Ατελείωτοι αρραβώνες ανάμεσα στις Βρυξέλλες και τα Βαλκάνια

Le Monde Diplomatique


Του Jean-Arnault Derens Αρχισυντάκτης της ιστοσελίδας Le Courrier des Balkans

Μετά την προσχώρηση της Σλοβενίας, το 2004, χώρες της πρώην Γιουγκοσλαβίας καθώς και η Αλβανία περιμένουν στη σειρά για να ενωθούν με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στις 14 Οκτωβρίου, η Επιτροπή στις Βρυξέλλες συνέστησε την έναρξη των διαπραγματεύσεων με την ΠΓΔΜ και διευκρίνισε ότι οι διαπραγματεύσεις με την Κροατία θα ολοκληρωθούν το 2010. Πρόκειται, άραγε, για μια εντυπωσιακή ανακοίνωση ή για πραγματική πρόοδο σε μια διαδικασία που μέχρι σήμερα βρίσκει προσκόμματα σε διάφορες αντιφάσεις;

Κατά τη διάρκεια της Ευρωπαϊκής Συνόδου Κορυφής στη Θεσσαλονίκη, από τις 19 έως τις 21 Ιουνίου 2003, εφευρέθηκε μία νέα γεωγραφική έκφραση: τα «Δυτικά Βαλκάνια». Η έκφραση αυτή ανταποκρινόταν στην ασαφή αλγεβρική διατύπωση «6-1+1», η οποία προσδιόριζε τα έξι διάδοχα κράτη της Γιουγκοσλαβίας, πλην της Σλοβενίας η οποία εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2004, συν την Αλβανία... Τα «Δυτικά Βαλκάνια» διακρίνονταν έτσι από τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία, στις οποίες είχαν υποσχεθεί μια πιο γρήγορη ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση- η οποία πραγματοποιήθηκε την 1η Ιανουαρίου 2007.

Η Κροατία, η Βοσνία- Ερζεγοβίνη, η Σερβία, το Μαυροβούνιο, η ΠΓΔΜ (1) και η Αλβανία διαθέτουν στο εξής ένα ιδιαίτερο χώρο στην ευρωπαϊκή αίθουσα αναμονής. Στο μεταξύ, ένα νέο κράτος είδε το φως της ημέρας: το Κόσοβο, το οποίο, όμως, πέντε κράτη-μέλη της Ένωσης δεν το αναγνώρισαν (η Ισπανία, η Σλοβακία, η Ρουμανία, η Ελλάδα και η Κύπρος).


Απαραίτητες οι μεταρρυθμίσεις

Οι κανόνες που ορίστηκαν στη Θεσσαλονίκη ήταν σαφείς: σε αντάλλαγμα μιας μελλοντικής ένταξης, τα ενδιαφερόμενα κράτη θα έπρεπε να πραγματοποιήσουν μια σειρά σημαντικών μεταρρυθμίσεων για να συμμορφωθούν με τα ευρωπαϊκά «κριτήρια σύγκλισης» στον τομέα της μεταρρύθμισης των θεσμών, του κράτους δικαίου, του αγώνα κατά της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος, του σεβασμού της δημοκρατίας και των ατομικών δικαιωμάτων, κλπ. Θα έπρεπε επίσης να συνεχίσουν τη φιλελευθεροποίηση των οικονομιών τους και ένα πλήρες άνοιγμα στον ανταγωνισμό.

Μια άλλη αρχή ήταν ότι η κατάσταση των χωρών θα εξεταζόταν ανά περίπτωση και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιφύλασσε για τον εαυτό της το δικαίωμα να κρίνει τις προόδους που είχαν σημειώσει οι «υποψήφιες για ένταξη» στην Ευρώπη χώρες. Κάθε χώρα διαθέτει ένα ιδιαίτερο οδικό χάρτη και αποτελεί αντικείμενο μιας ετήσιας έκθεσης προόδου από την Επιτροπή. Μετά τη «μεγάλη διεύρυνση» του 2004, η οποία περιελάμβανε δέκα κράτη (2), η τελευταία «ομαδική ένταξη» ήταν της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας.

Το τέλος μιας εποχής

Έτσι στις αρχές της χιλιετίας κυριαρχούσε μια ορισμένη αισιοδοξία. Η σελίδα των πολέμων φαινόταν να έχει γυρίσει οριστικά. Τον Ιανουάριο του 2000, η Κροατία γνώρισε μια δημοκρατική εναλλαγή και, τον Οκτώβριο του ίδιου χρόνου, η Σερβία απαλλάχθηκε από το καθεστώς του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς. Βέβαια, παρέμεναν προβλήματα, όπως του Κοσόβου, το οποίο έγινε προτεκτοράτο των Ηνωμένων Εθνών τον Ιούνιο του 1999, ή της Βοσνίας, ανίκανης να λειτουργήσει ως κράτος και να μεταρρυθμιστεί. Η ώρα είχε σημάνει ωστόσο για τον εκδημοκρατισμό και την ανοικοδόμηση. Ορισμένοι Ευρωπαίοι ηγέτες έφταναν μέχρι το σημείο να μιλούν για «αποβαλκανοποίηση των Βαλκανίων».

Τη στιγμή που η ένταξη επιβαλλόταν ως «φυσιολογική» προοπτική για αυτές τις χώρες, η Ευρωπαϊκή Ένωση αναλάμβανε αυξημένες πολιτικές, οικονομικές, ακόμη και στρατιωτικές ευθύνες, όπως στη Βοσνία- Ερζεγοβίνη, όπου η αποστολή της Δύναμης σταθεροποίησης (Stabilization Force, SFOR) του ΝΑΤΟ αντικαταστάθηκε το Δεκέμβριο του 2004 από τη Δύναμη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Eufor). Από την πλευρά της, η «Ευρωπαϊκή υπηρεσία ανοικοδόμησης» έπαιζε κεντρικό ρόλο στη Βοσνία - Ερζεγοβίνη και στο Κόσοβο, ενώ πολλαπλασιαζόταν η διμερής ή πολυμερής βοήθεια. Το σύνολο των ευρωπαϊκών δράσεων εντασσόταν στο πλαίσιο του Συμφώνου σταθερότητας για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, το οποίο άρχισε να ισχύει στις 30 Ιουνίου 1999, λίγες εβδομάδες μετά το τέλος του πολέμου στο Κόσοβο (3).
Οι παρεμβάσεις, οι οποίες ήταν εξαιρετικά δαπανηρές, συνδέονταν με την προοπτική ένταξης. Οι «Συμφωνίες σταθεροποίησης και σύνδεσης», που έγιναν με όλα τα κράτη της περιοχής, αποτελούσαν το πρώτο στάδιο. Αυτή η διαδικασία έχει σταματήσει από τότε. Η Κροατία το διαπιστώνει με μια ιδιαίτερη πικρία: αποτελούσε τον «καλύτερο μαθητή της τάξης» και για καιρό πίστευε ότι μπορούσε να υπολογίζει σε μια γρήγορη ενσωμάτωση.

Το βέτο της Σλοβενίας

Από το 2004, η Κροατία διαθέτει το επίσημο καθεστώς της υποψήφιας χώρας. Οι διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν τον Οκτώβριο του 2005, αλλά η διαδικασία έπαθε εμπλοκή στις 17 Δεκεμβρίου 2008 όταν η Σλοβενία πρόβαλε βέτο, εμποδίζοντας το Ζάγκρεμπ να ολοκληρώσει τις «τεχνικές» συνομιλίες με τις Βρυξέλλες. Η αιτία ήταν μια μικροσκοπική εδαφική διένεξη που την φέρνει σε αντίθεση με το γείτονά της από τον καιρό που οι δύο χώρες απέκτησαν την ανεξαρτησία τους, το 1991 (4). Η σύγκρουση αναφέρεται στον προσδιορισμό των θαλασσίων συνόρων στον Κόλπο του Πιράν. Η Σλοβενία διαθέτει ουσιαστικά, στο βάθος της Αδριατικής, μία στενή παράκτια λωρίδα τριάντα επτά χιλιομέτρων σφηνωμένη ανάμεσα στα χωρικά ύδατα της Ιταλίας και της Κροατίας.

Αν μετακινούνταν ελαφρά τα χερσαία σύνορα, όπως διεκδικεί η Σλοβενία, ο υπολογισμός των γωνιών που προβλέπεται από τη «Σύμβαση του δικαίου της θάλασσας» του Μοντέγκο Μπέι θα της επέτρεπε να έχει άμεση πρόσβαση στα διεθνή ύδατα (5). Η συμφωνία που έγινε το 1996 και επικυρώθηκε το 2001 από το κοινοβούλιο της Σλοβενίας, απορρίφθηκε από την Κροατία. Από τότε, τα επεισόδια πολλαπλασιάζονται στην αμφισβητούμενη ζώνη. Για τις δύο χώρες, το ζήτημα έχει γίνει κεντρικό διακύβευμα εσωτερικής πολιτικής, μια ευκαιρία να επιβεβαιώσουν την εθνική υπερηφάνεια και ταυτότητά τους.

Μετά το βέτο της Σλοβενίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσπάθησε να μεσολαβήσει, προτείνοντας, τον Ιανουάριο του 2009, τη δημιουργία μιας επιτροπής διαιτησίας η οποία θα είχε ως πρόεδρο τον Μάρτι Αχτισάαρι, πρώην πρόεδρο της Φινλανδίας και βραβείο Νόμπελ ειρήνης του 2008. Ο Αχτισάαρι δεν αργεί να «καταθέσει τα όπλα» και, στις 26 Ιουνίου, η Ένωση, βεβαιώνοντας ότι η σύγκρουση αναφέρεται σε μια «διμερή διευθέτηση», αποφασίζει να αναβάλει επ’ αόριστον τις διαπραγματεύσεις ένταξης με την Κροατία.

Τελικά, ένας άμεσος διάλογος ανάμεσα στην πρωθυπουργό της Κροατίας Γιαντράνκα Κόσορ και το Σλοβένο ομόλογό της, Μπορούτ Πάχορ, που ξεκίνησε στη Λιουμπλιάνα στις 11 Σεπτεμβρίου, επέτρεψε να λυθεί η κρίση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δέχθηκε λοιπόν, στις 2 Οκτωβρίου, να επαναλάβει τις διαπραγματεύσεις της με την Κροατία. Η συνέχισή τους εξαρτάται ωστόσο από τη συνέχιση του διμερούς διαλόγου.

Οι διαφορά Ελλάδος-ΠΓΔΜ

Η ΠΓΔΜ διαθέτει και αυτή, από το Δεκέμβριο του 2005, το καθεστώς της επίσημα υποψήφιας χώρας για την Ένωση, αλλά δεν έχει οριστεί ακόμη καμία ημερομηνία έναρξης των συνομιλιών. Η Επιτροπή επικαλείται την πάντα ασταθή πολιτική κατάσταση της χώρας και την καθυστέρηση των μεταρρυθμίσεων. Ακόμη και όταν οι Βρυξέλλες δώσουν το πράσινο φως για συνομιλίες με τα Σκόπια, η Ελλάδα θα χρησιμοποιήσει αμέσως το δικαίωμά της στο βέτο. Η Αθήνα το έχει άλλωστε ήδη προβάλει για την είσοδο της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ, η οποία θα έπρεπε να ισχύσει από τον Απρίλιο του 2009. Η Ελλάδα αμφισβητεί την ονομασία της χώρας, εκτιμώντας ότι ο όρος «Μακεδονία» ανήκει κατά αποκλειστικό τρόπο στην ελληνική κληρονομιά (6). Συνεπώς, η ΠΓΔΜ έφερε τη διαφορά στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Η ειρωνεία της ιστορίας είναι ότι οι δύσκολες διαπραγματεύσεις για μια διαφορά ανάμεσα στην Ελλάδα και τη ΠΓΔΜ - που αντιπαραθέτουν ένα κράτος-μέλος της Ένωσης και ένα υποψήφιο κράτος - δεν διεξάγονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά από μία επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών με επικεφαλής έναν Αμερικανό, τον Μάθιου Νίμιτς.

