή για να τροποποιήσει το επίσημο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων με την Τιφλίδα.
Έκτη αρχή δράσης: ο σεβασμός της «αναλογικότητας»: ειδικά στο σημείο αυτό, και οι τρεις περιπτώσεις αναγνώρισης αποδεικνύονται εξίσου προβληματικές. Παραδοσιακά, οι μεγάλες δυνάμεις θεωρούσαν ότι τα οφέλη από μια μονομερή αναγνώριση θα ήταν αρκετά μικρότερα από το τίμημα, κυρίως μακροπρόθεσμα. Στο Κόσοβο, αντίθετα, οι δυτικές δυνάμεις έδωσαν έμφαση στα προσδοκώμενα οφέλη, σημαντικότερο από τα οποία είναι η σταθεροποίηση της χώρας. Και εξήγησαν ότι εάν δεν το έπρατταν, υπήρχε ο κίνδυνος Αλβανοί Κοσοβάροι εθνικιστές να ξέσπαγαν σε βίαιες διαδηλώσεις. Κάτι που θα είχε δραματικές συνέπειες για τη σερβική μειονότητα και για τα γειτονικά κράτη. Εξάλλου, η αναγνώριση θα πρέπει να διευκολύνει τις ξένες επενδύσεις και να δώσει στο Κόσοβο τη δυνατότητα να γίνει μέλος διαφόρων διεθνών οργανισμών.

Όσοι διαφώνησαν, αντίθετα, έδωσαν έμφαση στο τίμημα της αναγνώρισης, με σημαντικότερη αιχμή την ενθάρρυνση των αποσχιστικών κινημάτων σε παγκόσμια κλίμακα. Θεώρησαν τον κίνδυνο αυτό αρκετά σημαντικότερο από τα ενδεχόμενα οφέλη, γεγονός που ερμηνεύει την άρνηση πολλών χωρών να προσφέρουν την υποστήριξή τους.

Το ζήτημα της αναλογικότητας, όμως, βρέθηκε στο επίκεντρο και των ρωσικών προβληματισμών. Εκτός από το φόβο της διεθνούς απομόνωσης, η κυβέρνηση δεν επιθυμούσε, επίσης, να τροφοδοτήσει συζητήσεις για το δικαίωμα ανεξαρτησίας επαρχιών που βρίσκονται εντός της ρωσικής επικράτειας, ακόμη κι αν δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος απόσχισης. Ο πόλεμος του περασμένου Αυγούστου έγειρε την πλάστιγγα οριστικά. Στα μάτια της Μόσχας, ο διαμελισμός της Γεωργίας τερματίζει κάθε συζήτηση για το νομικό καθεστώς της Αμπχαζίας και της Νότιας Οσετίας και για την ανάγκη αποστολής διεθνών ειρηνευτικών δυνάμεων στις δύο περιοχές.
Το Κόσοβο, η Αμπχαζία και η Νότια Οσετία αυτοανακηρύχθηκαν ανεξάρτητα κράτη. Η αναγνώρισή τους, από ορισμένες μόνο χώρες, υπογραμμίζει το διχασμό της «διεθνούς κοινότητας» γύρω από τη στάση που πρέπει να κρατήσει. Κάτι που δεν την εμποδίζει να επικαλείται τις ίδιες αρχές για να υποστηρίξει ή να αντιτεθεί στη γέννηση ενός κράτους. Τουλάχιστον, διαπιστώνει κανείς μια κοινή γλώσσα. Χωρίς αμφιβολία, όμως, πρόκειται για ελάχιστη παρηγοριά μπροστά στους κινδύνους αστάθειας που προκαλούν οι νέες, αντίθετες στο διεθνές δίκαιο, πρακτικές στις σχέσεις μεταξύ κρατών.

Υποσημειώσεις

(1) Οι αρχές αυτές έχουν αντληθεί από την παράδοση του «δίκαιου πολέμου». Βλ. «Moral Constraints on War: Principles and Cases», Lexington Books, Lanham (Maryland), 2008 (2η έκδοση), σελ. 237-259.
(2) «Georgia News Digest», 21 Φεβρουαρίου 2008.

(3) Επιστολή του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ προς τον πρόεδρο του Συμβουλίου Ασφαλείας, με ημερομηνία 26 Μαρτίου 2007, Ηνωμένα Έθνη, Συμβούλιο Ασφαλείας, S/2007/168, σελ. 2,

http://www.unosek.org/docref/report-english.pdf

Διαβάστε περισσότερα...

Δεν δώσαμε υπόσχεση για οικουμενικότητα

(12/12/2008)

Hürriyet 

Ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Μπαμπατζάν είπε ότι δεν δόθηκε σε κανέναν υπόσχεση για την αλλαγή του καθεστώτος του Ορθόδοξου Πατριαρχείου “Φαναρίου” και για την αναγνώριση σε αυτό οικουμενικού χαρακτήρα. 

Για το θέμα είχε κατατεθεί ερώτηση στη Βουλή από τον Αντιπρόεδρο του MHP Μεχμέτ Εκιτζί, ο οποίος είχε ρωτήσει εάν κατά την επίσκεψη του Πρωθυπουργού της Ελλάδας στην Τουρκία, η οποία έγινε μετά από 49 χρόνια, δόθηκαν ή όχι υποσχέσεις σε θέματα, όπως το χρονοδιάγραμμα της Ε.Ε. και το Πατριαρχείο “Φαναρίου”. Ο Μπαμπατζάν, στην απάντηση που έδωσε, τόνισε ότι δεν υπήρξε καμία υπόσχεση της τουρκικής κυβέρνησης κατά την επίσκεψη Καραμανλή στην Τουρκία. 

Akşam (12/12/2008)

Θα χτυπήσει, αλλά δεν θα σκοτώσει

Η Τουρκία επιδιώκει να πάρει από τα όπλα, που ανέπτυξαν οι ΗΠΑ για να τα χρησιμοποιήσουν στο Ιράκ. Αποκαλύφθηκε ότι το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας έχει θέσει σε εφαρμογή σχέδιο σχετικά με το θέμα αυτό. Το εν λόγο όπλο, το οποίο εκπέμπει ήχο ή φως, εξουδετερώνει προσωρινά το στόχο. Σκοπός του όπλου αυτού είναι η παρεμπόδιση της απειλής, με τρόπο που να μην προκαλείται παράπλευρη ζημία. Τα όπλα αυτά επιλέγονται περισσότερο για την περίπτωση καταστολής κοινωνικών γεγονότων.

Το άτομο, το οποίο δέχεται χτύπημα με όπλο αυτού του είδους, υφίσταται μερική παράλυση, αλλά δεν μπορεί να υποστεί μόνιμη ζημία και επανέρχεται μετά από λίγο διάστημα. Διαβάστε περισσότερα...

Εθνική Ασφάλεια: Η αναγκαία συζήτηση

Του Henry Kissinger*
International Herald Tribune

Η συζήτηση σχετικά με την πολιτική για την εθνική ασφάλεια εξακολουθεί να εκκρεμεί. Πρακτικά ζητήματα επισκίασαν την πλέον σημαντική πρόκληση που τίθεται ενώπιον της νέας κυβέρνησης: ποια θα είναι η θέση της στη νέα τάξη πραγμάτων, με τρεις επαναστάσεις να βρίσκονται ταυτόχρονα σε εξέλιξη.

Αυτές είναι:
(α) ο μετασχηματισμός του παραδοσιακού κρατικού συστήματος στην Ευρώπη,
(β) η αμφισβήτηση από τους φανατικούς Ισλαμιστές της ιστορικής έννοιας της κυριαρχίας
και 
(γ) η μετατόπιση του κέντρου βάρους των διεθνών ζητημάτων από τον Ατλαντικό, στον Ειρηνικό και Ινδικό ωκεανό.

Η άσκηση μονομερούς πολιτικής εκ μέρους του προέδρου Τζορτζ Μπους, αποτελεί την κύρια διαφωνία Ευρώπης-Αμερικής. Ωστόσο, μετά τις 20 Ιανουαρίου, θα καταστεί εμφανές ότι η κύρια διαφωνία θα αφορά το ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να είναι ένα παραδοσιακό έθνος-κράτος, του οποίου ο λαός ανταποκρίνεται στα κελεύσματα για θυσίες, σε καλύτερο βαθμό απ' ότι οι λαοί της Ευρώπης.

Μετά τους δύο παγκοσμίους πολέμους, τα Ευρωπαϊκά κράτη συμφώνησαν να μεταβιβάσουν σημαντικές πτυχές της κυριαρχίας τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο, η πολιτική υποταγή αποδείχθηκε ότι δεν μπορούσε να μεταβιβαστεί αυτόματα. Με την έννοια έθνος να μην έχει προσδιοριστεί και την συνοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μην έχει ακόμη δοκιμαστεί, η ικανότητα Ευρωπαϊκών κυβερνήσεων να ζητήσουν θυσίες από τους λαούς τους μειώθηκε δραματικά.

Ενώ στην Ευρώπη ο παραδοσιακός ρόλος του κράτους υποβαθμίζεται, στη Μέση Ανατολή, ο φθίνων ρόλος των κρατών είναι συμφυής με τον τρόπο με τον οποίο αυτά ιδρύθηκαν. Τα σύνορα των κρατών αυτών που εγκαθιδρύθηκαν από τις νικηφόρες δυνάμεις μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, δεν αντιπροσωπεύουν τις εθνικές αρχές ή τις γλωσσικές διαφορές.

Σήμερα, το ριζοσπαστικό Ισλάμ απειλεί το ασταθές οικοδόμημα με την αυθαίρετη ερμηνεία του Κορανίου ως την βάση για έναν οικουμενικό πολιτικό οργανισμό. Απορρίπτει τις αξιώσεις επί της εθνικής κυριαρχίας, ενώ η επιρροή του επεκτείνεται όπου υπάρχουν Μουσουλμανικοί πληθυσμοί. Αυτή η πραγματικότητα δεν αφήνει μεγάλα περιθώρια για διαπραγματεύσεις ή για επικράτηση της ισορροπίας σε μία περιοχή ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια και την ευημερία των βιομηχανικών κρατών.

Δεν υπάρχει η επιλογή για εγκατάλειψη του αγώνα. Αν αποχωρήσουμε από το Ιράκ, θα υποχρεωθούμε να αποσυρθούμε και από νέες περιοχές με μεγαλύτερο κόστος. Ακόμη και οι επικριτές του εγχειρήματος, κάνουν λόγο για διατήρηση μικρού αριθμού δυνάμεων ώστε να αποτραπεί η αναβίωση της Αλ Κάιντα ή του φανταμενταλισμού. Οι μετατροπές αυτές πραγματώνονται τη στιγμή που το κέντρο βάρους των διεθνών ζητημάτων μετατοπίζεται από τον Ατλαντικό, στον Ειρηνικό και Ινδικό ωκεανό.

Παραδόξως, η ανακατανομή της επιρροής γίνεται σε ένα μέρος του κόσμου όπου το έθνος εξακολουθεί να διαθέτει τα χαρακτηριστικά των παραδοσιακών Ευρωπαϊκών κρατών, αν και τα μεγάλα Ασιατικά κράτη αντιμετωπίζουν αλλήλους όπως συνέβαινε στην Ευρώπη την εποχή της διαμόρφωσης της ισορροπίας δυνάμεων. 

Στο παρελθόν, τέτοιες ανατροπές οδηγούσαν σε πολέμους, ενώ σήμερα, αυτό που προβληματίζει είναι η άνοδος της Κίνας. Ενώ δεν αγνοείται ο ανταγωνισμός σε γεωπολιτικό επίπεδο, η παγκοσμιοποίηση, οι περιβαλλοντικές και ενεργειακές δεσμεύσεις, και τα σύγχρονα οπλοστάσια, απαιτείται η ανάληψη προσπάθειας για διεθνή συνεργασία, και ειδικά μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών-Κίνας. Η ενιαία και ολοκληρωτική αντιμετώπιση αυτών των καταστάσεων αποτελεί αδήριτη ανάγκη.

Στην Ευρώπη, η κοινωνία των πολιτών είναι ευθυγραμμισμένη με την δομή των κρατών, αλλά όχι με την αντίστοιχη δομή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στη Μέση Ανατολή, η κοινωνία των πολιτών εξακολουθεί να διαμορφώνεται από τις ξένες δυνάμεις. Στην περιοχή του Ατλαντικού, η πρόκληση έγκειται στο πως θα γίνει κατορθωτή η ανάπτυξη εκείνων των θεσμών που θα πείθουν για την ανάγκη να γίνουν θυσίες.

Στον Μουσουλμανικό κόσμο, οι φανατικοί Ισλαμιστές είναι διατεθειμένοι να θυσιάσουν όλες τις έννοιες της κοινωνίας των πολιτών στην αναζήτηση για μία ουτοπική κοινωνία, ενώ στην Ασία θα πρέπει να αναπροσαρμοστούν οι σχέσεις μεταξύ των μεγάλων κρατών, και μεταξύ Αμερικής-Κίνας.

Με την μοναδική υπερδύναμη, αντιπροσωπευτικό δείγμα του παραδοσιακού έθνους-κράτους, την Ευρώπη σε μεταβατικό στάδιο, την Μέση Ανατολή να αντιμετωπίζει μια επανάσταση υποκινούμενη από την θρησκεία, και τα κράτη της Νότιας και Ανατολικής Ασίας να αναλώνονται στην επικράτηση της εξουσίας, ποια θα πρέπει να είναι η φύση της νέας τάξης πραγμάτων που θα ενσωματώσει όλες αυτές τις παραμέτρους;

Μπορούν να αντεπεξέλθουν οι υφιστάμενοι διεθνείς οργανισμοί; Εάν όχι, ποιες αλλαγές είναι θεμιτές; Ποιους ρεαλιστικούς στόχους μπορεί να θέσει η Αμερική; Είμαστε σε θέση να θέτουμε ως προϋπόθεση για πρόοδο τον μετασχηματισμό των μεγάλων κρατών, ή θα πρέπει να μειώσουμε τις προσδοκίες μας;

Ποιες θα πρέπει να είναι οι επιδιώξεις μας και ποιες καταστάσεις θα αιτιολογούν την ανάληψη μονομερούς δράσης; Ποια θα πρέπει να είναι η μορφή της ηγεσίας η οποία να μπορεί να επιτύχει αυτούς τους στόχους;
Αυτή είναι η συζήτηση στην οποία πρέπει να εμπλακούμε, και όχι τα συνθήματα, υποκινούμενα από ομάδες άσκησης πίεσης, με σκοπό την δημιουργία πρωτοσέλιδων.


* Τέως Υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Διαβάστε περισσότερα...

Ο πρώην πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας άφησε την τελευταία του πνοή μετά από πολύμηνη μάχη με τον καρκίνο

Στη 13.08 εξέπνευσε, στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του νοσοκομείου Λευκωσίας, όπου νοσηλευόταν τις τελευταίες μέρες, ο Τάσσος Παπαδόπουλος, ο οποίος διετέλεσε πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, από το 2003 ως το 2008. 

Ο εκλιπών γεννήθηκε στη Λευκωσία στις 7 Ιανουαρίου 1934. Σπούδασε νομικά στο Gray's Inn του Λονδίνου και ήταν παντρεμένος με τέσσερα παιδιά. 

Ακολουθεί αναλυτικά το βιογραφικό του. 

1955-59: Εξάσκησε το επάγγελμα του δικηγόρου στη Λευκωσία. Έλαβε ενεργό μέρος στον απελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ από διάφορες θέσεις, αρχικά ως τομεάρχης Λευκωσίας και αργότερα ως γενικός υπεύθυνος για όλη την Κύπρο της πολιτικής οργάνωσης της ΕΟΚΑ, ΠΕΚΑ. 

1959: Λαμβάνει μέρος στη Διάσκεψη του Λονδίνου και καταψήφισε τις συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου. 

1959-60: Διατελεί μέλος της Συνταγματικής Επιτροπής, που συνέταξε το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας. 

Απρίλιος 1959: Διορίζεται υπουργός Εσωτερικών της μεταβατικής κυβέρνησης. 

Αύγουστος 1960: Διορίζεται υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων. 

Ιανουάριος 1964: Διορίζεται και υπουργός Γεωργίας και Φυσικών Πόρων. Επιπλέον, διατελεί υπουργός Υγείας. 

1970: Εκλέγεται βουλευτής Λευκωσίας του Ενιαίου Κόμματος. 

1976: Επανεκλέγεται βουλευτής, ως ανεξάρτητος. 

Απρίλιος - Οκτώβριος 1976: Ορίζεται πρόεδρος της Βουλής. 

1976-78: Είναι σύμβουλος του πρώτου διαπραγματευτή της ελληνοκυπριακής πλευράς στις διακοινοτικές συνομιλίες, Γλ. Κληρίδη. Τον Απρίλιο του 1976 διορίζεται ο ίδιος συνομιλητής, θέση στην οποία παραμένει έως τον Ιούλιο του 1978. Αντιπροσωπεύει την Κύπρο σε πολλά διεθνή συνέδρια και την ελληνοκυπριακή κοινότητα σε πολλές προσφυγές της Κύπρου στον ΟΗΕ και στο Συμβούλιο της Ευρώπης. 

1980: Ιδρύει το κόμμα Ένωση Κέντρου. 

1981: Αποτυγχάνει να εκλεγεί βουλευτής. 

1989: Η Ένωση Κέντρου συγχωνεύεται με το Δημοκρατικό Κόμμα (ΔΗΚΟ). 

1991: Διατελεί βουλευτής και κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΔΗΚΟ. Είναι μέλος του Εθνικού Συμβουλίου. 

Στις 7 Οκτωβρίου του 2000 εκλέγεται, χωρίς αντίπαλο, πρόεδρος του ΔΗΚΟ, διαδεχόμενος τον ιδρυτή και πρόεδρο του κόμματος, τότε πρόεδρο της Βουλής, Σπύρο Κυπριανού. 

Στις 27 Μαΐου του 2001το ΔΗΚΟ συγκεντρώνει ποσοστό 14,84% των ψήφων στις βουλευτικές εκλογές και έρχεται τρίτο, με πρώτο το ΑΚΕΛ και δεύτερο τον ΔΗΣΥ. Ο ίδιος επανεκλέγεται βουλευτής Λευκωσίας. 

Στις 16 Φεβρουαρίου του 2003 κερδίζει τις προεδρικές εκλογές από τον πρώτο γύρο, με ποσοστό 51,51% των ψήφων, έναντι 38,80% του τότε προέδρου Γλαύκου Κληρίδη. Την υποψηφιότητά του στηρίζουν το ΔΗΚΟ, το ΑΚΕΛ, το ΚΙΣΟΣ, το Κίνημα Οικολόγων-Περιβαλλοντιστών, η Έπαλξη Ανασυγκρότησης του Κέντρου και η Κίνηση Ανανεωτικής Πρωτοβουλίας. 

Αναλαμβάνει επισήμως καθήκοντα προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας στις 28 Φεβρουαρίου. 

Στις 16 Απριλίου του 2003 υπογράφει στη Στοά του Αττάλου, επί ελληνικής προεδρίας, τη συνθήκη προσχώρησης της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). 

Την 1η Μαΐου του 2004, η Κύπρος γίνεται μέλος της ΕΕ. 

Στις 26 Φεβρουαρίου του 2005 ανακηρύσσεται πρόεδρος του ΔΗΚΟ, χωρίς αντίπαλο, για την επόμενη τετραετία. 

Στις 21 Μαΐου του 2006 το ΔΗΚΟ συγκεντρώνει το 17,92% των ψήφων στις βουλευτικές εκλογές, σημειώνοντας αύξηση 3,08% σε σχέση με το 2001, παραμένει όμως τρίτο κόμμα, με πρώτο το ΑΚΕΛ και δεύτερο τον ΔΗΣΥ, που και τα δύο καταγράφουν απώλειες. 

Στις 29 Αυγούστου του 2006 υποβάλλει την παραίτησή του από την ηγεσία του ΔΗΚΟ. 

Στις 7 Οκτωβρίου του 2006 αποχωρεί και τυπικά από την ηγεσία του ΔΗΚΟ. 

Στις 17 Φεβρουαρίου του 2008 έρχεται τρίτος, με ποσοστό 31,79% των ψήφων, στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών και αποκλείεται από το δεύτερο γύρο, στον οποίο αναμετρώνται ο Ι. Κασουλίδης (33,51%) και ο Δ. Χριστόφιας (33,29%). Την υποψηφιότητά του στηρίζουν το ΔΗΚΟ, η ΕΔΕΚ, το Κίνημα Οικολόγων-Περιβαλλοντιστών και το Ευρωπαϊκό Κόμμα. 

Στις 24 Φεβρουαρίου του 2008 πρόεδρος εκλέγεται στο δεύτερο γύρο ο Δ. Χριστόφιας με την υποστήριξη, μεταξύ άλλων, του ΔΗΚΟ, της ΕΔΕΚ και του Κινήματος Οικολόγων-Περιβαλλοντιστώνμ που στον πρώτο γύρο είχαν υποστηρίξει τη δική του υποψηφιότητα. Ο νέος πρόεδρος αναλαμβάνει καθήκοντα στις 28 Φεβρουαρίου. 



ΒΡΑΒΕΙΑ - ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ 

Στις 25 Νοεμβρίου του 2003 ο πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Κωστής Στεφανόπουλος του απονέμει το Μεγαλόσταυρο του Τάγματος του Σωτήρος. 

Στις 26 Νοεμβρίου του 2003 η δήμαρχος Αθηναίων Ντόρα Μπακογιάννη του απονέμει το Μετάλλιο Αξίας της πόλης των Αθηνών. 

Στις 11 Μαΐου του 2007 κατά την επίσκεψή του στην Κύπρο, ο πρόεδρος της Αυστρίας Χάιντς Φίσερ του απονέμει το Μεγαλόσταυρο Τιμής της Αυστρίας. 

Στις 4 Ιουνίου 2007 κατά την επίσκεψή της στην Κύπρο, η πρόεδρος της Λετονίας Βάιρα Βίκε Φραϊμπέργκα του απονέμει το παράσημο του Ταξιάρχη του Μεγαλόσταυρου του Τάγματος των Τριών Αστέρων. 


---Δήλωση της οικογένειας του Τάσσου Παπαδόπουλου --- 

Ευχαριστίες προς τον υπουργό Υγείας, τους θεράποντες γιατρούς και προσωπικό του νοσοκομείου για την υποδειγματική νοσηλεία, που προσέφεραν στον Τάσσο Παπαδόπουλο, αλλά και το πλήθος των Κυπρίων και μη, που μοιράστηκαν μαζί της την αγωνία για την πορεία της υγείας του, εκφράζει με δημόσια δήλωσή της, η οικογένεια του εκλιπόντος πρώην προέδρου. 

Στη δήλωση, που ανέγνωσε ο Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης, γιος της Φωτεινής Παπαδόπουλου από τον πρώτο γάμο της με τον Πολύκαρπο Γιωρκάτζη, αναφέρεται: 

«Σήμερα, Παρασκευή, 12 Δεκεμβρίου 2008, ο Τάσσος Παπαδόπουλος έφυγε. Έφυγε μετά από μια άνιση μάχη με την επάρατη ασθένεια, την οποία έδωσε με το θάρρος, την αξιοπρέπεια και την επιμονή, που χαρακτήριζαν κάθε στιγμή της ζωής του. 

Σήμερα η Κύπρος έχασε έναν πατριώτη, έναν ακούραστο μαχητή που σε όλη του τη ζωή αγωνίστηκε για την ελευθερία και τη δημοκρατία και υπηρέτησε την Κύπρο και τον κυπριακό ελληνισμό με συνέπεια, αφοσίωση και προσήλωση σε αρχές και αξίες. 

Η οικόγενεια ευχαριστεί θερμά τον υπουργό Υγείας, τους θεράποντες ιατρούς και το νοσηλευτικό και παραϊατρικό προσωπικό για τις υπεράνθρωπες προσπάθειες, που κατέβαλλαν όλες αυτές τις δύσκολες μέρες, για να θεραπεύσουν τον Τάσσο Παπαδόπουλο και να απαλύνουν τον πόνο του. 

Ευχαριστεί επίσης θερμά τις χιλιάδες συνανθρώπους μας, που όλες αυτές τις μέρες μοιράστηκαν την αγωνία μας και με τις ευχές και την αγάπη τους έδιναν δύναμη στον Τάσσο και σε εμάς. 

Σήμερα η οικογένειά μας έχασε έναν αφοσιωμένο σύζυγο, ένα στοργικό παππού, ένα, αγαπημένο αδελφό, έναν υπέροχο πατέρα. Στο μεγάλο ταξίδι του, που αρχίζει σήμερα, θα τον συνοδεύει για πάντα η αγάπη μας, η υπόσχεσή μας πως δεν θα τον απογοητεύσουμε ποτέ και ένα μεγάλο ευχαριστώ για όσα μας χάρισε, μας δίδαξε και όσα ζήσαμε μαζί του».

Πηγή:

Διαβάστε περισσότερα...

Getting it Wrong

Χρήστος Ιακώβου

«Στις 12 Φεβρουαρίου 1964, ο αντιπρόσωπος του Αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών Τζορτζ Μπολ, ένας από τους συγγραφείς του Σχεδίου Άτσενσον για την Κύπρο, μου είπε: «Πολύ εντυπωσιακό, αλλά το αντιλαμβάνεσαι λάθος, παιδί μου. Δεν σου είπε κανείς ότι ο αντικειμενικός μας στόχος εδώ είναι η διχοτόμηση και όχι η επανένωση; O Μπολ αναφερόταν στην τριμερή διαπραγματευτική πρωτοβουλία για την Κύπρο, η οποία βρισκόταν κάτω από την εντολή του Βρετανού στρατηγού Πήτερ Γιανγκ, του διοικητή της κοινής ειρηνευτικής δύναμης. Είχα περάσει την ημέρα εξηγώντας στον Μπολ ότι η επανένωση των δύο κοινοτήτων προχωρούσε ταχύτατα και ότι ήταν άτοπο να σκέφτεται κανείς ότι οι δύο κοινότητες μπορούσαν να ζήσουν ξεχωριστά». Με αυτά τα λόγια αρχίζει το βιβλίο του ο Μάρτιν Πάκαρντ, «Getting it Wrong: Fragments from a Cyprus Diary 1964», το οποίο μόλις κυκλοφόρησε στη Βρετανία και στις ΗΠΑ από τον εκδοτικό οίκο AuthorHouse. 