Πολιτικές συνέπειες

Οι πολιτικές συνέπειες από το ευρωπαϊκό πάγωμα δεν άργησαν να γίνουν αισθητές. Μιλώντας για την ανάγκη να «προκαλέσει ένα κλονισμό» στην Κροατία και στην Ευρώπη, ο Κροάτης πρωθυπουργός Ίβο Σαναντέρ υπέβαλε την παραίτησή του την 1η Ιουλίου 2009. Παλαιός πολιτικός, που ανέλαβε την κυβέρνηση το 2003, ο Σαναντέρ είχε πετύχει να ξεκινήσει την ανανέωση στην «Κροατική δημοκρατική κοινότητα» (HDZ), το εθνικιστικό και συντηρητικό κόμμα που βρίσκεται στην εξουσία από το 1990, με εξαίρεση μια σύντομη σοσιαλδημοκρατική παρένθεση ανάμεσα στο 2000 και το 2003.

Ωστόσο, μολονότι ο Σαναντέρ ξεκίνησε έναν πραγματικό εκσυγχρονισμό της κροατικής κοινωνίας, δεν κατάφερε να επιβάλει πλήρως την εξουσία του στο ίδιο του το κόμμα. Η Γιαντράνκα Κόσορ τον διαδέχθηκε επικεφαλής της κυβέρνησης και του κόμματος, αλλά η σκληρή πτέρυγα, με επικεφαλής τον Βλάντιμιρ Σεκς και τον Αντρίγια Χέμπρανγκ, κρατούν ξανά τα ηνία της χώρας.

Ο Χέμπρανγκ, ο οποίος έχει σοβαρές πιθανότητες να γίνει πρόεδρος της Δημοκρατίας στις εκλογές του Ιανουαρίου 2010, δεν έκρυψε ποτέ την υποστήριξή του στους Κροάτες στρατηγούς που παραπέμφθηκαν για εγκλήματα πολέμου στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την Πρώην Γιουγκοσλαβία (7), ούτε την εχθρότητά του για μια πλήρη συμφιλίωση με τη Σερβία, ούτε και το σκεπτικισμό του όσον αφορά την ευρωπαϊκή προοπτική. Για τους αναλυτές του Ζάγκρεμπ, η παραίτηση του Σαναντέρ θα μπορούσε λοιπόν να εξηγηθεί με δύο τρόπους. Ο πρώην πρωθυπουργός έχασε σίγουρα την εσωτερική μάχη μέσα στην «Κροατική δημοκρατική κοινότητα», αλλά ήθελε επίσης να θέσει την Ευρώπη μπροστά στις ευθύνες της μετά το μπλοκάρισμα των διαπραγματεύσεων. Η επιτυχία που σημείωσε η Κόσορ πηγαίνοντας να διαπραγματευτεί στη Λιουμπλιάνα παραμένει επισφαλής και η απειλή του σλοβενικού βέτο αποτελεί μια Δαμόκλεια σπάθη η οποία κρέμεται πάντα πάνω από την κροατική υποψηφιότητα. Πάντως, όπως δήλωσε στις 14 Οκτωβρίου, ο Επίτροπος για τη διεύρυνση, Όλι Ρεν, με την επιφύλαξη «να συνεχίσει και να εντείνει» τις προσπάθειες μεταρρύθμισης σε δικαστικό επίπεδο καθώς τη μάχη ενάντια στη διαφθορά και το οργανωμένο έγκλημα, η Κροατία «πλησιάζει στη γραμμή του τερματισμού». Σύμφωνα με τον Ρεν, οι διαπραγματεύσεις πιθανόν να καταλήξουν το καλοκαίρι του 2010.

Άνοδος του εθνικισμού

Στην ΠΓΔΜ, η αποτυχία της ένταξης στο ΝΑΤΟ και το ευρωπαϊκό μπλοκάρισμα μεταφράζονται με την άνοδο ενός επικίνδυνου εθνικισμού. Η κυβέρνηση της δεξιάς του VMRO-DPMNE (8), με επικεφαλής τον Νίκολα Γκρούεφσκι, επέλεξε να απαντήσει στο ελληνικό μπλοκάρισμα με την πρόκληση. Το 2007, το αεροδρόμιο των Σκοπίων πήρε το όνομα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ενώ ο νέος αυτοκινητόδρομος που συνδέει τα Σκόπια με τα ελληνικά σύνορα θα πάρει το όνομα του Φιλίππου της Μακεδονίας (9). Σε όλες τις πόλεις της χώρας αναγείρονται τεράστια κτίρια προς δόξαν των δύο ηρώων.

Η «ψύχωση με την αρχαιότητα» (10) γίνεται αποδεκτή από μια κοινή γνώμη που είναι πληγωμένη από την ελληνική στάση: πολλοί εκτιμούν ότι η Αθήνα προσβάλλει την εθνική, συλλογική και ατομική ταυτότητά τους, αμφισβητώντας την ονομασία της χώρας τους, της γλώσσας τους και του λαού τους.

Ο Γκρούεφσκι μπορεί λοιπόν να επιλέξει να «κολυμπήσει πάνω στο ρεύμα του Αλεξάνδρου» για να διατηρηθεί στην εξουσία, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα. Αντίθετα, για τη σημαντική αλβανική κοινότητα - που αποτελεί το ένα τέταρτο του πληθυσμού της χώρας, δηλαδή περίπου πεντακόσιες χιλιάδες άτομα, το θέμα δεν έχει την ίδια σημασία.

Οι Αλβανοί δεν πρόσφεραν ποτέ πλήρη νομιμοποίηση στο κράτος, που έγινε ανεξάρτητο το 1991. Η χώρα παρά λίγο να βυθιστεί στον εμφύλιο πόλεμο το 2001 (11). Μολονότι οι συμφωνίες ειρήνης της Οχρίδας, που εγκαινίασαν την αποκέντρωση της χώρας, δεν ικανοποιούσαν παρά μόνο εν μέρει τις αλβανικές διεκδικήσεις, η μειονότητα έτεινε να αποδεχθεί το πολιτικό πλαίσιο του κράτους στο βαθμό που αυτό φαινόταν να προσεγγίζει την Ευρωπαϊκή Ένωση, ιδιαίτερα μετά την απόδοση του καθεστώτος της υποψήφιας για ένταξη χώρας. Από τότε που πάρθηκε η απόφαση και καθώς δεν σημειώθηκε καμιά πρόοδος, οι Αλβανοί δεν βρίσκουν τίποτε το ελκυστικό σε ένα μικρό απομονωμένο κράτος που αρέσκεται να υμνεί το μεγαλείο των υποτιθέμενων αρχαίων προγόνων του. Έτοιμοι να αμφισβητήσουν τη νομιμότητά του, θα μπορούσαν και αυτοί να υποκύψουν ξανά στις σειρήνες του εθνικισμού, ακόμη περισσότερο που η ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου αναθερμαίνει τη συζήτηση για μια ενδεχόμενη αλβανική εθνική ενοποίηση (12).

Απειλούνται οι ευαίσθητες ισορροπίες

Απέναντι σε αυτές τις δύο συγκρούσεις που απειλούν τις ευαίσθητες ισορροπίες μιας περιοχής όπου η Ευρώπη παίζει θεωρητικά ένα μεγάλο πολιτικό ρόλο, η Ένωση αποφάσισε λοιπόν να μην αναμιχθεί. Οι κανόνες εσωτερικής συναίνεσης την εμποδίζουν να μετριάσει τον ελληνικό εθνικισμό και η προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης δείχνει την ανικανότητά της να αξιοποιήσει τις δυνατότητές της για διαιτησία.

Σύμφωνα με έρευνες της κοινής γνώμης, ο κροατικός ευρωσκεπτικισμός έχει αυξηθεί κατακόρυφα, ανάλογα με τις καθυστερήσεις της διαδικασίας ένταξης. Στη Σερβία, στο Μαυροβούνιο και στην Αλβανία, ο πληθυσμός παραμένει στη μεγάλη πλειοψηφία του ευνοϊκός στην προοπτική. Η πτώση του ενθουσιασμού θα μπορούσε, ωστόσο, να ευνοήσει την επανεμφάνιση των ανοιχτά αντιευρωπαϊκών εθνικιστικών ρευμάτων.

Το Μάιο του 2008, η Σερβία έκανε την έκπληξη: ο συνασπισμός «Για μια ευρωπαϊκή Σερβία», με επικεφαλής τον πρόεδρο Μπόρις Τάντιτς, ήρθε πρώτος και με διαφορά στις βουλευτικές εκλογές. Οι εθνικιστές του «Σερβικού ριζοσπαστικού κόμματος»(SRS), για τους οποίους υπήρχε φόβος για αύξηση της δύναμής τους λίγους μήνες μετά την ανακήρυξη ανεξαρτησίας του Κοσόβου, περιορίστηκαν στη δεύτερη θέση. Το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας εξέφραζε την προσήλωση ενός μεγάλου τμήματος της σερβικής κοινής γνώμης στην ευρωπαϊκή προοπτική. Αλλά η διατήρηση του προσανατολισμού εξαρτάται από τη συγκεκριμενοποίηση της υπόσχεσης.

Εκ των προτέρων, τίποτε δεν αντιτίθεται στην προώθηση της υποψηφιότητας του Βελιγραδίου, εκτός από τον πάντα ανοιχτό φάκελο της συνεργασίας με το Διεθνές ποινικό δικαστήριο για την Πρώην Γιουγκοσλαβία. Μετά τη «δημοκρατική επανάσταση» του Οκτωβρίου 2000, η Σερβία έχει συλλάβει σχεδόν το σύνολο των κατηγορούμενων ως υπόπτων για εγκλήματα πολέμου που βρίσκονταν στο έδαφός της - η τελευταία και η πιο εντυπωσιακή από τις συλλήψεις ήταν του Ράντοβαν Κάρατζιτς, του πρώην ηγέτη των Σέρβων της Βοσνίας, στο Βελιγράδι, στις 21 Ιουλίου 2008. Ωστόσο, δύο Σέρβοι κατηγορούμενοι διαφεύγουν ακόμη: ο Γκόραν Χάτζιτς και ο Ράτκο Μλάντιτς.

Το μέλλον της Σερβίας

Αν υποθέσουμε ότι συλλαμβάνονται οι δύο φυγόδικοι, τίποτε δεν θα εμποδίζει πια την επίσημη υποψηφιότητα της Σερβίας. Ωστόσο, ένα μεγάλο ερώτημα δεν έχει απαντηθεί: τα σύνορά της θα περιλαμβάνουν το Κόσοβο, το οποίο ανακήρυξε την ανεξαρτησία του στις 17 Φεβρουαρίου; Σε αυτό το κρίσιμο σημείο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δηλώνει «ουδέτερη». Η αναγνώριση ενός νέου κράτους, μας εξηγεί, δεν είναι αρμοδιότητά της, αλλά είναι αρμοδιότητα των κρατών μελών, τα οποία κάθε άλλο παρά ομοφωνούν.

Στην πραγματικότητα, όλος ο κόσμος αναγνωρίζει τη στρατηγική σημασία της Σερβίας, του κυριότερου κράτους της περιοχής. Και φοβάται την «ανισορροπία»

που θα μπορούσε να προκαλέσει μια γρήγορη ένταξη της Κροατίας την οποία θα ακολουθούσε μια μακρά αναμονή για τη Σερβία. Το μπλοκάρισμα της κροατικής υποψηφιότητας έχει λοιπόν ως κύριο πλεονέκτημα να κερδίζεται χρόνος και θα μπορούσαν να προκύψουν νέες καθυστερήσεις. Στους διπλωματικούς κύκλους, αναγνωρίζουν με μισόλογα ότι η σλοβενική «αδιαλλαξία» στο ζήτημα του Κόλπου του Πιράν δεν δυσαρεστεί πολλούς ευρωπαίους αξιωματούχους. Από το σημείο αυτό μέχρι του να σκεφτούμε ότι η Λουμπλιάνα έδρασε «σε διατεταγμένη υπηρεσία», δεν υπάρχει παρά ένα μόνο βήμα...