Ο Μάρτιν Πάκαρντ ήταν για 21 χρόνια αξιωματικός στο Βασιλικό Ναυτικό της Μεγάλης Βρετανίας. Ανάμεσα στα καθήκοντά του κατά την περίοδο αυτή ήταν και η τριετής θητεία του ως συμβούλου στις μυστικές υπηρεσίες στο Αρχηγείο Μεσογείου - Νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ και του Αρχηγού Μεσογείου, καθώς και η εξάμηνη απόσπασή του στην Κύπρο (Ιανουάριος-Ιούνιος 1964) όπου ήταν υπεύθυνος για την καθιέρωση της Μεσολάβησης Επιτόπου Ειρήνευσης στην Κύπρο.

Στην ιστοριογραφία που άπτεται μιας νεώτερης και ταραχώδους περιόδου έχουν πάντοτε βαρύνουσα σημασία τα βιβλία που προέρχονται από ανθρώπους που είχαν συμμετοχή στη διαμόρφωση της ανεπίσημης διπλωματίας ή διπλωματίας δεύτερης τροχιάς (track II diplomacy). Το είδος της διπλωματίας αυτής, αν και φαινομενικά ήσσονος σημασίας σε σχέση με τη συμβατική διπλωματία (track I diplomacy) που ασκούν οι επίσημοι διπλωμάτες, ασκείται είτε ανοικτά από ανεπίσημα πρόσωπα (πανεπιστημιακούς, ακτιβιστές, πρώην στρατιωτικούς, κά) είτε υπόγεια από πράκτορες, όταν πρόκειται για τη δράση μυστικών υπηρεσιών σε ξένες χώρες. Στην δεύτερη περίπτωση αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο τακτικής για τον χειρισμό ευαίσθητων θεμάτων που δεν μπορεί η συμβατική διπλωματία να προωθήσει. Αυτό το επίπεδο διπλωματίας διαγράφει μια παράλληλη ιστορία σε σχέση με αυτή που εντοπίζουμε σε ανοικτές πηγές η οποία, όμως, σπανίως αφήνει πίσω της γραπτές μαρτυρίες μέσω των οποίων οι ιστορικοί θα μπορούσαν να έχουν μία πιο ολοκληρωμένη εικόνα στην προσπάθεια τους να ερμηνεύσουν και να αναλύσουν κρίσιμες φάσεις της Ιστορίας. 

Το βιβλίο του Μάρτιν Πάκαρτ έχει ιδιαίτερη σημασία και αξία γιατί κατατάσσεται στην κατηγορία πηγών που προέρχονται από το πεδίο της διπλωματίας δεύτερης τροχιάς. 

Το βιβλίο αποτελεί μία μοναδική παράθεση και κριτική γεγονότων, εκ των έσο, για το πρώτο και κρίσιμο εξάμηνο του 1964, όταν δηλαδή άρχισε και εξελίχθηκε η δικοινοτική κρίση. Βασικός στόχος του βιβλίου είναι να παρουσιάσει και να αναλύσει τη διαφορά μεταξύ των φραγμάτων που έθεταν από τη μια η προσπάθεια δημιουργικής ειρηνευτικής διαδικασίας για ομαλή συνεργασία μεταξύ των δύο κοινοτήτων και από την άλλη η σταθεροποίηση της διάσπασης των δύο κοινοτήτων μέσω μιας άγονης ειρηνευτικής διαδικασίας. 

Ο Πάκαρτ έγραψε και προώθησε υπηρεσιακά τότε μία αναφορά που ζητήθηκε από το Γραφείο Κοινοπολιτειακών Σχέσεων (CRO) το 1964. Η αναφορά κρατήθηκε και απαγορεύτηκε η περαιτέρω κυκλοφορία της από τη Βρετανική κυβέρνηση, η οποία απέρριψε αίτημα του ΟΗΕ για αποστολή ενός αντιγράφου της έκθεσης. Ο συγγραφέας κράτησε ένα αντίγραφο της έκθεσης, η οποία απετέλεσε και τη βάση συγγραφής του αποκαλυπτικού αυτού βιβλίου. 

Γιατί το Φόρεϊν Όφφις επέδειξε τόση ευαισθησία για μία αναφορά ενός υπαλλήλου των μυστικών υπηρεσιών, η οποία το μόνο που περιέγραφε ήταν η ταχύτατα και επιτυχώς εξελισσομένη διαδικασία της ειρηνευτικής προσπάθειας;  
 
Ο Πάκαρτ καταδεικνύει ότι οι Κύπριοι ήσαν έτοιμοι και ικανοί να βρουν λύσεις στα προβλήματα που προκάλεσε η κρίση όταν εξασφάλιζαν από την εξωτερική ειρηνευτική παρέμβαση τους κατάλληλους μηχανισμούς, παρά τις ακρότητες οι οποίες ενισχύοντο από το εξωτερικό. Παράλληλα παρουσιάζει, με ντοκουμέντα (ευτυχώς για τον ίδιο που κράτησε αντίγραφα) τις προσπάθειες των Βρετανών να προωθήσουν μία πολιτική που να στηρίζεται στην διάσπαση παρά στην επανένωση των δύο κοινοτήτων. Μέρος αυτών των εγγράφων περιέργως εξαφανίστηκαν από τα αρχεία του Φόρεϊν Όφφις. 

Το βιβλίο του Πάκαρτ αποτελεί ένα από τα πιο αξιόλογα και αποκαλυπτικά έργα μικρο-ιστορίας που γράφτηκαν ποτέ για εκείνη την περίοδο όπου ο χαρακτήρας του κυπριακού μετασχηματίστηκε από αντιαποικιακός σε διακοινοτικός.   Διαβάστε περισσότερα...

Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας

ΤΟΥ ΦΟΙΒΟΥ ΚΛΟΚΚΑΡΗ*

Τα κράτη διαμορφώνουν, θεσμοθετούν, αναπροσαρμόζουν όταν απαιτείται και υλοποιούν τη στρατηγική εθνικής ασφάλειας (ΣΕΑ) τους, που αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες για την επιβίωση και ευημερία τους.Η διαμόρφωση της ΣΕΑ βασίζεται στον προσδιορισμό των εθνικών συμφερόντων και επιδιώξεων του κράτους, των απειλών κατά της ασφάλειάς του και την αξιολόγηση της στρατιωτικής και πολιτικής κατάστασης στο εσωτερικό της χώρας, τον περίγυρό της και σε διεθνές επίπεδο.Η ΣΕΑ καθορίζει συγκεκριμένους στόχους προκειμένου να εξασφαλισθούν τα εθνικά συμφέροντα και οι επιδιώξεις του κράτους, να αντιμετωπισθούν οι απειλές κατά της ασφάλειάς του (παραδοσιακές - ασύμμετρες) και να προστατευθούν τα κυριαρχικά του δικαιώματα. Οι στόχοι της ΣΕΑ αποτελούν το φάρο που καθοδηγεί την εξωτερική πολιτική της χώρας και τις αμυντικές δυνατότητές της. Απαιτείται στοχοπροσήλωση και εμμονή στην υλοποίηση των στόχων της ΣΕΑ. Ακολουθείται η βασική αρχή που έχει εφαρμογή και στο πόλεμο, ήτοι «εκλογή του σκοπού και εμμονή εις αυτόν».Η κατανόηση της πολιτικής και των ενεργειών της Τουρκίας, εδώ και μισό αιώνα, σε σχέση με την Κύπρο και οι εκτιμήσεις για τις μελλοντικές δράσεις της, θα πρέπει να ιδωθούν μέσα από το πρίσμα της ΣΕΑ που υιοθέτησε για το Κυπριακό από τη δεκαετία του '50.
Βασικά στοιχεία της είναι:
- Η Κύπρος είναι ζωτικός χώρος πλησίον των νοτίων ακτών της Τουρκίας, η οποία θα πρέπει να ασκεί τον πλήρη έλεγχο του νησιού, για λόγους που σχετίζονται με την ασφάλειά της και την επιδίωξή της να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο. Η αλυσίδα των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, η Δωδεκάνησος και η Κύπρος παρεμποδίζουν την επέκταση της Τουρκίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Για το λόγο αυτό επιδιώκει την αποστρατικοποίηση και τον έλεγχό τους.
- Θα πρέπει να παρεμποδισθεί ο έλεγχος της Κύπρου από την Ελλάδα, να αντιμετωπισθεί η δημογραφική υπεροχή του ελληνικού στοιχείου με μεταφορά Τούρκων από το εξωτερικό και να διχοτομηθεί η Κύπρος με μετακίνηση των Ελλήνων σε ξεχωριστή γεωγραφική περιοχή.
- Διατήρηση τουρκικών στρατευμάτων στο νησί και επεμβατικά δικαιώματα της Τουρκίας σε όλη τη Κύπρο, για να διατηρεί τον πλήρη γεωπολιτικό έλεγχό της.

Οι στόχοι αυτοί που τέθηκαν από τη δεκαετία του '50 ακολουθούνται με εμμονή από την Τουρκία, η οποία:

- Με τις Συμφωνίες Ζυρίχης Λονδίνου του 1960 πέτυχε την απόκτηση επεμβατικών δικαιωμάτων και διατήρηση στρατευμάτων στην Κύπρο, καθώς και τη λειτουργική διχοτόμησή της (ΒΕΤΟ αντιπροέδρου, χωριστές πλειοψηφίες στη Βουλή, χωριστά Δημοτικά Συμβούλια, χωριστοί εκλογικοί κατάλογοι κτλ).
- Με την εισβολή το 1974, την εκδίωξη των Ελλήνων απο τα κατεχόμενα, τον εποικισμό, την κατοχή και τη δημιουργία ψευδοκράτους, πέτυχε τη γεωγραφική διχοτόμηση και την ανατροπή της μεγάλης πληθυσμιακής υπεροχής των Ελλήνων.

Με το σχέδιο λύσης του Κυπριακού το 2004 (Σχέδιο Ανάν) θα ολοκλήρωνε τους στόχους της και θα επετύγχανε, εάν υιοθετείτο:
* Πλήρη αφοπλισμό της Κύπρου, έλεγχο και κηδεμονία της.
* Παγίωση των τετελεσμένων της εισβολής και κατοχής.
* Περιορισμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κύπρου στον θαλάσσιο και εναέριο χώρο, προς όφελος της Τουρκίας.
* Εκμηδένιση του γεωπολιτικού ρόλου της Κύπρου και Ελλάδος στο χώρο της Ανατολικής Μεσογείου.Όπως διαπιστώνεται, η Τουρκία ακολούθησε με εμμονή τη στοχοθεσία που έθεσε για την Κύπρο τη δεκαετία του '50 και την υλοποίησε σε πολύ μεγάλο ποσοστό μέχρι σήμερα. Βασίστηκε στις εκθέσεις του Νιχάτ Ερίμ (1956), συμβούλου του Πρωθυπουργού της Τουρκίας Μεντερές, τις οποίες παρουσίασε αναλυτικά, στο Δ΄ Κυπρολογικό συνέδριο το Μάιο του 2008, ο επιτετραμμένος της ελληνικής πρεσβείας στη Κύπρο κ. Γεώργιος Αγγελετόπουλος, με βάση τουρκικές πηγές.
Οι θέσεις της Τουρκίας για τη λύση του κυπριακού προβλήματος (συνεταιρισμός δύο κρατών - εγγυήσεις) και η συνεχής αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας (παρενόχληση ερευνών για πετρέλαιο στην αποκλειστική οικονομική ζώνη της Κύπρου, παραβιάσεις του θαλάσσιου και εναέριου χώρου της, αμφισβήτηση των ορίων του FIR και της περιοχής Έρευνας Διάσωσης, διατήρηση κατοχικών στρατευμάτων στο βόρειο τμήμα της κλπ) εντάσσονται στις επιδιώξεις της Τουρκίας για ολοκλήρωση της στοχοθεσίας για το Κυπριακό.

Διδάγματα που εξάγονται όψιμα για τη δική μας πλευρά:
* Δεν μελετήθηκε σε βάθος η στρατηγική της Τουρκίας για το Κυπριακό και ενδεχομένως να μη μελετάται ακόμα, λόγω έλλειψης των αναγκαίων οργάνων και μηχανισμών.
* Δεν καθόρισε η Κυπριακή Δημοκρατία δική της Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας, η οποία να βασίζεται στα εθνικά συμφέροντά της και την αντιμετώπιση των απειλών κατά της ασφάλειάς της, που να ακολουθείται διαχρονικά από όλες τις κυβερνήσεις και να αποτελεί τη βάση χάραξης της εξωτερικής πολιτικής της και προσδιορισμού των αμυντικών ικανοτήτων της.
* Δεν διαθέτει η ΚΔ αποτελεσματικό σύστημα συλλογής και επεξεργασίας Στρατηγικών Πληροφοριών με αποτέλεσμα να υφιστάμεθα συνεχείς αιφνιδιασμούς (διάνοιξη σημείων διέλευσης, ανακήρυξη ψευδοκράτους κ.λπ).Έστω και πολύ αργά ας εγκύψουμε σ' αυτά τα διδάγματα.

* Αντιστράτηγος ε.α.

Διαβάστε περισσότερα...

ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΟΤΖΑΛΑΝ

Η ώρα της αλήθειας

Η ιστορία των Κούρδων, του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν και του ιδρυτή του Αμπντουλλάχ Οτζαλάν, οι ελληνοκουρδικές σχέσεις, το χρονικό της εξόδου του Οτζαλάν από τη Συρία, η ολιγόωρη διέλευσή του από την Αθήνα, η παραμονή του στη Μόσχα και τη Ρώμη, η επιστροφή του στη Ρωσία και ξανά η έλευσή του στην Αθήνα, εξιστορούνται με κάθε λεπτομέρεια στα πρώτα κεφάλαια του βιβλίου «Παράδοση Οτζαλάν: Η Ώρα της Αλήθειας», που έγραψε ο Σάββας Καλεντερίδης, ο άνθρωπος που συνόδευε τον Κούρδο ηγέτη για δεκαέξι συνολικά ημέρες.

Στη συνέχεια περιγράφονται οι συνθήκες της δεύτερης και καθοριστικής εισόδου του Οτζαλάν στην Ελλάδα, οι διαπραγματεύσεις στην Αθήνα, το ταξίδι στο Μινσκ, το τρακάρισμα στο φτερό του αεροσκάφους στην Κέρκυρα, η απογείωση για Ναϊρόμπι, οι εντολές που έδινε η Αθήνα στον πρέσβη Κωστούλα και τον Καλεντερίδη και οι δραματικές στιγμές που οδήγησαν στην παράδοση του Άπο στους Τούρκους.

Στο τελευταίο μέρος του βιβλίου περιλαμβάνονται οι προσπάθειες που κατέβαλαν οι κύκλοι των υπευθύνων της τραγωδίας στην Αθήνα για να συσκοτίσουν την υπόθεση και να συγκαλύψουν τις ευθύνες εκείνων που «ενέδωσαν», σπιλώνοντας συνειδήσεις έντιμων ανθρώπων.

Η έκδοση είναι εμπλουτισμένη με αυθεντικά ντοκουμέντα και φωτογραφικό υλικό από την υπόθεση, ενώ με το βιβλίο δίδεται και έγχρωμος πρωτογενής χάρτης των ανά τον κόσμο κουρδικών πληθυσμών και του Κουρδιστάν, διαστάσεων 33x23 εκατοστών. Διαβάστε περισσότερα...

Τα αδιέξοδα της αμερικανικής διπλωματίας στη Μ. Ανατολή

Ένα χρόνο μετά τη συνδιάσκεψη της Αννάπολις

Χρήστος Ιακώβου
Διευθυντής Κυπριακού Κέντρου Μελετών

Πέρασε ήδη ένας χρόνος από την διεθνή συνδιάσκεψη της Αννάπολις για το Παλαιστινιακό και τα ερωτήματα παραμένουν ακόμη μετέωρα. Τι ακριβώς κρυβόταν πίσω από τη συνδιάσκεψη και γιατί η Κοντολίζα Ράϊς επέλεξε τη συγκεκριμένη περίοδο
για εκείνη την πρωτοβουλία; Όσο περισσότερο απομακρυνόμαστε χρονικώς από την συνδιάσκεψη της Ανάπολις άλλο τόσο αποκρυσταλλώνεται η άποψη ότι το γεγονός αυτό μόνο επιφανειακά αφορούσε τους Ισραηλινούς και τους Παλαιστίνιους. 

Το αμερικανικό υπουργείο εξωτερικών πιστεύει ότι η συμμαχία του Ιράν με τη Συρία, τη Χεζμπολάχ και τη Χαμάς είναι πλέον έτοιμη να αρχίσει την προέλασή της και ότι τα κράτη που αντιστέκονται σε αυτή έχουν προ πολλού περιέλθει σε δύσκολη θέση. Η ειρηνευτική διαδικασία, λοιπόν, αποτελεί ένα καλό πρόσχημα για τη συγκέντρωση των «μετριοπαθών» κρατών της περιοχής με στόχο τη δημιουργία μιας συμμαχίας ενάντια στον άξονα της Τεχεράνης.

Με τα σημερινά δεδομένα, η ίδια η ειρηνευτική διαδικασία στερείται υπόστασης. Είναι σαν να διοργανώνεις ένα γάμο δίχως νύφη και γαμπρό, μόνο και μόνο για να καλέσεις ανθρώπους με τους οποίους ενδιαφέρεσαι να συνεργαστείς. Το βασικό μέλημα των διοργανωτών είναι να συσπειρώσουν τους αντιπάλους των Ιρανών και να επαναπροσδιορίσουν τους στρατηγικούς συσχετισμούς στη Μέση Ανατολή. Το Ιράν, λοιπόν, κατόρθωσε ό,τι δεν κατάφεραν οι ειρηνευτικές προτάσεις των περασμένων δεκαετιών: Έφερε πιο κοντά το Ισραήλ, την Ιορδανία, τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Παλαιστινιακή Αρχή και τις ΗΠΑ. Είτε στο Ισραήλ είτε σε κάποιο αραβικό κράτος, θα ακούσει κανείς την ίδια ακριβώς εκτίμηση: Το Ιράν εξελίσσεται σε ηγεμονική δύναμη της περιοχής, απλώνοντας παντού τα πλοκάμια της επιρροής του.

Οι Σύροι, έχοντας κόψει τους δεσμούς με τα σουνιτικά κράτη για χάρη της Τεχεράνης, αισθάνονται ολοένα και πιο ισχυροί. Τουλάχιστον, το ένα τρίτο του Ιράκ βρίσκεται υπό την επιρροή του Ιράν. Παράλληλα, η Χεζμπολάχ είναι σήμερα πιο ισχυρή και οι άνδρες της καλύτερα εκπαιδευμένοι απ’ ό,τι πριν από τον πόλεμο του 2006. Η Χαμάς αρχίζει και αυτή να περιστρέφεται στην τροχιά του Ιράν και επιπλέον φαντάζει πιο πιθανό ότι θα καταλάβει τη Δυτική Όχθη, παρά ότι θα απολέσει τον έλεγχο της Λωρίδας της Γάζας. Εν ολίγοις, η Τεχεράνη εκμεταλλεύεται τους τρεις εμφυλίους της Μέσης Ανατολής (Ιράκ, Λίβανος, Παλαιστίνη) προς όφελός της και είναι πλέον σε θέση να κινητοποιήσει τους πιστούς σ’ εκείνη ισλαμιστές ενόπλους στα νότια και τα βόρεια σύνορα του Ισραήλ. Την ίδια στιγμή, η αραβική κοινή γνώμη –ακόμα και στα σουνιτικά κράτη– βλέπει με συμπάθεια το Ιράν, ενώ η Αίγυπτος, που θα μπορούσε να λειτουργεί ως αντίβαρο στην Τεχεράνη, μοιάζει να απέχει από τις εξελίξεις.

Η σπουδή της υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ έχει, λοιπόν, εξήγηση. Η Κοντολίζα Ράϊς αντιλήφθηκε όσα λένε οι ηγέτες των μετριοπαθών κρατών της περιοχής στις κατ’ ιδίαν τους συζητήσεις – ότι δηλαδή δεν τρέφουν αυταπάτες για ειρήνευση στην περιοχή, αλλά τρέμουν το κόστος της αποτυχίας. Έχουν προ πολλού κατανοήσει ότι οι μέρες των καθεστώτων τους στην εξουσία θα είναι μετρημένες αν δεν καταφέρουν να επανακινήσουν την ειρηνευτική διαδικασία και να σφυρηλατήσουν μια συμμαχία κατά του Ιράν.

Υπάρχουν, βέβαια, μερικά σοβαρά προβλήματα, που πρέπει να ξεπεραστούν. Κατ’ αρχάς, οι Σαουδάραβες υποστηρίζουν παρασκηνιακά την ιδέα της σύστασης συμμαχίας κατά του Ιράν, αλλά αποφεύγουν να μετουσιώσουν τα λόγια τους σε πράξεις. Επιπλέον, ορισμένοι μετριοπαθείς, πλην όμως, αυταρχικοί ηγέτες της περιοχής είχαν εξελιχθεί σε υποστηρικτές του μέχρι πρόσφατα, Πακιστανού προέδρου, στρατηγού Περβέζ Μουσαράφ, και πιίεζαν τις ΗΠΑ προκειμένου να μην καταδικάσουν την πολιτική του. Την ίδια στιγμή, υψηλόβαθμα στελέχη τόσο της ισραηλινής αλλά και της παλαιστινιακής κυβέρνησης παραδέχονται ότι στη συνδιάσκεψη της Ανάπολις δεν υπήρχαν ρεαλιστικοί στόχοι.

Η κατάσταση, συνεπώς, μπορεί να τεθεί εκτός ελέγχου, αφήνοντας την αμερικανίδα υπουργό εξωτερικών σε εξαιρετικά δυσχερή θέση. Αν δεν καταστεί δυνατός ο σχηματισμός συμμαχίας εναντίον του Ιράν, οι φιλοαμερικανοί Άραβες θα προσπαθήσουν να απομακρύνουν τη Συρία από την τροχιά της Τεχεράνης, υποσχόμενοι στο καθεστώς Άσαντ τον έλεγχο του Λιβάνου. Στην περίπτωση αυτή, η Ράις θα κληθεί να αποφασίσει αν αξίζει να θυσιάσει τις αρχές της κυβέρνησης Μπους προκειμένου να συνεχίσει τον αγώνα κατά των Ιρανών.

Παρ’ όλα αυτά, η υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, δεν έχει άλλη επιλογή. Προσπαθεί για τον σχηματισμό μιας συμμαχίας μεταξύ των φιλοαμερικανών της Μέσης Ανατολής διότι ο Τζορτζ Μπους δεν προτίθεται να επιτεθεί στο Ιράν. Αντίθετα, έχει εναποθέσει τις ελπίδες περιορισμού της ιρανικής επιρροής στους διπλωματικούς ελιγμούς της Κοντολίζα Ράις. Διαβάστε περισσότερα...

NATO και Συνεταιρισμός για την Ειρήνη

Μιχάλης Ι Παπαθεράποντος

Πρόσφατα έχουν ακουστεί διάφορα, σχετικά με το ΝΑΤΟ, τον Συνεταιρισμό για την Ειρήνη (PFP) και για το εάν η Κύπρος θα πρέπει να συμμετάσχει ή όχι. Ο Συνεταιρισμός για την Ειρήνη είναι ένα πρόγραμμα του ΝΑΤΟ το οποίο δημιουργήθηκε μετά το τέλους του Ψυχρού Πολέμου. Τότε, δημιουργήθηκαν δύο σχολές σκέψεις με βάση δύο κύριους προβληματισμούς. Ο πρώτος ήταν για το εάν το ΝΑΤΟ έπαψε να έχει λόγο ύπαρξης και ο άλλος για το εάν το ΝΑΤΟ θα έπρεπε να επεκταθεί γεωγραφικά και να διευρυνθεί. Η απάντηση δόθηκε εν μέρει με τη δημιουργία του προγράμματος του Συνεταιρισμού για την Ειρήνη που κάλυψε το κενό ισχύος της τότε εποχής. Μία από τις αρχικές ιδέες του προγράμματος ήταν η σύνδεση των αναδυόμενων δημοκρατιών της Ανατολικής Ευρώπης με την Βορειοατλαντική Συμμαχία, χωρίς να προκαλούν την Ρωσία. Έτσι, οι νέες χώρες θα ξέφευγαν από τον πολιτικό και στρατιωτικό έλεγχο της Μόσχας και θα μπορούσαν να υλοποιήσουν τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις στον στρατιωτικό, οικονομικό και πολιτικό τομέα. Η πολιτική ανεξαρτησία αρκετών Ανατολικών Ευρωπαϊκών χωρών διασφαλίστηκε με την ενταξιακή τους πορεία προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και στρατιωτικά μέσω της συμμετοχής στους στο PFP. Μάλιστα μερικά από τα κράτη αυτά εντάχθηκαν ως πλήρη μέλη του ΝΑΤΟ, αφού ο PFP συμβάλλει στην κατάλληλη προετοιμασία τους. 

Στην Κύπρο κατά καιρούς ακούγονται διάφορες απόψεις, που συχνά διίστανται για το τι σημαίνει η ένταξη της Κύπρου στον PFP και ποια είναι η σχέση του με το ΝΑΤΟ. Η άποψη ότι για να ενταχθούμε θα πρέπει να έχουμε στόχο την ένταξη στο ΝΑΤΟ είναι λανθασμένη, αφού και η ίδια η Ρωσία είναι μέλος του PFP. Στην ουσία, ο PFP είναι πρόγραμμα και προθάλαμος του ΝΑΤΟ, χωρίς όμως να υπάρχει καμία υποχρέωση, έμμεση η άμεση, για ένταξη σε αυτό. Σίγουρα γίνεται μία προετοιμασία για να μπορούν οι εταίροι να λειτουργούν στα πλαίσια του ΝΑΤΟ και ιδιαίτερα στα συστήματα επικοινωνίας, διοίκησης, ελέγχου και λογισμικών. Η εκπαίδευση σε αυτά επιτυγχάνεται μέσω τεχνικής κατάρτισης, αλλά και από την ετήσια άσκηση του ΝΑΤΟ “Combined Endeavour.” Οι δραστηριότητες των κρατών μελών γίνονται από μία προκαθορισμένη λίστα, τις οποίες επιλέγουν οι ίδιοι με βάση τις δικές τους ανάγκες. Επομένως, δεν υπάρχει η οποιαδήποτε υποχρέωση για επιχειρήσεις και δράσεις εάν δεν ενδιαφέρονται τα ίδια τα μέλη. ‘ο πρόγραμμα αυτό προωθεί την στρατιωτική συνεργασία και τα υποψήφια μέλη συνάπτουν διμερή συμφωνία με το ΝΑΤΟ. Οι κύριοι σκοποί που επιδιώκει ο Συνεταιρισμός για την Ειρήνη από τα μέλη του είναι οι εξής:
 
1. Η διαφάνεια στον στρατιωτικό σχεδιασμό και στον προϋπολογισμό για εξοπλισμούς 
2. Η διατήρηση του δημοκρατικού και πολιτικού ελέγχου του στρατού
3. Η δυνατότητα συνεργασίας και συγχρονισμού σε ασκήσεις με άλλους εταίρους του PFP 
4. Η ετοιμότητα των κρατών μελών για συμμετοχή σε επιχειρήσεις υπό την αιγίδα του ΝΑΤΟ

Ο Συνεταιρισμός για την Ειρήνη από την δημιουργία του χαρακτηριζόταν από την ελαστικότητα που απαιτούσε η μεταψυχροπολεμική εποχή και θεωρείται ως ´ήπιαª μορφή ασφάλειας (Soft Security). Η Ευρωπαϊκή Ένωση τα τελευταία χρόνια άρχισε τις προσπάθειες για την ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων και δυνατοτήτων για εκπλήρωση των λεγόμενων “καθηκόντων Petersburg”. Αυτά επικεντρώνονται κυρίως σε ειρηνευτικές και ανθρωπιστικές αποστολές, καθώς και σε διαχείριση κρίσεων με στρατιωτικά αποσπάσματα. Αυτές οι αποστολές των “καθηκόντων Petersburg” προσομοιάζουν με τις αποστολές που συνήθως ενδέχεται να συμμετέχουν τα μέλη του PFP. 