Αυστηρές αποφάσεις
Η ανικανότητα της πολιτικής που συνίσταται στο «να κερδίζεις συνεχώς χρόνο»

έχει ωστόσο ήδη φανεί στην περίπτωση της Βοσνίας - Ερζεγοβίνης, η οποία έχει εγκλωβιστεί σε ένα επιζήμιο καθεστώς από το τέλος του πολέμου, το 1995.

Στις αρχές Ιουλίου 2009, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (13) ίσως για να καθησυχάσει τις υποψίες, επιβεβαίωσε την απόφαση να καταργήσει τη βίζα για τους πολίτες της Σερβίας, του Μαυροβουνίου και της ΠΓΔΜ από την 1η Ιανουαρίου του 2010. Θα μπορούν λοιπόν να κυκλοφορούν ελεύθερα - για τρεις μήνες και χωρίς να έχουν το δικαίωμα να εργαστούν - στο χώρο του Σένγκεν, ένα προνόμιο το οποίο απολαμβάνουν ήδη οι Κροάτες υπήκοοι. Η ευμενέστερη αυτή στάση αναμενόταν με ανυπομονησία από όλους τους πολίτες των ενδιαφερόμενων χωρών. Μοιάζει ωστόσο με «βραβείο παρηγοριάς», δίπλα σε μια ενσωμάτωση που επιβραδύνεται σταθερά. Επιπλέον, δεν αφορά τη Βοσνία - Ερζεγοβίνη, την Αλβανία και το Κόσοβο.

Οι αυτές τρεις χώρες δεν έχουν εκπληρώσει τις αυστηρές προϋποθέσεις που προσδιορίζονται από τον οδικό χάρτη για τις μεταναστευτικές πολιτικές και τον έλεγχο των συνόρων: δημιουργία βιομετρικών διαβατηρίων, υπογραφή των συμβάσεων επανεισδοχής, κατασκευή κέντρων κράτησης για τους παράνομους μετανάστες που έρχονται από τρίτες χώρες κλπ. Κυρίως, αποτελούν προφανείς μεταναστευτικούς κινδύνους. Στο Κόσοβο, πάνω από το 60% των κατοίκων είναι κάτω των 25 χρόνων και το ποσοστό ανεργίας εκτιμάται στο 60% του ενεργού πληθυσμού. Σε αυτές τις συνθήκες, η αναχώρηση προς τη «Δύση» παραμένει η μόνη προοπτική ενός μεγάλου τμήματος της νεολαίας. Το ίδιο χαρακτηριστική περίπτωση είναι η Αλβανία, ενώ η Βοσνία-Ερζεγοβίνη, που έχει παραλύσει από μια ατελείωτη πολιτική κρίση και από το απερίγραπτο θεσμικό σύμπλεγμα που έχει εγκαθιδρυθεί με τις συμφωνίες ειρήνης του Ντέιτον, βυθίζεται όλο και πιο βαθιά στην κρίση (14).

Η κοινή γνώμη στις χώρες αυτές έχει εξεγερθεί ενάντια σε αυτές τις ευρωπαϊκές αποφάσεις, οι οποίες θεωρούνται ότι «επιβάλλουν διακρίσεις». Ορισμένοι παρατηρητές υπογραμμίζουν ότι οι χώρες που παραμερίζονται έχουν ως κοινό στοιχείο το γεγονός ότι είναι κατά πλειοψηφία μουσουλμανικές... Είναι ελάχιστο πιθανό ότι αυτό το κριτήριο έχει βαρύνει πραγματικά, αλλά ο τοπικός τύπος είναι γεμάτος από ερωτήματα που δεν στερούνται πάντοτε από το δημαγωγικό στοιχείο: «Είναι, άραγε, ηθικά δικαιολογημένο να προσφέρουν στους Σέρβους την ελευθερία της κυκλοφορίας στην Ευρώπη την οποία αρνούνται στους συγγενείς των θυμάτων της Σρεμπρένιτσα; » (15)

Στο Κόσοβο, οι Αλβανοί καταλαβαίνουν ότι η ανεξαρτησία που ανακηρύχθηκε το Φεβρουάριο του 2008 δεν είναι συνώνυμο μιας πραγματικής κυριαρχίας και ότι οι πύλες της Ευρώπης δεν είναι έτοιμες να ανοίξουν - κάτι το οποίο αντιλαμβάνονται ως «προδοσία» των δυτικών «νονών» της ανεξαρτησίας, κυρίως της Γαλλίας και της Μεγάλης Βρετανίας.

Αβέβαιες προοπτικές

Η αποστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Κόσοβο για ζητήματα κράτους δικαίου (Eulex) ξεκίνησε την εγκατάστασή της το Δεκέμβριο του 2008. Η «τεχνική» παρέμβασή της στους νευραλγικούς τομείς της αστυνομίας, της δικαιοσύνης και των τελωνείων θα πρέπει να «συνοδεύει» τους θεσμούς του Κοσόβου στην ανάπτυξή τους, παραμένοντας «ουδέτερη» απέναντι στο καθεστώς του εδάφους. Επιπλέον, η λειτουργία της εξαρτάται από την υπογραφή μιας ιδιαίτερης συμφωνίας με τη Σερβία, το «σχέδιο έξι σημείων», το οποίο διαπραγματεύτηκαν τα Ηνωμένα Έθνη. Η αποστολή εννοεί να συνεχίσει τη συνεργασία της με το Βελιγράδι, ιδιαίτερα στον αγώνα ενάντια στο οργανωμένο έγκλημα. Σε αυτές τις συνθήκες, η αποστολή γίνεται ο στόχος της οργής και των απογοητεύσεων ενός αλβανικού πληθυσμού που ριζοσπαστικοποιείται: στις 25 Αυγούστου το κίνημα Vetevendosje («Αυτοδιάθεση») κατέστρεψε το στόλο αυτοκινήτων της αποστολής.

Είναι ενδεικτικό ότι οι δύο χώρες που υφίστανται τις πιο βαριές μορφές της διεθνούς κηδεμονίας, την οποία έχει ήδη αναλάβει κυρίως η Ευρώπη, δηλαδή η Βοσνία-Ερζεγοβίνη και το Κόσοβο, είναι επίσης αυτές που οι ευρωπαϊκές προοπτικές τους είναι οι πιο αβέβαιες. Η Ευρώπη, ανήμπορη να κάνει τις προειδοποιήσεις της για νέες απειλούμενες συγκρούσεις ν’ ακουστούν, ανίκανη να προσδιορίσει μια συγκροτημένη πολιτική στο Κόσοβο, εγκατέλειψε πλήρως τον κινητήριο ρόλο που υποτίθεται ότι είχε αναλάβει στα «καλά χρόνια» των αρχών της χιλιετίας.

Επιβαρύνει η οικονομική κρίση

Στις πολιτικές ασυναρτησίες προστίθεται σήμερα η οικονομική κρίση. Στο χείλος της κατάρρευσης, τα κράτη στρέφονται το ένα μετά το άλλο προς το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Η Βοσνία διαπραγματεύτηκε ένα δάνειο ύψους 1,2 δισ. ευρώ, η Σερβία ένα δάνειο ύψους 3,1 δισ. Το Μαυροβούνιο και η ΠΓΔΜ μπορεί να ζητήσουν επίσης βοήθεια. Όμως, τα κριτήρια του διεθνούς οργανισμού δεν είναι τα κριτήρια της Ένωσης. Ενώ η Ευρώπη θέτει την έμφαση στα κριτήρια της «καλής διακυβέρνησης» και ευνοεί τον αγώνα κατά της διαφθοράς, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο επιμένει στη μείωση των δημοσίων εξόδων. Στη Σερβία, η μείωση του αριθμού των δημοσίων υπαλλήλων μπορεί να συνοδευτεί με τη μείωση των μισθών τους (μέχρι το 40%!). Κακοπληρωμένοι αστυνομικοί ή γιατροί θα μπουν λοιπόν ξανά στον πειρασμό να ζητήσουν «μπαξίσι», ένα φαινόμενο που έτεινε να περιοριστεί.

Η κρίση απειλεί σοβαρά να καταστρέψει τη δειλή κοινωνική εξομάλυνση που βρίσκεται σε εξέλιξη. Στη Σερβία και στο Μαυροβούνιο, είχε γίνει πλέον δυνατό, για πρώτη φορά εδώ και δύο δεκαετίες, να ζει κανείς από την εργασία του. Ένα ζευγάρι που διαθέτει δύο μισθούς μπορούσε να ζητήσει ένα δάνειο από τις τράπεζες, κάτι το οποίο είναι ξανά αδιανόητο. Στη μείωση των εσόδων που έχει εξαγγελθεί, προστίθεται η υπερτίμηση της πίστωσης, που επιδεινώνεται από την υποτίμηση των νομισμάτων. Οι μεσαίες τάξεις, που είχαν αρχίσει να ανασυγκροτούνται μετά από την κοινωνική περιθωριοποίηση στις αρχές της δεκαετίας του '90 (πόλεμοι, διεθνείς κυρώσεις, υπερπληθωρισμός), φοβούνται μια νέα υποβάθμιση. Όμως, είναι ακριβώς αυτά τα κοινωνικά στρώματα που υποστηρίζουν την ευρωπαϊκή προοπτική και ανεβάζουν στην εξουσία δημοκρατικούς σχηματισμούς που ευνοούν την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Χωρίς στρατηγική ούτε σχέδιο, έχοντας ψύχωση με τα εσωτερικά προβλήματά της, διχασμένη στα περισσότερα από τα μεγάλα ζητήματα, η Ευρώπη θα δυσκολευτεί να αντιμετωπίσει τις νέες κρίσεις που προμηνύονται. Διατυπώνεται συχνά ο ισχυρισμός ότι η ανικανότητά της να προβλέψει την έκρηξη των γιουγκοσλαβικών συγκρούσεων το 1991 εξηγούνταν από το γεγονός ότι δεν είχε ολοκληρωθεί η πολιτική οικοδόμησή της. Η θεσμική και η οικονομική κρίση θα εμποδίσουν, άραγε, για μια ακόμη φορά, την Ευρωπαϊκή Ένωση να αναλάβει τις ευθύνες της; Δεν είναι βέβαιο ότι η επικύρωση της απλοποιημένης συνθήκης της Λισαβόνας αλλάζει ριζικά τα δεδομένα, για όσο διάστημα η Ευρώπη μοιάζει ανίκανη να χαράξει μια συγκροτημένη πολιτική στην περιοχή αυτή.

Υποσημειώσεις

1. ΣτΜ: ο συγγραφέας χρησιμοποιεί παντού τον όρο Μακεδονία. Στην ελληνική έκδοση, όπως και παλαιότερα χρησιμοποιείται ο επίσημος νομικός όρος ΠΓΔΜ με τη σύμφωνη γνώμη της γαλλικής έκδοσης.

2. Εσθονία, Ουγγαρία, Λετονία, Λιθουανία, Πολωνία, Σλοβακία, Σλοβενία, Τσεχική Δημοκρατία, Κύπρος και Μάλτα.

3. Το Σύμφωνο αντικαταστάθηκε στις αρχές του 2008 από ένα «Συμβούλιο περιφερειακής συνεργασίας», με πολύ πιο μετριοπαθείς φιλοδοξίες και μέσα.

4. Βλέπε το φάκελο του Courrier des Balkans, «Conflit du golfe de Piran : la Slovénie bloque l' intégration européenne de la Croatie».