Στον τομέα της Ασφάλειας, η συνεργασία της Ε.Ε. με το ΝΑΤΟ είναι βαθιά ριζωμένη, ιδιαίτερα μετά το τέλος του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Η συμφωνία "Berlin Plus" της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το ΝΑΤΟ δρομολογήθηκε για να έχει η πρώτη πρόσβαση στις δυνατότητες σχεδιασμού και υποδομής του ΝΑΤΟ. Έτσι, με βάση τα αμοιβαία συμφέροντα, η στρατιωτική ανάπτυξη της ΕΕ θα παραμείνει μέσα στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Μέρος της συμφωνίας αυτής ήταν να αποκλείονται από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και από συζητήσεις με εμπιστευτικές πληροφορίες μέλη της ΕΕ τα οποία δεν είναι μέλη του ΝΑΤΟ ή του PFP, όπως η Κύπρος, ενώ περιλαμβάνει τις ΝΑΤΟϊκές χώρες μη μέλη της ΕΕ, όπως η Τουρκία. Η Κύπρος ως μέλος της Ε.Ε. θα πρέπει να συμμετέχει στις Ευρωπαϊκές πολιτικές, συμπεριλαμβανομένης και της Πολιτικής Άμυνας και Ασφάλειας. Η εξαίρεση αυτή δεν μπορεί να γίνεται αποδεκτή εκτός εάν οι ίδιοι αποδεχόμαστε να αναιρούμε την κρατική μας οντότητα.  Διαβάστε περισσότερα...

Οι πύραυλοι Σαχάμπ βρίσκονται ακόμη σε ανώτατο επίπεδο

Hürriyet (8/12/2008)

Του Şükrü Küçükşahin 
 

Όταν ο Πρωθυπουργός ανέφερε «εσύ θα διαθέτεις πυραυλικά όπλα, αλλά στην απέναντι πλευρά θα λες “εσύ μην τα διαθέτεις”», τότε αναρωτήθηκα εάν έχει αλλάξει κάτι στο Πολιτικό Έγγραφο Εθνικής Ασφάλειας. Διότι ο Ερντογάν με την αλλαγή, την οποία είχε πραγματοποιήσει στο Έγγραφο αυτό το 2005, είχε τοποθετήσει το Ιράν στο ανώτατο επίπεδο εξωτερικής απειλής λόγω των πυραύλων Σαχάμπ, που διαθέτει. Μάλιστα, η χώρα αυτή έχει ξεπεράσει ακόμη και την Ελλάδα, η οποία το 1983 ήταν επικεφαλής. 

Παλιά, στο Έγγραφο αυτό, η αναφορά που υπήρχε για την Ελλάδα, έλεγε: «Υπάρχει περίπτωση σύγκρουσης». Όμως, η αναφορά αυτή, το 2005 άλλαξε ως εξής: «... με τη χώρα, με την οποία συνεχίζονται κάποια προβλήματά μας». Το εν λόγω Έγγραφο, το οποίο έχει υπογραφεί και από τον Ερντογάν, έφερε στην επιφάνεια και το γεγονός ότι στις σχέσεις μας με το Ιράν, αν και παρουσιάζονται ως φιλικές, εντούτοις στην πραγματικότητα υποβόσκουν σοβαρές κρίσεις. 

Την εποχή εκείνη το βεληνεκές των πυραύλων Σαχάμπ έφθανε μέχρι την Κωνσταντινούπολη. Όταν μάλιστα στους πυραύλους αυτούς προστέθηκε και η δυνατότητα τοποθέτησης πυρηνικών κεφαλών, τότε το Ιράν για πρώτη φορά περιελήφθη στο ανωτέρω Έγγραφο, μάλιστα και με την υποσημείωση ότι «προκαλεί σοβαρή ανησυχία». Για το θέμα των πυραύλων Σαχάμπ, πέρσι είχε έρθει στην Άγκυρα αντιπροσωπεία από τις ΗΠΑ. Εδώ, πρέπει να σημειώσω ότι τέθηκαν επί τάπητος οι χάρτες και αναφέρθηκε ότι πλέον το βεληνεκές των πυραύλων αυτών φθάνει μέχρι την Ευρώπη.

Έτσι – αναφέρει ο αρθρογράφος – αποφάσισα να διερευνήσω εάν υπάρχει έκτοτε κάποια αλλαγή για το θέμα αυτό μέσα στο εν λόγω Έγγραφο. Με διπλωματικές εκφράσεις μου ανέφεραν περίπου τα εξής: «Το Ιράν, όσον αφορά την πυρηνική κρίση που υπάρχει, βραδυπορεί με τα Η.Ε., μάλιστα χρησιμοποιεί παρελκυστική τακτική. Διότι, σε τελική ανάλυση, επιθυμία του είναι η απόκτηση των όπλων αυτών. Ακριβώς στο σημείο αυτό και λόγω και των πυραύλων που διαθέτει, συνεχίζει να αποτελεί πρόβλημα για την Τουρκία. Η Τουρκία δεν μπορεί ποτέ να παραβλέψει το γεγονός αυτό. Για το λόγο αυτό, μετά το 2005 δεν υπάρχει κάποια νέα διαμόρφωση του Εγγράφου Εθνικής Ασφάλειας». 

Ούτως εχόντων των πραγμάτων, έκπληξη προκαλεί η στάση του Ερντογάν, ο οποίος είναι και ο κύριος υπεύθυνος για την τήρηση και υλοποίηση του Εγγράφου. Η συμπεριφορά του δείχνει ότι το Ιράν βρίσκεται εκτός της απειλής, συμπεριφορά που ακολουθείται και από άλλους κρατικούς παράγοντες. 

Τώρα, δεν γνωρίζουμε αν οι απόψεις αυτές έχουν γίνει αντικείμενο συζήτησης στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας [ΣΕΑ]. Όμως, πολλοί είναι αυτοί, οι οποίοι αναφέρουν ότι ο Ερντογάν την πρώτη απάντηση την έλαβε ήδη από τις ΗΠΑ. Μάλιστα το τηλεφώνημα Ομπάμα προς Γκιούλ, αμέσως μετά την εκλογή του πρώτου, καθώς και το γεγονός ότι μέχρι σήμερα ο Ομπάμα δεν αναζήτησε τον Ερντογάν, κατά την άποψή τους, είναι μία από τις ενδείξεις για την αντίδραση στην «υπεράσπιση του Ιράν» εκ μέρους του Ερντογάν. 

Ας αναφέρουμε και κάποια άλλα σημεία, αναφορικά με το θέμα της Εθνικής Ασφάλειας: Κατά την τελευταία για φέτος συνεδρίαση του ΣΕΑ, αναμένεται το TÜBİTAK να πραγματοποιήσει και μια παρουσίαση αναφορικά με την τεχνολογική του ανάπτυξη, αλλά και τη δυναμική του. Δηλαδή, η τεχνολογία θα αποτελεί πλέον θέμα εθνικής ασφάλειας. 

Συνεχίζονται οι τρεις σοβαρές ανησυχίες που υπάρχουν αναφορικά με τον Ομπάμα. Δηλαδή η οπτική θεώρησή του αναφορικά με το θέμα των ισχυρισμών περί αρμενικής γενοκτονίας, η αναφορά του περί «εισβολής» στην Κύπρο, αλλά και η περίπτωση ύπαρξης εσωτερικής αναταραχής στο Ιράκ, εάν οι ΗΠΑ αποχωρήσουν από την περιοχή δίχως να έχουν κατοχυρώσει την ασφάλεια της χώρας αυτής.  

Πάντως, το γεγονός ότι ο Ομπάμα δεν έκανε λόγο για επίθεση εναντίον του Ιράν είναι η θετική πλευρά του πράγματος. Θετικές είναι, επίσης, και οι συνομιλίες με την Αρμενία, αν και τη διαδικασία αυτή θα απαιτήσει ακόμη χρόνο. Το καλύτερο παράδειγμα, όμως, είναι αυτό, το οποίο δείχνει γιατί έχει πέσει σε δεύτερη μοίρα η αντίληψη περί ελληνικής απειλής:

«Οι πιθανότητες μιας σοβαρής σύγκρουσης με την Ελλάδα ήρθησαν μετά από δεκάδες συνομιλίες, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν. Πέρσι [πρόπερσι], ελληνικό F-16 κτύπησε από κάτω ένα τουρκικό F-16. Ο Έλληνας χειριστής ακόμη δεν έχει βρεθεί. Ο Τούρκος χειριστής, επειδή βρισκόταν από πάνω, μπόρεσε να εγκαταλείψει το αεροσκάφος και να διασωθεί. Η Ελλάδα προέβη αμέσως σε ανακοίνωση, η οποία ανέφερε ότι πρόκειται περί ατυχήματος. Τώρα, για σκεφθείτε εάν ανέφερε, όπως παλιά, ότι επρόκειτο για “επίθεση”. Η Τουρκία ακόμη θα ασχολούταν με το πρόβλημα αυτό» Διαβάστε περισσότερα...

Legacy of Ashes: The History of the CIA

Tim Weiner

Legacy of Ashes: The History of the CIA
Doubleday Books, 2007


Του David Wise
Washington Post Book Review 


Η CIA είναι εύκολος στόχος για κριτική μια και απέτυχε να αποτρέψει τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου και υποστήριξε, λανθασμένα, ότι ο Σαντάμ Χουσείν είχε στην κατοχή του όπλα μαζικής καταστροφής. Ο τότε διοικητής της CIA, Τζωρτζ Τένετ, προσπάθησε στα απομνημονεύματα του να κάνει έναν απολογισμό για αυτές τις αποτυχίες, προσελκύοντας όμως ακόμα περισσότερες βολές. Φανταζόμαστε όμως πως τα τέσσερα εκατομμύρια δολάρια σε πωλήσεις που απέφερε το βιβλίο θα απάλυναν την προσβολή.

Σήμερα επικεφαλής της υπηρεσίας είναι ο πτέραρχος Μάικλ Χέιντεν, ο οποίος με εντολές του Προέδρου Μπους δημιούργησε το αντισυνταγματικό πρόγραμμα παρακολούθησης τηλεφώνων. Το ιστορικό αποτυχιών της CIA εξηγεί και το καυστικό ύφος του «Legacy of Ashes» του Τιμ Γουίνερ, βετεράνου ανταποκριτή των Τάϊμς της Νέας Υόρκης σε θέματα κατασκοπίας.

Ο Γουίνερ όμως υποστηρίζει ότι η CIA δεν ήταν ποτέ ιδιαίτερα αποτελεσματική. Η υπηρεσία συστηματικά πιανόταν απροετοίμαστη σε σημαντικές παγκόσμιες εξελίξεις και σπαταλούσε τόση ενέργεια και πόρους σε κακοσχεδιασμένες μυστικές επιχειρήσεις που αποτύγχανε στον κεντρικό ρόλο της, την συλλογή και ανάλυση πληροφοριών. Κάποιες από τις γκάφες της CIA φτάνουν στα όρια της φαρσοκωμωδίας. Το 1994 ο υπεύθυνος του τοπικού γραφείου της CIA στη Γουατεμάλα ενημέρωσε την τότε πρέσβειρα στην χώρα, Μέριλιν Μακάφυ, πως υπήρχαν στοιχεία ότι είχε ερωτικές σχέσεις με την γραμματέα της, Κάρολ Μέρφυ. Το κλιμάκιο της CIA στην Γουατεμάλα παρακολουθούσε το υπνοδωμάτιο της Μακάφυ και την «κατέγραψε να ψιθυρίζει τρυφερά αναφέροντας το όνομα Μέρφυ, ξεκινώντας έτσι τη φήμη ότι η πρέσβειρα ήταν λεσβία». Το λεγόμενο «υπόμνημα Μέρφυ» διανεμήθηκε ευρέως στην Ουάσινγκτον αλλά η Μακάφυ δεν ήταν λεσβία και δεν είχε ερωτικές σχέσεις με την γραμματέα της. Ο κοριός στο υπνοδωμάτιο την είχε καταγράψει να χαϊδεύει και να μιλάει στον σκύλο της, ο οποίος λεγόταν Μέρφυ.

Μια από τις πιο εκπληκτικές αποκαλύψεις του βιβλίου είναι το πόσες από τους λεγόμενους θριάμβους της υπηρεσίας παρολίγον να αποτύχουν. Η ανατροπή της Ιρανικής κυβέρνησης του Μοχάμεντ Μόσσαντεκ με την κωδική ονομασία «Αίας» το 1953 έφτασε στο χείλος της καταστροφής καθώς οι επικεφαλείς της συνδύαζαν με μυστικοπάθεια πως θα έκαναν τους πανηγυρισμούς. Η επιτυχία της επιχείρησης όμως είχε ως αποτέλεσμα την επιστροφή του Σάχη και της βάναυσης του μυστικής αστυνομίας, δημιουργώντας ένα από τα εναύσματα της Επανάστασης του 1979.

Ο Γουίνερ παραθέτει αρκετές από τις αποτυχίες των καλύτερων κατασκόπων στην ιστορία της υπηρεσίας αλλά δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην περίπτωση του Φρανκ Ουάισνερ, του πρώτου μυστικού πράκτορα της CIA, ο οποίος έστειλε δεκάδες πράκτορες στον θάνατο σε αποτυχημένες αποστολές ενώ σπατάλησε εκατομμύρια κυνηγώντας έναν επινοημένο στρατό στην Πολωνία τον οποίο είχαν δημιουργήσει οι κομμουνιστικές μυστικές υπηρεσίες. Από την γένεση της η CIA έκρυβε τέτοιες αποτυχίες με την σφραγίδα του «Άκρως Απορρήτου».

Το μεγαλύτερο μειονέκτημα του «Legacy of Ashes» βρίσκεται στην δυσανάλογη περιφρόνηση που δείχνει ο Γουίνερ. Το βιβλίο όμως στέκει δημοσιογραφικά και ιστορικά και είναι απαραίτητο για όποιον ενδιαφέρεται για την ιστορία της CIA και της Αμερικανικής αντικατασκοπείας. Η δήλωση του Ντιν Άτσεσον για την CIA υπογραμμίζει τα επιχειρήματα του βιβλίου: «Είχα ένα κακό προαίσθημα για αυτήν την οργάνωση... προειδοποίησα τον Πρόεδρο ότι με αυτή τη δομή ούτε αυτός ούτε το Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας θα μπορούσε να την ελέγξει αποτελεσματικά».  Διαβάστε περισσότερα...

Θαλάσσιες ζώνες και Βρετανικές Βάσεις

Χάρτης της Κύπρου. Με κόκκινο-μωβ χρώμα οι βρετανικές βάσεις.

Χρήστος Ιακώβου

Διευθυντής του Κυπριακού Κέντρου Μελετών


Με αφορμή την κρίση που προκάλεσε η Τουρκία προσφάτως σχετικά με τις θαλάσσιες έρευνες που διεξάγει η Κυπριακή Δημοκρατία για κοιτάσματα πετρελαίου επανήλθε στην επικαιρότητα το ζήτημα της οριοθέτησης της θαλασσίων ζωνών της Κυπριακής Δημοκρατίας (χωρικά ύδατα, συνορεύουσα ζώνη, αποκλειστική οικονομική ζώνη) αλλά των μέσων επίλυσης του πολύπλοκου αυτού ζητήματος. 

Από πλευράς στρατηγικής, η κρίση αυτή κατέδειξε την ανάγκη ύπαρξης συμφωνιών οι οποίες να οριοθετούν ευκρινώς επί χάρτου τις θαλάσσιες ζώνες, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, που είναι άμεσα συνυφασμένες με θέματα κυριαρχίας, δικαιοδοσίας και οικονομικής εκμετάλλευσης από πλευράς Κυπριακής Δημοκρατίας. Αυτό ακριβώς το σημείο υπομιμνήσκει τον έντονο διάλογο που ξέσπασε μετά την υποβολή του Σχεδίου Ανάν 5 σχετικά το κατά πόσο οι Βρετανικές Βάσεις θα μπορούσαν να αποκτήσουν δικαιώματα που να συνδέονται με τις τρεις θαλάσσιες ζώνες της Κύπρου.  

Σύμφωνα με τη Συνθήκη Εγκαθίδρυσης του 1960, οι Βρετανικές Βάσεις στην Κύπρο δεν είναι κράτος. Από την άλλη, η Βρετανία επιμελώς δεν τις χαρακτηρίζει ως αποικία αφού δεν καταθέτει ετήσιες εκθέσεις στον ΟΗΕ (άρθρο 73 του Καταστατικού Χάρτη) όπως κάνει με άλλες περιοχές (π.χ. Βερμούδες, Νησιά Πίτκαιρν κά) αλλά απολαμβάνουν ενός ιδιότυπου καθεστώτος που δεν συναντάται άλλο παρόμοιο στο διεθνές δίκαιο. Επιπλέον, σύμφωνα με το δεσμευτικό κείμενο που προσαρτάται στη Συνθήκη, η Βρετανία αναλαμβάνει τη δέσμευση να χρησιμοποιεί τις βάσεις μόνο για στρατιωτικούς σκοπούς χωρίς το δικαίωμα να τις εκχωρήσει σε τρίτο κράτος πλην της Κυπριακής Δημοκρατίας. 

Στο Παράρτημα Α (παράγραφος 3) της Συνθήκης Εγκαθίδρυσης, η Κυπριακή Δημοκρατία δεσμευόταν να μην διεκδικήσει ως μέρος των δικών της χωρικών υδάτων θαλάσσιες περιοχές που εφάπτονται των Βάσεων σε πλάτος τριών ναυτικών μιλίων, για λόγους ασφαλείας των Βάσεων. Οι θαλάσσιες αυτές περιοχές μπορεί να μην ευρίσκονται εντός των χωρικών υδάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν έχουν όμως το χαρακτήρα χωρικών υδάτων των Βάσεων. Με άλλα λόγια δεν υπήρξε μέχρι σήμερα ούτε διάταγμα των Βάσεων ούτε νόμος του Ηνωμένου Βασιλείου που να θεωρεί τις θαλάσσιες περιοχές αυτές ως χωρικά ύδατα των Βάσεων, σύμφωνα με τον ορισμό της Συνθήκης για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982 και κατ’ επέκταση δεν μπορούν να διεκδικήσουν ούτε υφαλοκρηπίδα, ούτε συνορεύουσα ζώνη και, ακόμη περισσότερο, ούτε Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη. 

Με το Σχέδιο Ανάν 5, κατέστη αναγκαίο να επαναοριοθετηθεί η θαλάσσια περιοχή των τριών ναυτικών μιλίων αφού η Βρετανία παρουσιάστηκε διατεθειμένη να επιστρέψει 45 από τα 99 τετραγωνικά μίλια των Βάσεων στα δύο συνιστώντα κρατίδια, μέρος των οποίων εφάπτετο της θάλασσας.  

Έκτοτε, επί του θέματος αυτού διεμορφώθησαν δύο διαφορετικές προσεγγίσεις σχετικά με τις προθέσεις των Βρετανών. Ήταν δηλαδή μία απλή τεχνική διαδικασία προκειμένου να προσαρμοστεί ο χάρτης στη βάση των νέων αναπροσαρμογών μετά την επιστροφή εδάφους ή ήταν μία συγκεκαλυμμένη προσπάθεια να διεκδικήσουν οι Βάσεις θαλάσσιες ζώνες μέσω της διαδικασίας επαναοριοθέτησης. 

Η πρώτη άποψη θεωρούσε ότι η επαναριοθέτηση θα γινόταν μόνο στην περιοχή των Βάσεων Δεκέλειας αφού ένα τμήμα της ακτογραμμής θα περνούσε μετά την επιστροφή εδάφους υπό τον έλεγχο του ελληνοκυπριακού συνιστώντος κρατιδίου με αποτέλεσμα να γίνεται διακεκομμένα ο βρετανικός έλεγχος επί της ακτογραμμής. Έτσι, προκειμένου να διασφαλίσουν οι Βρετανοί ότι το ελληνοκυπριακό κρατίδιο δεν θα διεκδικούσε χωρικά ύδατα σε αυτό το τμήμα που θα περνούσε υπό τον έλεγχό του επεδίωξαν μία τεχνική ρύθμιση ούτως ώστε να παρέμενε σε ισχύ το σημερινό καθεστώς για να διασφαλίσουν την απρόσκοπτη διακίνηση των πολεμικών τους σκαφών σε αυτή τη ζώνη. 

Η δεύτερη άποψη θεωρούσε ότι επειδή το Σχέδιο Ανάν 5 διαλαμβάνει ότι η επαναριοθέτηση θα γινόταν μόνο από ένα ειδικό που θα διόριζε η Βρετανική κυβέρνηση σε αντίθεση με το Σχέδιο Ανάν 4 όπου η επαναριοθέτηση θα γινόταν από κοινού με ειδικό που θα διοριζόταν από το νέο κράτος θα μπορούσαν μελλοντικά οι Βάσεις να ισχυριστούν ότι είναι παράκτιο κράτος και κατ’ επέκταση να διεκδικήσουν θαλάσσιες ζώνες και δικαιώματα. Την άποψη αυτή ενίσχυε το γεγονός ότι η ρύθμιση αυτή έγινε κατόπιν απαίτησης της Βρετανίας και όταν η ελληνική πλευρά υπέβαλε αίτημα διασαφήνισης γι’ αυτό το θέμα, ότι δηλαδή οι Βάσεις δεν θα μετετρέποντο σε παράκτιο κράτος σύμφωνα με το συνθήκη των θαλασσών, οι Βρετανοί το απέρριψαν σιωπηλώς. 

Συμπερασματικά, ανεξαρτήτως των προθέσεων της Βρετανίας, η προτίμησή της για ασάφεια επί του θέματος αυτού προκαλεί πολλά ερωτηματικά. Γι’ αυτό και πρόσφατη εμπειρία με την Τουρκία καθιστά περισσότερο από αναγκαίο στην όποια λύση να γίνει ξεκάθαρο το θέμα των θαλασσίων ζωνών γιατί η ασάφεια αποτελεί προδιαγεγραμμένη συνταγή για μελλοντικά προβλήματα.   Διαβάστε περισσότερα...

Διεύθυνση Πληροφοριών του Τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών (3 Δεκεμβρίου 2008).

Απάντηση του Εκπροσώπου του Τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών σε ερώτηση.

Ερώτηση: Στις 19 Νοεμβρίου 2008 υπογράφηκε κοινή Διακήρυξη μεταξύ της Ρωσικής Ομοσπονδίας και της «Ελληνοκυπριακής» διοίκησης της νοτίου Κύπρου. Ποια είναι η αξιολόγησή σας, όσον αναφορά τις πιθανές επιδράσεις της εν λόγω Διακήρυξης στο συνεχιζόμενο χρονοδιάγραμμα διαπραγματεύσεων στην Κύπρο;

Απάντηση: Στην εν λόγω Διακήρυξη, θεωρουμένων ως ανυπάρκτων των κοινών παραμέτρων, πάνω στις οποίες συμφώνησαν οι δύο πλευρές στο πλαίσιο του χρονοδιαγράμματος διαπραγματεύσεων, προβάλλεται ότι το Κυπριακό πρέπει να επιλυθεί στη βάση των Συμφωνιών Κορυφής 1977 και 1979 και ότι στο πλαίσιο αυτό η ενιαία «Κυπριακή Δημοκρατία» πρέπει να μετατραπεί σε ένα δικοινοτικό, διζωνικό ομοσπονδιακό κράτος.

Όμως, ούτε στις Συμφωνίες Κορυφής 1977 - 79, ούτε και στις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, υπάρχει κάποια προσέγγιση προς την κατεύθυνση της μετατροπής της ενιαίας Κυπριακής Δημοκρατίας, που πλέον δεν υφίσταται, σε ομοσπονδιακό κράτος. Από την άλλη, στην εν λόγω Διακήρυξη δεν γίνεται μνεία και στην κοινή ανακοίνωση των δύο ηγετών της 23ης Μαΐου 2008, ότι η ομοσπονδία, η οποία θα προκύψει μετά τη λύση, θα αποτελείται από δύο ιδρυτικά κράτη. Η προσέγγιση αυτή αποτελεί νέα ένδειξη για το ότι η «Ελληνοκυπριακή» διοίκηση της νοτίου Κύπρου προσπαθεί να αλλάξει σε διεθνές επίπεδο την αμοιβαία συνεννόηση που επήλθε στο πλαίσιο του χρονοδιαγράμματος διαπραγματεύσεων στο νησί. 

Στην κοινή Διακήρυξη υπάρχει αναφορά και στη συμφωνία στρατιωτικής – τεχνικής συνεργασίας του 1996. Όπως αναφέρεται και στις ειδήσεις που δημοσιεύτηκαν στον Ελληνοκυπριακό Τύπο, αν ληφθεί υπόψη ότι η Ελληνοκυπριακή διοίκηση της νοτίου Κύπρου διέθεσε κονδύλι υψηλού ποσού για την αγορά όπλων, είναι ολοφάνερο πως αυτές οι προσπάθειες εξοπλισμού, που δημιουργούν ανησυχία στους Τουρκοκυπρίους και οδήγησαν κατά το παρελθόν σε σοβαρές κρίσεις, δεν συμβιβάζονται με το χρονοδιάγραμμα λύσης. 