5. Βλέπε Joseph Krulic, «Le problème de la délimitation des frontières slovèno-croates dans le golfe de Piran», «Balkanologie» τομ VI, αρ. 1-2, Παρίσι, 2002.

6. Βλέπε Nikos Kalampalikis, «Les Grecs et le mythe d'Alexandre», L'Harmattan, Παρίσι, 2007.

7. Μια δεκάδα κατηγορούμενων και /ή καταδικασμένων συνολικά, ανάμεσά τους οι στρατηγοί Μίρκο Νόρατς, Άντε Γκοτόβινα και Ραχίμ Αντέμι καθώς και ο Γιάνκο Μπομπέτκο, που πέθανε πριν από τη δίκη του.

8. «Μακεδονική εσωτερική επαναστατική οργάνωση - Δημοκρατικό κόμμα για τη μακεδονική εθνική ενότητα»

9. Βλέπε «“Μεγάλη Αλβανία” σε έναν αυτοκινητόδρομο», «Le Monde diplomatique»-«ΚΕ», 21-6-09, http://www.monde-diplomatique.gr/spip.php?article232

10. Βλέπε Risto Karajkov, «Macedoniens, qui sommes-nous ?», στο «Le Courrier des Balkans», 16 Φεβρουαρίου 2009.

11. Βλέπε «Les vrais enjeux de la crise macédonienne. Menace de nouvelles partitions dans les Balkans», «Le Monde diplomatique», Οκτώβριος 2001.

12. Βλέπε «La boite de Pandore des frontières balkaniques», Le Monde diplomatique, Ιανουάριος 2008.

13. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συγκεντρώνει τους αρχηγούς κρατών ή κυβερνήσεων των χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, συνοδευόμενους από τους υπουργούς τους των Εξωτερικών και από ένα Ευρωπαίο Επίτροπο.

14. Βλέπε «Η Βοσνία υπό την σκιά του Ντέϊτον», «Le Monde diplomatique»-«ΚΕ» 26-10-08, http://www.monde-diplomatique.gr/spip.php?article165

15. Βλέπε Gerald Knaus et Alex Stiglmayer, «Suppression des visas Schengen: les gagnants et les exclus», στο «Le Courrier des Balkans», 18 Ιουλίου 2009. Διαβάστε περισσότερα...

Υπέρ και κατά μιας απόφασης

Η στρατηγική του Αμερικανού προέδρου

Tου David Ignatius - Aρθρογράφου της Washington Post

Επί μήνες ο πρόεδρος Ομπάμα συζητούσε τη στρατηγική του για το Αφγανιστάν. Οταν ήλθε η ώρα να εξηγήσει σε τι συνίσταται αυτή, ήταν ψύχραιμος και αναλυτικός, σχεδόν γαλήνιος, γνωρίζοντας ότι η πολιτική που επέλεξε θα δεχθεί επίθεση από όλες τις πλευρές.

«Εχω πλήρη επίγνωση ότι η πολιτική μου είναι αντιλαϊκή. Οχι μόνο δεν αρέσει στους πολλούς, αλλά έχει τη λιγότερη απήχηση στο ίδιο μου το κόμμα. Αυτό όμως δεν επηρεάζει τις αποφάσεις μου», είπε ο πρόεδρος σε μικρή ομάδα αρθρογράφων, στη διάρκεια γεύματος στη βιβλιοθήκη του Λευκού Οίκου. Στα ράφια ολόγυρά του ξεχώριζαν βιβλία με τις δοκιμασίες και τους θριάμβους των προκατόχων του, που διεξήγαγαν πολέμους με επιπτώσεις ενίοτε οδυνηρές. Αυτός ο πρόεδρος, όμως, δεν αγωνιά, τουλάχιστον δημοσίως.

Η λεπτομερειακή παρουσίαση της νέας στρατηγικής ήταν συνοπτική και ακριβής. Δεν έκανε λόγο για νίκη, δεν ύψωσε καθόλου τη φωνή του. Δεν προσπάθησε να συγκαλύψει το αίμα και την οδύνη του πεδίου της μάχης ή την πικρή μοναξιά που περιβάλλει όποιον διοικεί. Παρέμεινε ο «Ομπάμα χωρίς δράμα» παίρνοντας την πιο δύσκολη ίσως απόφαση της προεδρίας του, απόφαση με άγνωστες συνέπειες.


Ο Ομπάμα πήρε τη σωστή απόφαση, τουλάχιστον κατά την άποψή μου. Η μόνη ανθεκτική στρατηγική εξόδου από το Αφγανιστάν έχει ηχηρό σημείο εκκίνησης, αρχίζει δηλαδή με την αποστολή επιπλέον 30.000 στρατιωτών, που θα αναλάβουν την ασφάλεια των μεγάλων πληθυσμιακών κέντρων, ώστε στη συνέχεια ο έλεγχος να μεταβιβαστεί στον αφγανικό στρατό και τις αφγανικές δυνάμεις ασφαλείας. Πυρήνας της στρατηγικής του είναι η διαδικασία μεταβίβασης, που αρχίζει τον Ιούλιο του 2011.

Οι στρατιωτικοί διοικητές δείχνουν ικανοποιημένοι με την απόφαση του προέδρου, αν και θα ήθελαν να μην είχε τόσο καθυστερήσει. Ακόμη πιο ικανοποιημένος δείχνει ο ναύαρχος Μακ Μάλεν, αρχηγός του Μεικτού Γενικού Επιτελείου των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, επειδή ο Ομπάμα αποφάσισε να επισπεύσει την αποστολή ενισχύσεων κατά έξι μήνες, νωρίτερα δηλαδή και από την προθεσμία που είχε ζητήσει ο στρατηγός Στάνλεϊ Μακ Κρίσταλ. «Με την εσπευσμένη ανάπτυξη του στρατού, ο Μακ Κρίσταλ θα έχει στη διάθεσή του δυνάμεις επαρκείς για να τις ρίξει στη μάχη το ταχύτερο, έτσι ώστε να έχει το πρώτο χέρι», έλεγε ένας ανώτερος αξιωματικός του αμερικανικού στρατού.

Από πολιτική άποψη όμως, η στρατηγική αυτή για το Αφγανιστάν εμπεριέχει μια πτυχή δυσάρεστη σε όλους. Οι Δημοκρατικοί θα οργιστούν επειδή ο πρόεδρος κλιμακώνει ένα δαπανηρό πόλεμο, ενώ, εν προκειμένω, κύρια προτεραιότητά του έπρεπε να είναι η οικονομία. Οι Ρεπουμπλικανοί θα διαμαρτυρηθούν, διότι θέτοντας προθεσμία 18 μηνών για την αποχώρηση των στρατευμάτων, είναι σαν να διαμηνύει στους Ταλιμπάν ότι εάν είναι υπομονετικοί, μπορούν να νικήσουν.

Ο Ομπάμα επέμεινε την Τρίτη ότι, τηρουμένων των αναλογιών και των συγκυριών, αυτή είναι η καλύτερη διαθέσιμη επιλογή. «Τίποτε δεν είναι εύκολο. Εννοώ ότι είμαστε υποχρεωμένοι να επιλέξουμε από ενα «μενού» επιλογών, που κάθε άλλο παρά ιδανικές θεωρούνται.

Εχει λεχθεί άπειρες φορές ότι ο πόλεμος στο Αφγανιστάν είναι το Βιετνάμ του Ομπάμα. Εκείνος όμως απορρίπτει τον παραλληλισμό. Ποτέ οι Βιετναμέζοι δεν σκότωσαν 3.000 ανθρώπους στην Αμερική, όπως έκανε η Αλ Κάιντα. Πέραν αυτού η Αμερική δεν πολεμά εναντίον ενός εθνικιστικού κινήματος στο Αφγανιστάν, ούτε ο πρόεδρος έχει υποσχεθεί επ’ αόριστον δέσμευση.

«Ο ισχυρισμός ότι πρόκειται για μια εξαιρετικά απομακρυσμένη χώρα, που δεν έχει καμία σχέση με μας, αποτελεί εσφαλμένη εκτίμηση καταστάσεων», είπε στους αρθρογράφους. Συμφωνώ μαζί του, το Αφγανιστάν είναι εξαιρετικά σημαντικό για την ασφάλεια και τα ζωτικά συμφέροντα των ΗΠΑ. Δύσκολα θα πεισθούν όμως πολλοί Δημοκρατικοί στη Βουλή των Αντιπροσώπων.

Το σημαντικότερο ερώτημα ως προς τη στρατηγική του Ομπάμα δεν έχει σχέση με την πολιτική, αλλά με πρακτικά ζητήματα. «Θα επιτύχει άραγε;» είναι ένα ερώτημα. Ο ίδιος αποκλιμάκωσε την επιτυχία εστιάζοντας την προσοχή του στη δυνατότητα μεταβίβασης του ελέγχου στους Αφγανούς. Μοιάζει να ενδιαφέρεται ελάχιστα για τις μεγάλες ιδέες που έχουν να κάνουν με την καταστολή της εξέγερσης και επιμένει ότι θα αποφύγει να δεσμευτεί υπέρ της «οικοδόμησης έθνους» στο Αφγανιστάν. Ισως έτσι θα είναι πιο εύκολο να επικαλεστεί «αρκετά θετική έκβαση», αν όχι νίκη, τον Ιούλιο του 2011.

Οταν ρώτησα τον Ομπάμα μήπως εν τέλει οι Ταλιμπάν δεν περιμένουν με δεμένα τα χέρια να φύγουν οι Αμερικανοί, ήταν απορριπτικός. «Αυτό είναι επιχείρημα, στο οποίο δεν αποδίδω σημασία, επειδή εάν συμμορφωθεί κανείς προς τη λογική του, δεν θα φύγει ποτέ. Ετσι δεν είναι; Δηλαδή είναι σαν να αποδεχόμαστε εξ ορισμού ότι το Αφγανιστάν θα είναι επ’ άπειρον αμερικανικό προτεκτοράτο», είπε.

Ο Ομπάμα πιστεύει ότι θέτοντας προθεσμίες, θα εξαναγκάσει τους Αφγανούς να δραστηριοποιηθούν. Αυτή ακριβώς η πτυχή της στρατηγικής του, εμένα μου φαίνεται η πιο επισφαλής. Ειδοποιεί τον εχθρό ότι θα αρχίσει να αποχωρεί σε συγκεκριμένη ημερομηνία, ειδοποιεί τον σύμμαχό του να είναι έτοιμος να αναλάβει τις ευθύνες του, τότε ή κάποτε. Το αδύνατο σημείο μιας κατά τα άλλα αξιοθαύμαστης απόφασης είναι η πλάνη ότι γινόμαστε πιο δυνατοί, προαναγγέλλοντας τα σχέδιά μας.

Πηγή: http://news.kathimerini.gr Διαβάστε περισσότερα...

Το τέλος της ανάπτυξης στο Ντουμπάι;

Των Beat Balzli, Alexander Jung and Bernhard Zand
DER SPIEGEL

Στη Μέση Ανατολή, η περίοδος πριν από την Γιορτή των Θυσιών, δεν διαφέρει κατά πολύ από τις τελευταίες ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα. Οι θεοσεβούμενοι στρέφονται στην θρησκευτική περισυλλογή, ενώ άλλοι προσβλέπουν σε διακοπές. Στο Ντουμπάι, σχολεία, επιχειρήσεις και κυβερνητικά τμήματα έκλεισαν για περισσότερο από μία εβδομάδα, ενώ οι ξένοι εργαζόμενοι ταξίδευσαν προς Ινδία, Ευρώπη και Σεϋχέλλες. Αντίθετα οι αυτόχθονες, όσοι φυσικά δεν όδευσαν προς την Μέκκα, οδήγησαν στην έρημο για να γιορτάσουν. Όλα θα κυλούσαν φυσιολογικά, αν η κρατική επενδυτική εταιρεία Dubai World δεν προχωρούσε σε μία μικρή ανακοίνωση.