Θα πρέπει η Ελληνοκυπριακή διοίκηση της νοτίου Κύπρου να αντιληφθεί ότι η επίτευξη μιας ουσιαστικής λύσης και μιας μόνιμης ειρήνης στην Κύπρο είναι εφικτές μόνο με τις διαπραγματεύσεις, που θα συνεχιστούν με την καλή πρόθεση μεταξύ των δύο πλευρών και με την πίστη που θα επιδειχθεί στις παραμέτρους λύσης των Ηνωμένων Εθνών. Διαβάστε περισσότερα...

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ
ΓΩΝΙΑ ΛΕΩΦ.ΜΑΚΑΡΙΟΥ ΚΑΙ ΜΠΟYΜΠΟΥΛΙΝΑΣ 1
11 ΔΕΚΕΜΒΡIOY 2008, 19.30

To Κυπριακό Κέντρο Μελετών, σε συνεργασία με το Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών και το βιβλιοπωλείο ΜΕΤΡΟΠΟΛΙΤΑΝ , σας προσκαλεί στην παρουσίαση του βιβλίου του καθηγητή του Ιονίου Πανεπιστημίου

Ιωάννη Μάζη
"Η Γεωπολιτική της Ευρύτερης Μέσης Ανατολής και η Τουρκία"

Χαιρετισμός: Τώνης Τουμαζής
Πρόεδρος ΚΥΚΕΜ

Παρουσίαση βιβλίου
Γιαννάκης Ομήρου
Πρόεδρος ΚΣ ΕΔΕΚ

Μάριος Ευρυβιάδης
Επίκουρος Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Χρήστος Ιακώβου
Διευθυντής ΚΥ.ΚΕ.Μ

Συντονιστής: Σάββας Ιακωβίδης, δημοσιογράφος

Σχόλια από το συγγραφέα
Πληροφορίες: KYKEM 22 66 88 48, Βιβλιοπωλείο ΜΕΤΡΟΠΟΛΙΤΑΝ 22 66 99 09

Διαβάστε περισσότερα...

Η Αμερική χάνει τον κυρίαρχό της ρόλο

Το τέλος της αλαζονείας


Συντακτική ομάδα Der Spiegel

Η συνεχιζόμενη τραπεζική κρίση, θέτει υπό αμφισβήτηση την κυριαρχία της Αμερικής όχι μόνο στις χρηματοπιστωτικές αγορές, αλλά και στην παγκόσμια πολιτική σκηνή. Οι ανεπτυγμένες χώρες ολισθαίνουν προς την ύφεση, η εποχή του υπέρ-καταναλωτισμού πλησιάζει προς το τέλος της ενώ η στρατιωτική ισχύς της Αμερικής εξασθενεί. Παρόλα αυτά, δεν είναι καιρός για πανηγυρισμούς.

Ο Τζωρτζ Μπους ο νεότερος έχει γεράσει, και προβάλλει πλέον μία αλλοπρόσαλλη και ωχριάζουσα συμπεριφορά. Δεν υπάρχει σχεδόν τίποτα που να θυμίζει τον ενθουσιασμό που τον διακατείχε στα πρώτα χρόνια της διακυβέρνησης του. Όταν προσφώνησε την Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, αναφέρθηκε στην τρομοκρατία και στα τρομοκρατικά καθεστώτα, και για εκείνες τις κυβερνήσεις που υποστηρίζουν την τρομοκρατία. Δεν αντιλήφθηκε ότι οι ξένοι αντιπρόσωποι κουνούσαν απλώς το κεφάλι τους, χαμογελούσαν ή σιγοψιθύριζαν, εκτός και αν το είχε καταλάβει αλλά δεν ήταν πλέον σε θέση να αντιδράσει. Σε 22 λεπτά, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε την λέξη «τρομοκρατία» 32 φορές. Ήταν ο μόνος αρχηγός κράτους που επέμενε να αναφέρεται στην τρομοκρατία, και όχι στο ζήτημα που απασχολεί σήμερα το σύνολο της ανθρωπότητας.

Άνθρωπος του χθες
«Εκτός τόπου και χρόνου», δήλωσε ένας Γερμανός διπλωμάτης, ενώ μία Γαλλίδα τον χαρακτήρισε «άνθρωπο του χθες». Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέκαθεν διατηρούσε εχθρούς στο κτίριο του ΟΗΕ, εντούτοις η γελοιοποίηση είναι κάτι το εντελώς καινούργιο, και σηματοδοτεί το τέλος του σεβασμού.
Ποιον όμως δεν λαμβάνουν πλέον σοβαρά υπόψιν οι υπόλοιποι 191 ηγέτες; Τον ίδιο τον πρόεδρο Μπους ή μήπως ολόκληρη την Αμερική, τον γίγαντα που έχει γονατίσει;

Ενδεικτικά ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Μπαν Κι Μούν αναφέρθηκε σε «νέα πραγματικότητα» και «νέα κέντρα ισχύος και εξουσίας στην Ασία, την Λατινική Αμερική και αλλού». Ακόμη όμως και αυτοί οι στενότεροι σύμμαχοι της Αμερικής άρχισαν να αποστασιοποιούνται – με πρώτη και καλύτερη την Γερμανίδα Καγκελλάριο, η οποία στο παρελθόν είχε υποστηρίξει με θέρμη τις Ηνωμένες Πολιτείες. «Η συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες έχει ιδιαίτερη σημασία για μας τους Γερμανούς», επαναλάμβανε κατά κόρον.

Σε ομιλία ενώπιον 1000 επιχειρηματιών στην Γερμανική βουλή, λέξεις όπως πίστη και φιλία απουσίαζαν από το λεξιλόγιο της. Η Μέρκελ επικεντρώθηκε στις επιπτώσεις της χρηματοπιστωτικής κρίσης, διατυπώνοντας την ίδια στιγμή σαφέστατες αιχμές και κατηγορίες. Μίλησε για την ανάγκη «ισότιμης κατανομής των επιπτώσεων τους επόμενους μήνες, ίσως και χρόνια». Δακτυλόδειξε τις ΗΠΑ, επισημαίνοντας ότι η Γερμανική κυβέρνηση είχε από ενωρίς επισημάνει τα προβλήματα, αλλά οι προτάσεις της για εφαρμογή αυστηρότερου ελέγχου στις αγορές, προσέκρουαν στις αντιδράσεις της Αμερικής.

Ποτέ πριν η Μέρκελ δεν είχε επικρίνει τόσο ξεκάθαρα τις Ηνωμένες Πολιτείες, γεγονός που μεταφράστηκε στην ολόθερμη στήριξη του συνεργάτη της στην κυβέρνηση, του κόμματος των Σοσιαλδημοκρατών. Η τραπεζική κρίση στις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν έχει κλονίσει μόνο την αφοσίωση της Γερμανίδας Καγκελλαρίου έναντι της Αμερικής, αλλά και τον σεβασμό που απολάμβανε ως οικονομική και πολιτική δύναμη. Οι τεράστιες επιπτώσεις από την κατάρρευση μεγάλων οργανισμών, που κλόνισε συθέμελα το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα, δικαιωματικά θέτουν σε δεύτερη μοίρα την έναρξη μεγάλης έρευνας από το Ομοσπονδιακό Γραφείο Ερευνών FBI, στο μικροσκόπιο του οποίου έχουν τεθεί 26 μεγάλοι οργανισμοί και 1400 μικρότερες εταιρείες και πολίτες για υποθέσεις απάτης.

Μέχρι και σήμερα, ουδείς είναι σε θέση να πει μετά βεβαιότητας πως μπορεί να αποφευχθεί η επιδείνωση της κρίσης, εξέλιξη που θα έχει τραγικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. Πολύ περισσότερο, ο κόσμος είναι σήμερα αντιμέτωπος με μία εξέχουσα δύναμη η οποία δεν είναι πλέον σε θέση να ασκήσει ηγετικό ρόλο και έναν Αμερικανό πρόεδρο, ο οποίος αφού άργησε να αντιληφθεί το μέγεθος της κρίσης, αποδείχθηκε στη συνέχεια ανίκανος να ενώσει την μοιρασμένη χώρα του. Ειρωνεία αποτελεί επίσης το ότι η προσπάθεια για διάσωση της οικονομίας, με την ουσιαστική παρέμβαση του κράτους, πραγματώνεται στην χώρα του αχαλίνωτου καπιταλισμού.

Μία νέα Αμερική
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, δεν είναι πλέον η ισχυρή και υπεροπτική χώρα που γνώριζε ο κόσμος, η υπερδύναμη που καθόριζε τους κανόνες για όλους τους άλλους, ενώ θεωρούσε ότι ο δικός της τρόπος σκέψης και οι business ήταν ο μοναδικός δρόμος προς την επιτυχία. Ενώπιον μας βρίσκεται μία νέα Αμερική, μία χώρα που δεν εμπιστεύεται πλέον τις παραδοσιακές της αξίες και πολύ περισσότερο τους πολιτικούς, οι οποίοι απέτυχαν να προβλέψουν το πρόβλημα, ως επίσης και τους οικονομικούς ταγούς, οι οποίοι επιχείρησαν να πωλήσουν στους Αμερικανούς έναν επίπλαστο κόσμο ευμάρειας. Ενώπιον μας είναι και το τέλος της υπεροψίας. Οι Αμερικανοί πληρώνουν το τίμημα της συμπεριφοράς τους.

O τρίπτυχος νόμος του φθηνού χρήματος, της ελεύθερης αγοράς και του διψήφιου κέρδους, κύριο χαρακτηριστικό του Αμερικανικού υπερ-καταναλωτισμού, είχε τα τελευταία 25 χρόνια καθορίσει το πλαίσιο της παγκόσμιας οικονομίας. Σήμερα, αποδεικνύεται ότι δεν ήταν τίποτα άλλο παρά μία χιονοστοιβάδα, η οποία συμπαρέσυρε στο διάβα της το κύρος της ΗΠΑ ως παγκόσμιας πολιτικής δύναμης. Κάθε τράπεζα την οποία ο Υπουργός Οικονομικών Χένρι Πόλσον αναγκάζεται να διασώσει, πλήττει καίρια την υπόληψη της Αμερικής διεθνώς.

Φυσικά δεν είναι μόνο η οικονομική κρίση που έχει θέσει υπό αμφισβήτηση τον ηγετικό ρόλο της Αμερικής στην παγκόσμια σκακιέρα, εισάγοντας την ανθρωπότητα στην «μετά-Αμερικανική εποχή», όπως την χαρακτήρισε ο Φαρίντ Ζακάρια, συντάκτης του περιοδικού Νιούσγουικ. Η Ουάσιγκτον έχει πλέον απολέσει τόσο την πολιτική δυνατότητα και την ικανότητά της να επιβάλλει την θέληση της σε άλλες χώρες.
The New York Times Syndicate Διαβάστε περισσότερα...

Έφαγαν τα χρήματα της ΜΙΤ

Yeni Şafak
(1/12/2008)

O δημοσιογράφος Αβνί Οζγκιουρέλ προέβη σε φοβερούς ισχυρισμούς αναφορικά με τη διαχείριση των χρημάτων της ΜΙΤ. Ο ανωτέρω υποστηρίζει:

• Επικεφαλής της αντιτρομοκρατικής υπηρεσίας της ΜΙΤ είχε τοποθετηθεί ο Εϊμούρ. Η μονάδα αυτή προκάλεσε μεγάλες ζημίες στην Τουρκία. Η ΜΙΤ για πρώτη φορά στην ιστορία της έπαιξε στο Χρηματιστήριο. Βούλιαξαν 300 δις. νέες τουρκικές λίρες. Ήταν χρήματα, τα οποία προέρχονταν από τα μυστικά κονδύλιο. Για το λόγο αυτό, το κουκούλωσαν.
• Ο Γιαβούζ Ατάτς και ο Εϊμούρ ίδρυσαν για τη ΜΙΤ μια εταιρεία εξαγωγών και υφαντουργίας. Τα χρήματα, τα οποία διατέθηκαν για τις δραστηριότητες αυτές βούλιαξαν. Η ΜΙΤ ρεζιλεύτηκε. Έδωσαν στα χέρια όλων κόκκινα και πράσινα διαβατήρια.
• Έδωσαν χρήματα στους Τσατλί, Κιρτζί και Τσακιτζί, οι οποίοι έλεγαν “θα εξαφανίσουμε την ΑΣΑΛΑ και θα σκοτώσουμε τον Ντουρσούν Καρατάς”. Τα χρήματα αυτά χάθηκαν στα καζίνο της Ελβετίας, καθώς και στα μπαρ και στα νυκτερινά κέντρα.
• Λέγοντας ότι “θα διενεργήσουμε επιχείρηση εναντίον του Οτζαλάν”, έλαβαν μεγάλα ποσά από τα μυστικά κονδύλια. Η δουλειά αυτή μετατράπηκε σε μεγάλη ληστεία. Έδωσαν χρήματα στους ξένους μισθοφόρους στρατιώτες. Ο Οτζαλάν δεν έπαθε τίποτε.
• Ο Βελί Κιουτσούκ ήταν ένα άτομο που ακόμη και στρατηγοί τρόμαζαν όταν τον καλούσαν στο τηλέφωνο. Εξάλλου, είναι αυτός, ο οποίος έχει ιδρύσει και την οργάνωση της Χεζμπολλάχ. Τι άλλο να γίνει; Αυτές είναι οι οργανώσεις, οι οποίες έχουν φέρει τα πάνω κάτω στην Τουρκία.