«Η Dubai World, σκοπεύει να ζητήσει από τους πιστωτές της να παγώσουν τις απαιτήσεις τους και να παρατείνουν την περίοδο αποπληρωμής των δανείων τουλάχιστον μέχρι τις 30 Μαΐου του 2010». Μια ανακοίνωση, η οποία στην ουσία καλεί τις διεθνείς αγορές να αναμένουν υπομονετικά για την αποπληρωμή των €2.3 δισεκατομμυρίων Ευρώ που παραχωρήθηκαν στην θυγατρική κτηματική εταιρεία Nakheel. Για τους τραπεζίτες ωστόσο η ανακοίνωση δεν ήταν τίποτα άλλο από μια αγωνιώδη κραυγή για βοήθεια, η οποία κατέλαβε εξ απροόπτου αρκετούς επενδυτές.



«Σκάστε»
Στις αρχές Νοεμβρίου, ο «άρχων» του εμιράτου Σείχης Μοχάμετ αλ Μακτούμ, επέμεινε ότι το Ντουμπάι και οι κρατικές επιχειρήσεις βρίσκονταν σε καλή κατάσταση. Είχε μάλιστα τονίσει εμφαντικά ότι όσοι υποστηρίζουν το αντίθετο, θα πρέπει «να σκάσουν».

Το αίτημα για παράταση στην αποπληρωμή των δανείων προκάλεσε σοκ σε ολόκληρη την Αραβική Χερσόνησο και πυροδότησε έντονες ανησυχίες σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι τιμές των μετοχών στην Ασία και την Ευρώπη κατολίσθησαν, ενώ το Χρηματιστήριο του Ντουπάι παρουσίασε απώλειες 7% και το αντίστοιχο του Άμπου Ντάπι 8%.

Ανήσυχοι Επενδυτές
Τα προβλήματα στον Κόλπο ανησυχούν έντονα και την επιχειρηματική κοινότητα, αφού Αραβικά ταμεία έχουν επενδύσει σε αρκετούς μεγάλους Γερμανικούς οργανισμούς. Ο φόβος εδράζεται στο ότι τα χρήματα θα αποσυρθούν ώστε να ενισχυθεί το Ντουμπάι.

Την ίδια στιγμή, έντονες ανησυχίες για την φερεγγυότητα του εμιράτου εκφράζουν και όσοι ξένοι επενδυτές δραστηριοποιήθηκαν στο Ντουμπάι. Πολλοί φοβούνται μάλιστα ότι αν η κρατική εταιρεία Dubai World χρεοκοπήσει, οι επιπτώσεις θα είναι αισθητές και σε αρκετές άλλες Αραβικές χώρες, ίσως ακόμη και στις οικονομίες δυτικών κρατών.

Ειδικότερα όσον αφορά τις τράπεζες αυτές θα πληγούν τα μέγιστα. Οι πιστωτές της Dubai World είναι περίπου 70, περιλαμβανομένων μεγάλων Βρετανικών, Γερμανικών και Αραβικών οργανισμών. Σύμφωνα με στοιχεία της Γερμανικής Κεντρικής Τράπεζας, Γερμανικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έχουν επενδύσει στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα συνολικά €3.7 δισεκατομμύρια.

Η κρίση επιστρέφει εκδικούμενη
Ανήσυχοι οι επενδυτές διερωτώνται πλέον αν το Ντουμπάι θα είναι μία μεμονωμένη περίπτωση ή αν και άλλες χώρες θα βρεθούν στην ίδια μοίρα. Ο όρος «εθνική χρεοκοπία» επανεμφανίστηκε και το ερώτημα είναι αν τα χειρότερα έχουν παρέλθει, ή αν επίκεινται.

Η κρίση στο Ντουπάι κατέρριψε και την επικρατούσα αντίληψη ότι ένας Άραβας ηγέτης μπορεί να οραματιστεί μια οικονομική άνθηση, από το σχεδόν τίποτα. Ο Σείχης Μοχάμετ οικοδόμησε έναν λαμπερό παραμυθένιο κόσμο από πανάκριβα υπερπολυτελή ξενοδοχεία, εμπορικά κέντρα και εκατοντάδες ουρανοξύστες, τα πλείστα εκ των οποίων έβριθαν παρακμής.

Οι συμβατικοί νόμοι περί επιχειρήσεων δεν εφαρμόζονταν, με αποτέλεσμα οι οικιστικές αναπτύξεις να πωλούνται προτού καν ολοκληρωθούν, αρκετές φορές σε πολλούς αγοραστές, και με προκαταβολή μόνο το 10%, δημιουργώντας έτσι τεράστια κέρδη για τους κερδοσκόπους. Η φούσκα, συντηρείτο με κεφάλαια από επενδυτές από ολόκληρο τον κόσμο. Για να γίνει το όραμα πραγματικότητα, το εμιράτο δανείστηκε περίπου €53 δισεκατομμύρια, από τα οποία τα €33 δισεκατομμύρια θα πρέπει να αποπληρωθούν ως το 2013, κάτι που κρίνεται από εξαιρετικά δύσκολο ως αδύνατο.

Καταρρέουσες Τιμές
Οι τιμές των ακινήτων έχουν καταρρεύσει, χάνοντας μέχρι και 50% της αξίας τους σε έναν μόλις χρόνο. Ωστόσο καθημερινά κτίζονται βίλες και διαμερίσματα, τα οποία όμως είναι πλέον κενά. Η φράση «Ενοικιάζεται» απαντάται παντού, ενώ το 2011, το Ντουμπάι του ενάμισυ εκατομμυρίου κατοίκων, θα διαθέτει περισσότερα διαθέσιμα γραφεία από την 10 φορές μεγαλύτερη Σαγκάη.

Μέρος αυτής της μεγαλομανίας χρηματοδότησαν, χωρίς να ερωτηθούν, οι εγχώριες τράπεζες, οι οποίες κατάντησαν «ο πρόσθετος βραχίονας της κυβέρνησης». Την ίδια στιγμή κανείς δεν τολμούσε να αμφισβητήσει την φερεγγυότητα των κρατικών εταιρειών.

Όσον αφορά την κοινή γνώμη αυτή τελούσε σε άγνοια, ενώ μέχρι πρότινος το κλίμα ήταν θετικό. Στοιχεία έδειχναν ότι το Ντουμπάι είχε καταφέρει να αντιμετωπίσει την χρηματοπιστωτική κρίση, ενώ αύξηση κατεγράφετο στις αφίξεις επιβατών και τις εισαγωγές αγαθών.

Τέρμα στις εξαγορές;
Οι κάτοικοι του εμιράτου προσβλέπουν πλέον για βοήθεια στο πετρελαιοπαραγωγό Άμπου Ντάμπι, το οποίο στις αρχές του χρόνου είχε προχωρήσει στην παραχώρηση δανείου €20 δισεκατομμυρίων. Ωστόσο όπως εκτιμά ο τραπεζίτης Μπέρνχαρτ Σόλετερ, «το Άμπου Ντάμπι αποφάσισε να τραβήξει τα λουριά, απηυδισμένο από την ανάληψη της ευθύνης για λογαριασμό του Ντουμπάι». Άλλοι τραπεζίτες εκτιμούν ότι η ανακοίνωση της 25ης Νοεμβρίου συνιστά μια προσπάθεια του Ντουμπάι να απειλήσει τον εύπορο γείτονα του, προσπάθεια που απέτυχε παταγωδώς.

Η ανάπτυξη της ερήμου
Τα χρήματα για τις υπερφίαλες αναπτύξεις στο Ντουμπάι δεν προήλθαν μόνο από τον πλούσιο γείτονα, αλλά και από χιλιάδες μικρούς ξένους επενδυτές, που έχουν όλοι πέσει στην ίδια παγίδα. Για χρόνια, οι επενδυτές οραματίζονταν την ραγδαία ανάπτυξη της μητρόπολης της ερήμου, ενώ παρά τις αμφιβολίες που εκφράζονταν, επενδυτικοί οργανισμοί υπόσχονταν εξωπραγματικά κέρδη. Αρκετοί ωστόσο ήταν εκείνοι οι οργανισμοί οι οποίοι δεν έλαβαν καθόλου υπόψιν τις προειδοποιήσεις, με αποτέλεσμα σήμερα επενδυτές να προσφεύγουν στα δικαστήρια, σε μια προσπάθεια να ανακτήσουν τα χρήματα τους, προσπάθεια που δεν συγκεντρώνει μεγάλες πιθανότητες επιτυχίας.

Τέλος Εποχής
Από την περασμένη εβδομάδα, η κατάσταση έχει γίνει ακόμη πιο αβέβαιη. Ωστόσο για τους κατοίκους του εμιράτου είναι πλέον ξεκάθαρο ότι τα χρυσά χρόνια έχουν παρέλθει οριστικά.

Την Τετάρτη 25 Νοεμβρίου, ήταν προγραμματισμένα τα εγκαίνια του μεγαλύτερου ουρανοξύστη στον κόσμο, του Burj Dubai, ύψους 818 μέτρων. Η τελετή έχει αναβληθεί μέχρι νεοτέρας.

The New York Times Syndicate Διαβάστε περισσότερα...

Σύλληψη τριών στελεχών της ΜΙΤ

Με εντολή του εισαγγελέα ειδικών αρμοδιοτήτων του Εζερούμ,Savcı Şanal, στα πλαίσια της ανάκρισης που αφορά το "Σχέδιο Αντιμετώπισης της Ισλαμικής Απειλής", συνελήφθησαν τρία στελέχη της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών (ΜΙΤ)
Πρόκειται για τον Διοικητή του Κλιμακίου της ΜΙΤ στην πόλη Ερζιγκιάν, Ş.D. και για άλλους δυο υπαλλήλους της ίδιας υπηρεσίας.
Χθες, ο εισαγγελέας Şanal, με συνοδεία αστυνομικών, πήγε στο κτίριο της ΜΙΤ, στο Ερζιγκιάν, όπου παρέμεινε για λίγο χρονικό διάστημα. Στη συνέχεια, διέταξε τη σύλληψη των τριών στελεχών της ΜΙΤ, των οποίων ζήτησε την προσαγωγή στο Ερζερούμ, όπου θα ακολουθήσει η ανάκρισή τους.
Ο εισαγγελέας Şanal ανέλαβε την υπόθεση, μετά τη διαπίστωση ότι ο προηγούμενος εισαγγελέας Cihaner, που χειριζόταν την υπόθεση, αντί να τη διαλευκάνει, ήταν αυτός που ενορχήστρωνε το "Σχέδιο Αντιμετώπισης της Ισλαμικής Απειλής", εν ονόματι του τουρκικού ΓΕΕΘΑ και της ΕΡΓΕΝΕΚΟΝ.
Για την εμπλοκή του αυτή, ο Cihaner αντιμετωπίζει κατηγορίες για 15 ξεχωριστές κακουργηματικές πράξεις.
Στα πλαίσια των ερευνών του, ο εισαγγελέας Σανάλ, την προηγούμενη εβδομάδα διέταξε τη σύλληψη του διευθυντή πληροφοριών της Διοίκησης Στρατοχωροφυλακής του νομού Ερζιγκιάν, ταγματάρχη Nedim Ertan, του βοηθού του, υπολοχαγού Ersin Ergut και του συνεργάτη του στο ίδιο γραφείο, Osman Esirger.
Σύμφωνα με μαρτυρία μυστικού μάρτυρα, ο κατηγορούμενος εισαγγελέας, Cihaner, του πρότεινε να του δώσει 800.000 λίρες Τουρκίας για να αποθηκεύσει όπλα και πυρομαχικά σε ορισμένες κρύπτες της περιοχής.

Πηγή: Μιλλιέτ
Ινφογνώμων

Διαβάστε περισσότερα...

Η Τουρκία, το Οικουμενικό Πατριαρχείο και η ΕΕ

Χρήστος Ιακώβου
Διευθυντής Κυπριακού Κέντρου Μελετών

Η ανώτερη ιεραρχία της ελληνικής μειονότητας της Κωνσταντινούπολης, συμπεριλαμβανομένου και του οικουμενικού Πατριάρχη, είχαν ταχθεί υπέρ της ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ με το σκεπτικό ότι η ΕΕ θα ανάγκαζε την Τουρκία να εκσυγχρονίσει το πολιτικό της σύστημα, μια αλλαγή η οποία θα απέβαινε επωφελής για το μέλλον της μειονότητας και του Πατριαρχείου.

Παρά τα τέσσερα χρόνια ενταξιακού διαλόγου, δεν υπάρχει σήμερα κάτι το αισιόδοξο για τον Ελληνισμό της Κωνσταντινούπολης. Φθίνει διαρκώς και υπολογίζεται ότι έχουν απομείνει περίπου 1.000-1.200 άτομα. Τα σχολεία έχουν περίπου 240 μαθητές και στις δώδεκα τάξεις, από τους οποίους σχεδόν το ένα τρίτο είναι παιδιά Χριστιανών Αράβων και όχι Ελλήνων.

Επιπλέον, μη ικανοποιητική είναι και η κατάσταση με το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Διεθνώς, ο Πατριάρχης τυγχάνει σεβασμού ως ο πνευματικός ηγέτης περίπου 200 εκατομμυρίων Ορθοδόξων σε όλο τον κόσμο δηλαδή ως «πρώτος μεταξύ ίσων» των πέντε παραδοσιακών Πατριαρχών των Ανατολικών Ορθοδόξων Εκκλησιών. Για την νομοθεσία της Τουρκίας, όμως, είναι απλώς ο θρησκευτικός ηγέτη της ελληνορθόδοξης κοινότητας της Τουρκίας. Αυτή η διένεξη έχει ως αποτέλεσμα, κάτι που είναι άγνωστο στους πλείστους εκτός Τουρκίας, το Πατριαρχείο να μην έχει νομικό καθεστώς και επομένως και ιδιοκτησία. Μπορεί η Τουρκία να εκλαμβάνει και να αντιμετωπίζει, εκ των πραγμάτων, το Πατριαρχείο ως τουρκικό ίδρυμα, το Πατριαρχείο, όμως, απαιτεί και διεκδικεί ένα ιδιαίτερο νομικό πρόσωπο, το οποίο να αντανακλά τη διεθνή του θέση, και παράλληλα να το προστατεύει από τις επιπτώσεις της εκάστοτε τουρκικής μειονοτικής πολιτικής, την οποία τα μειονοτικά ιδρύματα έχουν πληρώσει τραγικά και ακριβά.

Άλλες ολοφάνερες παραβάσεις διεθνών κανόνων έχουν να κάνουν με την τεράστια περιουσία των μειονοτικών ιδρυμάτων στην επικράτεια της Κωνσταντινούπολης. Με μία απόφαση του Συμβουλίου του Κράτους το 1974, το Τουρκικό κράτος μπόρεσε να κατάσχει όλη την περιουσία που δεν είχε δηλωθεί από τα μειονοτικά ιδρύματα κατά την καταγραφή του 1936. Με βάση το την απόφαση του 1974, ό,τι έχει αποκτηθεί μετά το 1936 από τα ιδρύματα, μέσω δωρεών ή αγορών, θεωρείται παράνομο, αφού τα Ελληνικά, όπως και τα Αρμενικά μειονοτικά ιδρύματα θεωρήθηκαν «αλλοδαπά» άρα δεν ήταν κατοχυρωμένα νομικώς να αποκτήσουν ακίνητη περιουσία στην Τουρκία. Έτσι, κάνοντας χρήση αυτής της απόφασης, το Τουρκικό κράτος ανάγκασε το Πατριαρχείο να επιστρέψει τα ακίνητα στον προηγούμενο ιδιοκτήτη και, αν ο ίδιος ή οι κληρονόμοι δεν μπορούσαν να εντοπιστούν, όπως συνέβαινε στις πλείστες των περιπτώσεων, η ακίνητη περιουσία περιήρχετο στην κυριότητα του Τουρκικού κράτους. Με αυτή τη διαδικασία τα τελευταία 35 χρόνια, μεγάλος αριθμός υποθέσεων κατέληγε στα δικαστήρια και με συνοπτικές διαδικασίες ένα σημαντικό μέρος της ακίνητης περιουσίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου κατασχέθηκε.

Το Τουρκικό κράτος φροντίζει επιμελώς να γίνουν τα πράγματα χειρότερα, με το να αρνείται να χορηγήσει πιστοποιητικά κληρονομιάς σε Έλληνες από την Κωνσταντινούπολη που ζουν στο εξωτερικό, ευελπιστώντας ότι αργά ή γρήγορα η περιουσία τους θα περιέλθει «νόμιμα» στην κυριότητα του Τουρκικού κράτους.

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο έντονο αν προσμετρήσει κάποιος και τα δύο άλλα προβλήματα που έχουν να κάνουν με το Πατριαρχείο. Το πρώτο αφορά στους περιορισμούς που θέτει η Τουρκία για το κλήρο του Πατριαρχείου κάτι που ενδέχεται να δυσχεράνει σημαντικά τη στελέχωση αυτού του αρχαιότερου σήμερα θεσμού των Βαλκανίων στην επόμενη γενιά. Μόνο Τούρκοι υπήκοοι επιτρέπεται να γίνουν Επίσκοποι ή Πατριάρχες, και η Τουρκία αρνείται να παραχωρήσει την τουρκική υπηκοότητα σε ορθόδοξους κληρικούς που θέλουν να εγκατασταθούν στην Κωνσταντινούπολη. Το δεύτερο αφορά στο, από το 1971 κλείσιμο της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, εμποδίζοντας με αυτό τον τρόπο τον εκπαίδευση νέου κλήρου που θα στελεχώσει στο μέλλον το Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Η ευδιάκριτη διαπίστωση που μπορεί κάποιος να κάνει μέσα από αυτά τα δεδομένα είναι ότι η Τουρκία συνεχίζει την Ευρωπαϊκή της πορεία ενώ οι μεγάλες προσδοκίες για παράλληλη βελτίωση της κατάστασης του Οικουμενικού Πατριαρχείου εξελίσσονται σε φρούδες ελπίδες. Διαβάστε περισσότερα...

Συμφωνία-σταθμός για τη συνεργασία ΝΑΤΟ και Μόσχας

Η Ρωσία και το ΝΑΤΟ συμφώνησαν να αντιμετωπίζουν από κοινού-σε πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο-τις προκλήσεις για μια σειρά θεμάτων όπως: Η δράση των φονταμενταλιστικών ομάδων, η τρομοκρατία, η αντιβαλλιστική άμυνα, η πειρατία, η διασπορά των όπλων μαζικής καταστροφής και τις μεγάλες καταστροφές-είτε προέρχονται από τη φύση, είτε από ανθρώπινο λάθος.

Περισσότερα για αυτή τη σημαντική συμφωνία, θα γίνουν γνωστά σε αναλυτική ενημέρωση που θα υπάρξει, περίπου στα τέλη του 2010, όπως μετέδωσαν τα ξένα ειδησεογραφικά πρακτορεία.
Η συμφωνία αυτή επιτεύχθηκε κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου ΝΑΤΟ-Ρωσικών σχέσεων την 4η Νοεμβρίου, στην έδρα της Συμμαχίας στις Βρυξέλλες.

Διπλωματικές πηγές-υπό το καθεστώς ανωνυμίας-επεσήμαναν πως η ένταση που είχε δημιουργηθεί στις σχέσεις των δύο πλευρών από τον πόλεμο μεταξύ Ρωσίας-Γεωργίας, ανήκει πλέον στο παρελθόν και οι αντιπροσωπείες συμφώνησαν «να δουν μπροστά».

Μάλιστα για το λόγο αυτό, αντιπροσωπία αξιωματούχων της Συμμαχίας θα μεταβεί στις αρχές του επόμενου έτους στη Ρωσία για διευρυμένες συνομιλίες.

Τμήμα ειδήσεων defencenet.gr 05-12-2009 Διαβάστε περισσότερα...

«Ο Οσάμα μπιν Λάντεν δεν βρίσκεται στο Πακιστάν»

Reuters, AP

ΛΟΝΔΙΝΟ. Την άποψη ότι ο Οσάμα Μπιν Λάντεν δεν βρίσκεται επί πακιστανικού εδάφους εξέφρασε χθες ο Γιουσούφ Ράζα Τζιλανί. Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν υποστήριξε κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου με τον Βρετανό ομόλογό του, Γκόρντον Μπράουν, ότι οι πληροφορίες των δυτικών μυστικών υπηρεσιών όσον αφορά τον καταζητούμενο ηγέτη της Αλ Κάιντα δεν είναι έγκυρες, ενώ κάλεσε τον Λευκό Οίκο να δώσει επιπλέον διευκρινίσεις σχετικά με το αμερικανικό σχέδιο ανάπτυξης επιπλέον στρατιωτών στο Αφγανιστάν. Υπενθυμίζεται ότι την περασμένη εβδομάδα, ο κ. Μπράουν είχε καλέσει την πακιστανική κυβέρνηση να εντείνει τις προσπάθειες για τη σύλληψη του Μπιν Λάντεν. Προχθές, επίσης, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα είχε δεσμευτεί ότι θα εξαντλήσει κάθε περιθώριο, προκειμένου να ξεριζώσει το «καρκίνωμα» στις ημιαυτόνομες περιοχές του Πακιστάν.

«Δεν είμαι βέβαιος ότι οι πληροφορίες σας αναφορικά με την παρουσία του Μπιν Λάντεν στο Πακιστάν είναι σωστές και δεν νομίζω ότι ο ηγέτης της Αλ Κάιντα κρύβεται στη χώρα μας», υπογράμμισε ο κ. Τζιλανί μετά την ολοκλήρωση της χθεσινής του συνάντησης με τον κ. Μπράουν. «Σχετικά με το νέο αμερικανικό σχέδιο, αναμένουμε ακόμα ορισμένες διευκρινίσεις πριν τοποθετηθούμε», συνέχισε ο ίδιος. Επισημαίνεται ότι το σχέδιο Ομπάμα για την πάταξη των Ταλιμπάν και της Αλ Κάιντα προβλέπει, μεταξύ άλλων, αυξημένη παρουσία της CIA στο Πακιστάν.

Πηγή: http://news.kathimerini.gr Διαβάστε περισσότερα...

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα...

Νέο πακέτο στις συνομιλίες για το Κυπριακό

Cumhuriyet (3/12/2009)


Η τουρκική πλευρά, που επιθυμεί να επιταχύνει το χρονοδιάγραμμα διαπραγματεύσεων στην Κύπρο, ετοιμάζεται να ανακοινώσει ένα ουσιαστικό πακέτο προτάσεων. Στο πακέτο αυτό, που συμπεριλαμβάνει λεπτομερείς προτάσεις όσον αφορά τη διακυβέρνηση και την κατανομή της εξουσίας, προβλέπεται οι Ελληνοκύπριοι να ψηφίζουν τον Τούρκο υποψήφιο και οι Τουρκοκύπριοι τον Ελληνοκύπριο υποψήφιο. Το πακέτο αυτό, που ετοιμάστηκε από την Άγκυρα και την “ΤΔΒΚ”, συμπεριλαμβάνει 9 βασικά κεφάλαια. Με το εν λόγω πακέτο ζητείται και η αύξηση του αριθμού των “Τούρκων” υπουργών στην κυβέρνηση. Τώρα αναμένεται ο πρωθυπουργός Ερντογάν να φέρει το εν λόγω πακέτο στην ημερήσια διάταξη της συζήτησης, που θα έχει με τον Ομπάμα στις 7 Δεκεμβρίου. Ο Ερντογάν θα ζητήσει από τον Ομπάμα ενεργό συμμετοχή στο χρονοδιάγραμμα διαπραγματεύσεων Διαβάστε περισσότερα...