Milliyet
(1/12/2008)

Η έκθεση της ΕΕ για την Τουρκία

Η Έκθεση που ετοίμασε η εισηγήτρια επί θεμάτων Τουρκίας, Ολλανδή Ευρωβουλευτής Ruijten, για την Τουρκία βρίθει μηνυμάτων, τα οποία δείχνουν ότι αρχίζει να εξασθενεί η πειστικότητα του κυβερνώντος κόμματος AKP, όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα της Ε.Ε. και τις πολιτικές μεταρρυθμίσεις. Το γεγονός πως, ενώ συνεχώς η κυβέρνηση υπόσχεται, τελικά δεν περνάει από τα λόγια στα έργα, οδήγησε στο να ετοιμάσει η κ. Ruijten την Έκθεση αυτή, στην οποία έχει αυξήσει σε σοβαρό βαθμό τις επικρίσεις της. Επίσης, το γεγονός ότι σε ένα μεγάλο μέρος της παραγράφου σχετικά με τα πολιτικά κριτήρια δίνεται μήνυμα «λύπης και ανησυχίας», δείχνει ότι έχει μειωθεί το κύρος της τουρκικής κυβέρνησης και φαίνεται πλέον ξεκάθαρα ότι μειώθηκε επίσης και η ταχύτητα στην πραγματοποίηση και την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων.

Η εν λόγω Έκθεση αναφέρεται και στην υπόθεση Εργκενεκόν, για την οποία επισημαίνονται τα δικαιώματα των κατηγορουμένων, ενώ γίνεται έκκληση για δίκαιη εκδίκαση της υπόθεσης. Στην Έκθεση υπογραμμίζεται ότι προκαλούν ανησυχία οι πληροφορίες πως οι κατηγορούμενοι συχνά υφίστανται κακομεταχείριση. Στο σχέδιο της Έκθεσης, που αποτελείται από 47 άρθρα, αναφέρεται 14 φορές η λέξη «λυπούμεθα», 12 φορές η λέξη «ανησυχούμε» και μόνο 10 φορές η φράση «αισθανόμαστε ικανοποίηση». Η Ruijten, κατά την ομιλία της, είπε ότι «περιμένει από την κυβέρνηση της Τουρκίας εφαρμογή και όχι λόγια», υπενθυμίζοντας στην Άγκυρα τις υποχρεώσεις της.


CNN Türk
(2/12/2008)

Αποπομπές από το στρατό

Συνήλθε την Τρίτη (2 Δεκεμβρίου) το Ανώτατο Στρατιωτικό Συμβούλιο (YAŞ) για τις χειμερινές εργασίες του και σε ανακοίνωση, που εξεδόθη στη συνέχεια, αναφέρθηκε ότι 24 άτομα στρατιωτικού προσωπικού αποπέμφθηκαν από τις Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις μετά από απόφαση του εν λόγω Συμβουλίου. Εξ αυτών τα 19 άτομα στρατιωτικού προσωπικού αποπέμφθηκαν για λόγους ηθικής και εμπλοκής τους σε υποθέσεις ναρκωτικών, ενώ 5 άτομα στρατιωτικού προσωπικού αποπέμφθηκαν λόγω οπισθοδρομικής συμπεριφοράς. Η απόφαση αυτή ελήφθη βάσει της αρχής της πλειοψηφίας. Οι αποφάσεις που ελήφθησαν κατά τη συνεδρίαση του Ανωτάτου Στρατιωτικού Συμβουλίου, πριν ανακοινωθούν, εστάλησαν στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για επικύρωση. Ο πρωθυπουργός Ερντογάν και ο Υπουργός Άμυνας Γκιονούλ έθεσαν τις επιφυλάξεις τους. Διαβάστε περισσότερα...

Σημαντική προειδοποίηση προς τους κοσμικούς

Περιδικό Kriter (Δεκεμβρίου) της εφημερίδας Radical

Του Mehmet Ali Birand


Δεν αναφέρομαι σε αυτούς, οι οποίοι υποστηρίζουν τον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους. Αλλά στους «κοσμικούς», δηλαδή σε αυτούς, οι οποίοι έχουν αναγάγει την κοσμικότητα σε πάθος και σε θρησκεία. Ένα μεγάλο τμήμα αυτών το αποτελούν οι εθνικιστές. Αν και δεν χρειάζεται να αναφέρουμε τι εστί εθνικισμός, εντούτοις εν συντομία ας πούμε για τους εθνικιστές το εξής: Πρόκειται για αυτούς, οι οποίοι επιζητούν να κλειστεί η Τουρκία στον εαυτό της και να μείνει έξω από την παγκόσμια οικονομία και τους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, δηλαδή επιζητούν ένα είδος διοίκησης που να θυμίζει την παλιά Αλβανία.

Κατά την άποψή τους, η Τουρκία σήμερα δεν είναι ανεξάρτητη και συνεχώς απομυζάται από τη Δύση. Επιπλέον, επειδή είναι και στυγνοί κοσμικοί, αντιτίθενται ακόμη και στο να καταστεί μέλος του CHP μια γυναίκα με ισλαμικό τσαντόρ. Έχουν κατασκευάσει έναν δικό τους κόσμο και μάχονται με όλες τους τις δυνάμεις τους πάντες και τα πάντα.

Τους κοσμικούς τους αναμένει κι ένας κίνδυνος, τον οποίο αυτοί, όμως, δεν αντιλαμβάνονται. Αναφέρομαι στην Ε.Ε.. Κοιτάξτε, το τελευταίο χρονικό διάστημα δημοσιεύθηκε μια έκθεση, η οποία επιβεβαιώνει και μια δική μας ένδειξη. Στην Αμερική, το Συμβούλιο Εθνικής Πληροφόρησης [NIC] κάθε χρόνο εκδίδει ένα ειδικό δελτίο, που ονομάζεται «Παγκόσμιες Τάσεις: 2025».

Η έκθεση αυτή συνεχώς ανανεώνεται και περιλαμβάνει προβλέψεις για το τι θα συμβεί τα επόμενα χρόνια. Ας προσέξουμε, δεν είναι μια έκθεση, η οποία γράφεται από ομφαλοσκόπους ή από όσους εξυφαίνουν σενάρια συνομωσίας. Απεναντίας, αποτελεί την αξιολόγηση μιας κατάστασης, η οποία προκύπτει μέσα από τις εκθέσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, από όλες τις δεξαμενές σκέψης της Ουάσινγκτον, αλλά και από στοιχεία που καταφθάνουν από διάφορες πρωτεύουσες του κόσμου. Δηλαδή, αποτελεί μια έκθεση, η οποία λαμβάνεται σοβαρά υπόψη και την οποία παρακολουθούν όλοι όσοι μετέχουν στο πολιτικο-στρατιωτικό, καθώς και στο οικονομικό, decision making system.

Δημοσιεύθηκε η έκδοση του 2008. Ας δούμε λοιπόν ποιες είναι οι προβλέψεις της για την Τουρκία: «Η Τουρκία τα επόμενα 15 χρόνια θα ακολουθήσει μια πορεία σύγκλισης της ισλαμιστικής με την εθνικιστική πολιτική… Οι τάσεις αυτές θα ενισχυθούν έτι περαιτέρω…Αυξάνει όλο και περισσότερο η απαισιοδοξία για την πλήρη ένταξη της χώρας στην Ε.Ε… Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, θα ενισχυθούν ακόμη περισσότερο οι ισλαμιστικές και εθνικιστικές τάσεις…».

Είναι μια άκρως ορθή αξιολόγηση. Η Ε.Ε. αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο ενώπιον του ολοένα αυξανόμενου ισλαμιστικού και εθνικιστικού κύματος. Ας το πούμε καλύτερα: Τα επόμενα 10 χρόνια δεν πρέπει να αναμένουμε να ανέλθει στην εξουσία άλλο κόμμα πλην του ΑΚP. Αλλά και αν ακόμη υποθέσουμε ότι θα συμβεί κάτι τέτοιο, το άλλο κόμμα ενδέχεται να είναι περισσότερο συντηρητικό και θρησκόληπτο από το ΑΚΡ. Μπορεί ακόμη να έχουμε και έναν συνασπισμό δύο κομμάτων με θρησκόληπτη τάση.

Φαίνεται, ακόμη, ότι έχουν τελειώσει και οι περίοδοι εξουσίας του ΑΝΑΡ και του DP. Με ένα τέτοιο πολιτικό σκηνικό, η Τουρκία θα αναπόφευκτα θα αιχμαλωτισθεί σε μια δαγκάνα ισλαμική και εθνικιστική. Αυτός, ακριβώς, είναι και ο μεγαλύτερος κίνδυνος απέναντι στο κοσμικό σύστημα. Είναι σημαντικό ότι η Ουάσινγκτον εφιστά την προσοχή στον κίνδυνο αυτό.

Πρέπει, λοιπόν, να αντιληφθούμε ότι η Ε.Ε. αποτελεί το αντίδοτο σε αυτό. Επιπλέον, φέρνει στο προσκήνιο και τη σημασία των τουρκο-ευρωπαϊκών σχέσεων τόσο για τη χώρα μας, όσο και από την άποψη των ισορροπιών στην περιφέρειά μας. Αυτός ακριβώς είναι ο κίνδυνος που αναφέρουμε….

Η κατάσταση στην Τουρκία είναι πολύ άσχημη. Οι εθνικιστές του CHP αντιτίθενται στην Ε.Ε… Οι θρησκόληπτοι του ΑΚΡ είναι αδιάφοροι πλέον για τις σχέσεις μας με την Ευρώπη… Οι εθνικιστές του ΜΗΡ περιμένουν στη γωνία, όπου συναντήσουν την Ε.Ε., να την εξαφανίσουν… Ας δούμε όμως και το εξωτερικό: Όταν ρωτήσετε τους Ευρωπαίους, όλοι διαβεβαιώνουν ότι η πλήρης ένταξη της Τουρκίας είναι προς το συμφέρον της Ευρώπης. Αμέσως μετά λένε «όμως» και αρχίζουν να απαριθμούν τις ελλείψεις της Τουρκίας. Σε κάποιο σημείο έχουν δίκιο. Η βραδυπορία, κυρίως του ΑΚΡ, αλλά και το γεγονός ότι το κόμμα αυτό έχει χάσει το ενδιαφέρον του για την ευρωπαϊκή προοπτική, αποτελούν και το μεγαλύτερο εμπόδιο. Η κατάσταση αυτή δίνει τη δυνατότητα σε μεγάλες χώρες, όπως η Γερμανία και η Γαλλία, να επιμηκύνουν το χρονικό διάστημα διαπραγματεύσεων. Μάλιστα, όταν το πράττουν, δίνουν και την εντύπωση ότι συμπεριφέρονται δίκαια και ότι δεν τηρούν αντιτουρκική στάση. Δηλαδή, η Τουρκία, με την «πάσα» που δίνει, επιτρέπει στη Γερμανία και τη Γαλλία να κυκλοφορήσουν τη μπάλα όπως επιθυμούν. Πάντως, ποιος ξέρει; Ενδεχομένως το ΑΚΡ να το κάνει αυτό έχοντας πλήρη συνείδηση.

Την περασμένη εβδομάδα βρισκόμουν στο Βερολίνο, όπου είχα την ευκαιρία σε μια συνάντηση να συνομιλήσω επί μακρόν με τη Γερμανίδα Καγκελάριο Μέρκελ. Αρχικά της είπα το εξής: «Εγώ δεν είμαι δημοσιογράφος, ούτε κι εσείς Καγκελάριος [υποθετικά]. Σας παρακαλώ, μπορείτε να μου πείτε αν αντιλαμβάνεσθε ότι με το να παρεμποδίζετε την ένταξη της Τουρκίας, σε κάποιο σημείο θέτετε σε κίνδυνο και τον κοσμικό χαρακτήρα της; Μήπως αυτό το κάνετε συνειδητά»;

Υπό την προϋπόθεση «να μην γραφούν», μου ανέφερε τις σκέψεις της. Κατά συνέπεια, δεν μπορώ να τις αναφέρω, όπως μου τις μετέφερε. Όμως, μπορώ να μιλήσω για τη γενική της προσέγγιση. Η Γερμανία ως αρχή πιστεύει ότι η Τουρκία στο τέλος θα καταστεί μέλος της Ε.Ε.. Όμως, όχι αμέσως. Χρειάζεται χρόνος. Παράλληλα, είναι ευχαριστημένη διότι από την Τουρκία δεν προέρχεται κάποια πίεση. Αυτό διευκολύνει τη δουλειά τους [των Γερμανών].

Εάν συνοψίσουμε την κατάσταση, τότε βλέπουμε ότι όλα εξαρτώνται από την Τουρκία. Εάν η Τουρκία το θελήσει και κινητοποιηθεί, δεν μπορεί να την σταματήσουν ούτε η Γερμανία, ούτε η Γαλλία, ούτε κανένα άλλο κράτος… Το πρόβλημα πηγάζει από την Τουρκία. Το είπα εξαρχής, ούτε ο θρησκόληπτος, ούτε ο εθνικιστής, αλλά ούτε και ο εθνικόφρων… Κανείς τους δεν σκέπτεται μακροπρόθεσμα. Ή, μάλλον, σκέπτονται μεν μακροπρόθεσμα, όμως, όπως διευκρινίζεται και στην έκθεση της Ουάσινγκτον, με πλήρη συνείδηση κάνουν ό,τι περνά από το χέρι τους, προκειμένου να ανακόψουν την πορεία της Τουρκίας προς την Ε.Ε. Διαβάστε περισσότερα...