Συνέντευξη Davutoğlu

Ο υπουργός Εξωτερικών Ahmet Davutoğlu, δήλωσε ότι η παρουσία στο NATO και η διαδικασία των συνομιλιών για την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελούν στρατηγική προτεραιότητα της Τουρκίας.Πρόσθεσε ωστόσο το εξής:«Αυτό όμως δεν σημαίνει πως μπορούμε να παραμελήσουμε τη Μέση Ανατολή, την Ασία και την Αφρική».

Ο υπουργός Davutoğlu, παραχώρησε αποκλειστική συνέντευξη στο περιοδικό Newsweek σε σχέση με την εξωτερική πολιτική που ακολουθεί τον τελευταίο καιρό στην περιοχή η Τουρκία και με τις σχέσεις Τουρκίας-Αμερικής.

Ερωτηθείς για τη μεριά που βρίσκεται η Τουρκία, πράγμα το οποίο ανυπομονούν να μάθουν πολλοί σύμμαχοί της έπειτα από την επίσκεψη Erdoğan στο Ιράν, αποσαφήνισε τα παρακάτω:

«Εμείς είμαστε μια χώρα της Ευρώπης και της Ασίας. Έχουμε απευθείας πρόσβαση στα Βαλκάνια, τον Καύκασο και τη Μέση Ανατολή. Επομένως η τουρκική εξωτερική πολιτική οφείλει να εμπεριέχει πολλές περιοχές και να είναι πολυδιάστατη. Η παρουσία μας στο NATO και η διαδικασία των ενταξιακών συνομιλιών με την Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελούν στρατηγική προτεραιότητα της Τουρκίας. Ωστόσο οι δυνατές αυτές σχέσεις δεν σημαίνουν πως θα παραμελήσουμε τη Μέση Ανατολή, την Ασία, την Κεντρική Ασία, τη Βόρεια Αφρική ή την Αφρική.»

Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας υπογράμμισε πως εφαρμόζουν την πολιτική «πρόβλημα μηδέν με τους γείτονες» όχι μόνο με το Ιράν αλλά και το Ιράκ, τη Συρία και τις χώρες που δεν είναι μουσουλμανικές όπως Γεωργία, Βουλγαρία, Ελλάδα, Ρωσία, Ρουμανία και τους άλλους γείτονες.

Ο Ahmet Davutoğlu σημείωσε πως η Τουρκία ακολουθεί μια σταθερή εξωτερική πολιτική χάρη στην οποία έχει άριστες σχέσεις στην περιοχή της.

Καλούμενος να κάνει σύγκριση μεταξύ των περιόδων Ομπάμα και Μπους στις σχέσεις με την Αμερική, εκτίμησε ότι είναι πολύ καλύτερη η διοίκηση Ομπάμα η οποία προτιμά να συμβουλεύεται τους συμμάχους.

Ο υπουργός Εξωτερικών ερωτηθείς για το πού βλέπει την Τουρκία και τον εαυτό του μετά από 10 χρόνια απάντησε λέγοντας:«Βλέπω μια χώρα που είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και που διατηρεί τον ενεργό ρόλο της στο ΝΑΤΟ».

Πρόσθεσε τέλος πως δεν πιστεύει ότι οι στόχοι αυτοί είναι ανεπίτευκτοι μέχρι το 2023 οπότε θα γιορταστούν τα 100 χρόνια της Δημοκρατίας της Τουρκίας.

Δηλώσεις Bağış σχετικά με την ενταξιακή πορεία
Ο Τούρκος υπουργός είπε πως η ευρωπαϊκή κοινή γνώμη είναι προκαταλυμμένη κατά της Τουρκίας

Ο Υπουργός Άνευ Χαρτοφυλακίου και επικεφαλής των ενταξιακών διαβουλεύσεων Egemen Bağış δήλωσε ότι η πλήρους ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε. είναι προς όφελος όλων.

Ο Egemen Bağış ο οποίος βρίσκεται στην προεδρεύουσα της Ε.Ε. Σουηδία προέβη σε δηλώσεις σχετικά με την ενταξιακή πορεία της Τουρκία εν όψει της σύσκεψης της Μικτής Συμβουλευτικής Επιτροπής Τουρκίας-Ε.Ε.

Ο Τούρκος Υπουργός αφού σημείωσε ότι η ενταξιακή πορεία διακόπηκε από αιτίες που πηγάζουν από μερικές χώρες δήλωσε ότι κάποιοι μπλόκαραν την έναρξη των συνομιλιών σε 18 κεφάλαια.

«Οι χώρες μέλη της Κοινότητας πρέπει να αξιολογήσουν ξανά αυτή τη στάση τους. Οι μεταρρυθμίσεις μας και η ενταξιακή μας πορεία συνεχίζεται παρόλα τα εμπόδια» είπε χαρακτηριστικά ο Bağış.

Ο επικεφαλής των ενταξιακών διαβουλεύσεων σημείωσε ότι στην Ευρωπαϊκή κοινή γνώμη υπάρχουν προκαταλήψεις και άγνοια σχετικά με την Τουρκία και ότι επιτάχυναν τις εργασίες για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος.

ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ - TRT

Επικίνδυνη Διπλωματία

Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας συζητά για το ρόλο της χώρας του, ως αναπτυσσόμενης περιφερειακής δύναμης.

Έχει χαθεί στα αλήθεια η Τουρκία για τη Δύση; Μετά τα τελευταία φλερτ της Άγκυρας με κράτη όπως η Συρία και το Ιράν, οι δυτικοί αναλυτές προσπαθούν απεγνωσμένα να εκτιμήσουν το αν η Τουρκία απεμπολεί την Ευρώπη και τις ΗΠΑ για χάρη του μουσουλμανικού κόσμου. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Ahmet Davutoglu, συζητά με δημοσιογράφους του NEWSWEEK για το ΝΑΤΟ, το Ιράν, τον πρόεδρο Ομπάμα, και το σκεπτικό που χαρακτηρίζει τη νέα τουρκική διπλωματία.

Newsweek: Πολλοί από τους σύμμαχους της Τουρκίας αναρωτιούνται, ιδίως μετά τη τελευταία επίσκεψη του πρωθυπουργού Recep Tayyip Erdogan στο Ιράν, με ποιους είναι η Τουρκία;
Davutoglu: Πριν απαντήσω στο ερώτημα θα πρέπει να λάβετε υπόψη τη γεωγραφία και την ιστορία της Τουρκίας. Είμαστε ευρωπαϊκή αλλά και ασιατική χώρα. Έχουμε άμεση πρόσβαση στα Βαλκάνια, στο Καύκασο, και στη Μέση Ανατολή. Ως εκ τούτου, η εξωτερική μας πολιτική θα πρέπει να είναι πολυδιάστατη και διαμοιρασμένη γεωγραφικά. Αποτελούμε επίσης μέρος της ευρωπαϊκής ιστορίας. Η ιστορία περισσοτέρων από 20 χωρών των Βαλκανίων και της Μέσης Ανατολής μπορεί να μελετηθεί μόνο με χρήση των τουρκικών αρχείων. Έχουμε περισσότερους Βόσνιους στη Τουρκία από όσους βρίσκονται στην ίδια τη Βοσνία, περισσότερους Αλβανούς από την Αλβανία, και επίσης Κούρδους και Άραβες. Εξαιτίας αυτών των ιστορικών συνδέσεων, όλα αυτά τα κράτη περιμένουν πολλά από εμάς.

Newsweek: Όμως στη διάρκεια του ψυχρού πολέμου είσαστε ολοκληρωτικά, σύμμαχος των ΗΠΑ.
Davutoglu: Ο ψυχρός πόλεμος ήταν ένα στατικό διεθνές περιβάλλον. Υπήρχαν δυο μόνο επιλογές. Ή ήσουν μέλος του ΝΑΤΟ ή του Συμφώνου της Βαρσοβίας. Δεν υπήρχε τρίτος δρόμος. Μετά το πέρας του ψυχρού πολέμου, αναδύθηκε μια νέα δυναμική κατάσταση, και η Τουρκία έπρεπε να αναλάβει ένα ρόλο εξωτερικής πολιτικής σε διάφορες περιοχές, άσχετα με το εθνικό ή θρησκευτικό τους περιβάλλον. Ο θεσμικός όμως ρόλος της Τουρκίας ως μέλος του ΝΑΤΟ παραμένει. Είναι ο σημαντικότερος δεσμός της Τουρκίας. Και ο βασικός σκοπός της χώρας μου είναι η ενσωμάτωση μας στην Ευρώπη. Η ιστορία μας και η κουλτούρα μας είναι μέρος της Ευρώπης, και η προσπάθεια εκσυγχρονισμού που κάνουμε είναι παράλληλη με την ανάπτυξη στην Ευρώπη. Η συμμετοχή μας στο ΝΑΤΟ και η διαπραγματευτική διαδικασία με την Ε.Ε. αποτελούν στρατηγική προτεραιότητα για την Τουρκία. Αλλά αυτό δεν σημαίνει πως θα αγνοήσουμε τη Μέση Ανατολή, την Ασία, τη Κεντρική Ασία, ή την Αφρική.

Newsweek: Η φιλία με το Ιράν δεν αντιτίθεται στη συμμετοχή σας στο ΝΑΤΟ;
Davutoglu: Οι σχέσεις μας με το Ιράν δεν είναι κάτι το καινούργιο. Τα σύνορα μεταξύ των δυο χωρών, έχουν μείνει αμετάβλητα για 370 χρόνια. Εφαρμόζουμε μια πολιτική «μηδενικών προβλημάτων» με τους γείτονές μας. Όχι μόνο με το Ιράν, αλλά και με το Ιράκ και τη Συρία, καθώς και με μη μουσουλμανικές χώρες όπως η Γεωργία, η Βουλγαρία, η Ελλάδα, η Ρωσία, η Ρουμανία, και με όλους γενικά τους γείτονές μας. Όλες οι σχέσεις μας στη περιοχή έχουν βελτιωθεί. Η Ρωσία αποτελεί σήμερα τον μεγαλύτερο εμπορικό μας εταίρο. Οι σχέσεις μας με τη Γεωργία και την Ελλάδα είναι εξαιρετικές. Πρόκειται για μια διαρκή πολιτική μας σε όλα τα επίπεδα. Δεν μπορεί να πει κανείς πως δίνουμε ειδική προτεραιότητα στο Ιράν. Το ερώτημα πρέπει να τεθεί διαφορετικά: Είναι συμβατή η πολιτική των μηδέν προβλημάτων με τους γείτονές μας, με την υποψηφιότητά μας για ένταξη στην Ε.Ε. και ως μέλος του ΝΑΤΟ; Από τη δική μας τη πλευρά, ναι είναι. Αυτό αποτελεί και τη γενικότερη πολιτική φιλοσοφία της Ε.Ε. που αναδύθηκε μέσα από την εξαφάνιση των προβλημάτων μεταξύ των κρατών μελών της. Ομοίως θέλουμε να επιτύχουμε και μια ζώνη σταθερότητας και ασφάλειας γύρω μας. Αυτή είναι και η ευρωπαϊκή προσέγγιση, βασισμένη στην ευρωπαϊκή φιλοσοφία και στις ευρωπαϊκές αξίες. Αν μελετήσει κανείς τη γερμανική Ostpolitik (ύφεση με το σοβιετικό μπλοκ) της δεκαετίας του `60, τότε εύκολα θα καταλάβει τη τουρκική ανατολική πολιτική του 2009.

Newsweek: Η Τουρκία είναι σήμερα σε θέση να ασκεί επιρροή σε βαθμό που δεν μπορούσε εδώ και πολλά χρόνια. Μήπως αυτό σημαίνει πως η Τουρκία προέκυψε ως ένας από τους νικητές του πολέμου με το Ιράκ;
Davutoglu: Θα είχαμε την ίδια εξωτερική πολιτική αναφορικά με τη Μέση Ανατολή, ακόμη και αν δεν είχε διεξαχθεί ο πόλεμος στο Ιράκ. Η πολιτική μας δεν είναι καιροσκοπική αλλά βασίζεται σε σταθερές αρχές. Προκειμένου να έχουμε μια νέα, ευημερούσα, σταθερή, ασφαλή Μέση Ανατολή, εφαρμόζουμε μια προληπτική διπλωματία ειρήνης. Για αυτό και ξεκινήσαμε απευθείας συζητήσεις μεταξύ Ισραήλ και Συρίας. Έτσι μπορέσαμε να φέρουμε κοντά τους Σουνίτες στο Ιράκ, και να τους πείσουμε να συμμετάσχουν πολιτικά το 2005. Είμαστε δραστήριοι στα πολιτικά του Λιβάνου έτσι ώστε να εξομαλυνθούν οι σχέσεις μεταξύ των αντιπάλων, αλλά και για να πετύχουμε ανακωχή πυρός στη λωρίδα της Γάζας. Προσπαθούμε επίσης να επιλύσουμε ζητήματα που αφορούν στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, υπογράψαμε συμφωνίες με την Αρμενία, και προχωρήσαμε προς διευθέτηση της κόντρας μεταξύ Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν. Στη διάρκεια της κρίσης στη Γεωργία θέσαμε σε εφαρμογή τη πλατφόρμα σταθερότητας και συνεργασίας του Καυκάσου, και παίξαμε διαμεσολαβητικό ρόλο μεταξύ Βοσνίας- Ερζεγοβίνης και Σερβίας.

Newsweek: Όμως ο πόλεμος στο Ιράκ δημιούργησε ένα κενό εξουσίας που τώρα εσείς έρχεστε να συμπληρώσετε.
Davutoglu: Ο ίδιος αυτός ο πόλεμος δημιούργησε επίσης και μεγάλους κινδύνους για τη Τουρκία. Ένα τέτοιου τύπου διεθνές ζήτημα, δημιουργεί ρίσκα και πλεονεκτήματα συγχρόνως. Το πώς θα ερμηνευτεί και το πώς θα απαντηθεί, εξαρτάται από τη πολιτική θέληση της χώρας. Η Τουρκία εφαρμόζει μια σταθερή εξωτερική πολιτική. Ως εκ τούτου διατηρούμε εξαιρετικές σχέσεις στη περιοχή. Αλλά αυτό οφείλεται στην εξωτερική μας πολιτική και όχι στο πόλεμο του Ιράκ. Είμαστε ειλικρινείς, δραστήριοι, και δεν έχουμε αλλάξει την πολιτική μας εξαιτίας κάποιων βραχυπρόθεσμων συμφερόντων και συγκυριών.

Newsweek: Η επιτυχία που επιδεικνύει η Τουρκία στην επίλυση περιφερειακών προβλημάτων εμπνέεται από την Ευρώπη;
Davutoglu: Η Ευρώπη αποτελεί ένα θαυμάσιο παράδειγμα προς μίμηση. Η γενιά που πολέμησε στον Β`Π.Π. και προκάλεσε το θάνατο εκατομμυρίων ανθρώπων, ήταν η ίδια γενιά που δημιούργησε την Ευρωπαϊκή Ένωση. Θέλουμε να είμαστε μέρος αυτού του παραδείγματος, και να μεταφέρουμε την εμπειρία αυτή σε άλλες περιοχές.

Newsweek: Οι σημερινές σχέσεις της Τουρκίας με τις ΗΠΑ είναι καλύτερες από ότι ήταν στην εποχή της κυβέρνησης Μπούς;
Davutoglu: Πολύ καλύτερες. Το στυλ του Ομπάμα ευνοεί την πολυπλευρικότητα, τις συνεννοήσεις, τη συνεργασία μεταξύ συμμάχων, σε αντίθεση με το παρελθόν όπου η εκάστοτε πολιτική αποφασίζονταν και εφαρμόζονταν χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με τους συμμάχους.

Newsweek: Τι θέλουν οι ΗΠΑ από την Τουρκία;
Davutoglu: Αν μου επιτρέπετε, αυτό το ερώτημα είναι της λογικής του ψυχρού πολέμου. Υποθέτει πως υπάρχει μια μόνο δύναμη, οι ΗΠΑ, που πάντα θέλουν κάτι από εμάς. Η συμμαχία όμως προϋποθέτει μοίρασμα αρμοδιοτήτων. Αν ρωτήσετε τη κα Κλίντον ποια είναι τα 10 πιο σοβαρά ζητήματα που αντιμετωπίζει η αμερικανική εξωτερική πολιτική, και αν ρωτούσατε και εμένα, θα απαντούσαμε με την ίδια λίστα προβλημάτων: Ιράκ, Αφγανιστάν, Παλαιστίνη, ενεργειακή ασφάλεια, Καύκασος, Βαλκάνια. Έχουμε τα ίδια προβλήματα και συνεπώς προσπαθούμε να τα επιλύσουμε μέσα από τη συνεργασία.

Newsweek: Πως βλέπετε τον εαυτό σας και τη Τουρκία σε δέκα χρόνια από σήμερα;
Davutoglu: Βλέπω ένα κράτος που κατάφερε να πετύχει την οικονομική ενσωμάτωση και να έχει στέρεες σχέσεις με τους γείτονές του. Επίσης βλέπω ένα κράτος μέλος της Ε.Ε. με σημαντικό ρόλο μέσα στο ΝΑΤΟ και που παίζει μεγάλο ρόλο όχι μόνο σε θέματα ασφαλείας, αλλά και σε οικονομικούς οργανισμούς όπως είναι το G20. Δεν πιστεύω πως αυτοί οι στόχοι θα είναι απραγματοποίητοι μέχρι το 2023, που αποτελεί και την 100η επέτειο της ίδρυσης της τουρκικής δημοκρατίας.

Newsweek: Δίνετε έμφαση στη κριτική κατά του Ισραήλ στηριζόμενοι σε μια ηθική βάση. Δεν βλάπτεται όμως η τουρκική εξωτερική πολιτική με το να μην κριτικάρετε το Σουδάν για όσα συνέβησαν στο Νταρφούρ;
Davutoglu: Εργαστήκαμε σκληρά προκειμένου να επιτευχθεί διάλογος μεταξύ των διάφορων πλευρών στο Νταρφούρ και της κυβέρνησης του Σουδάν. Όταν ο πρόεδρος Omar al-Bashir επισκέφτηκε τη Τουρκία, ο πρόεδρός μου του άσκησε ανοιχτή και ειλικρινή κριτική. Πιστεύουμε πως καταφέραμε να πετύχουμε μια ηθικά υπεύθυνη σχέση με το Σουδάν.

ANTINEWS.GR

«Γίναμε σκλάβοι της αντιπαράθεσής μας»

Συνέντευξη του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Αχμέτ Νταβούτογλου αμέσως μετά τη συνάντησή του με τον Γιώργο Παπανδρέου.«Ως ακαδημαϊκός είχα καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η ελληνοτουρκική αντιπαράθεση στα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου, από τη δεκαετία του ΄50, ήταν και άχρηστη και περιττή. Έβλαψε και τις δύο χώρες.Ήταν μια μεγάλη σπατάλη χρόνου και ενέργειας. Γίναμε σκλάβοι της αντιπαράθεσής μας.
Βασίσαμε όλη μας την εξωτερική πολιτική, κι εμείς κι εσείς, σε μια παρεξήγηση: ότι οι σχέσεις μας είναι, μοιραία, ανταγωνιστικές, ότι αν κάτι είναι καλό για τον έναν, τότε είναι οπωσδήποτε κακό για τον άλλον. Πρέπει να ελευθερωθούμε από αυτή την παρεξήγηση. Πρέπει να πάψουμε να σπαταλάμε ενέργεια και χρήματα σε μια κούρσα εξοπλισμών και αντιπαράθεσης. Σας διαβεβαιώ ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις έχουν πάψει πια να είναι για εμάς το θέμα της εξωτερικής μας πολιτικής. Είναι ένα σοβαρό θέμα, που μας απασχολεί. Αλλά όχι το θέμα».

Ο καθηγητής Αχμέτ Νταβούτογλου, ο άνθρωπος που διηύθυνε, ώς πρόσφατα, από τα παρασκήνια την τουρκική εξωτερική πολιτική και τώρα πια βγήκε στο προσκήνιο ως υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, μίλησε στα «ΝΕΑ» μία ώρα μετά τη συνάντησή του με τον Έλληνα Πρωθυπουργό, στην Αθήνα. Θέμα της συζήτησής τους ήταν η περίφημη επιστολή Ερντογάν στον Γ. Παπανδρέου.

«Η επίσκεψη του Πρωθυπουργού Γ. Παπανδρέου στην Τουρκία αμέσως μετά την εκλογή του ήταν μια πολύ σημαντική χειρονομία. Ήταν μια ενθάρρυνση, ώστε αμέσως μετά να αποστείλει ο κ. Ερντογάν μια επιστολή στην οποία καθρεφτίζεται το όραμά μας για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Συζητήσαμε σήμερα αναλυτικά όλα τα θέματα που έθιγε η επιστολή αυτή. Έμεινα εξαιρετικά ικανοποιημένος από την αντίδραση της ελληνικής πλευράς. Ο κ. Παπανδρέου είναι ένας άνθρωπος με όραμα. Το ίδιο και ο κ. Ερντογάν. Και εντυπωσιάστηκα διαπιστώνοντας σήμερα ότι το όραμα αυτό, για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, συμπίπτει σε πολλά σημεία».

Ο κ. Νταβούτογλου περίμενε ότι θα λάβει σήμερα και την επίσημη απάντηση στην επιστολή Ερντογάν. Δεν την έλαβε. Η απάντηση Παπανδρέου θα φθάσει αργότερα μέσω της ελληνικής πρεσβείας στην Άγκυρα. Η Αθήνα δεν βιάζεται. Αλλά ο κ. Νταβούτογλου δηλώνει πολύ ικανοποιημένος. «Αυτό που θέλαμε ήταν να γίνει μια ουσιαστική συζήτηση, όχι να λάβουμε μια τυπική απαντητική επιστολή. Και η συζήτηση διεξήχθη σήμερα».

Η κεντρική ιδέα της επιστολής Ερντογάν είναι να δημιουργηθεί μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας ένας Μηχανισμός Στρατηγικής Συνεργασίας σε υψηλό επίπεδο, ανάλογος με αυτούς που η Τουρκία δημιούργησε με το Ιράκ, τη Συρία και τη Ρωσία. Με τη Συρία ο μηχανισμός αυτός οδήγησε πρόσφατα σε μια κοινή συνεδρίαση των υπουργικών συμβουλίων των δύο χωρών υπό τη συμπροεδρία των δύο Πρωθυπουργών, στη διάρκεια του οποίου υπεγράφησαν 48 συμφωνίες. Ένα ανάλογο μοντέλο προτείνει στην ελληνική πλευρά η Άγκυρα. «Με πολύ εντατικότερους ρυθμούς», τονίζει ο κ. Νταβούτογλου, «γιατί με την Ελλάδα έχουμε περισσότερα κοινά απ΄ ό,τι με οποιονδήποτε άλλον γείτονά μας». Η ελληνική πλευρά επιφυλλάσσεται.

Οι παραβιάσεις
Για τα ακανθώδη προβλήματα- και τα συγκεκριμένα θέματα που συζήτησε με τον Έλληνα Πρωθυπουργό- ο κ. Νταβούτογλου δεν ήθελε να μιλήσει. Τον ρώτησα για τα επεισόδια παραβιάσεων και αερομαχιών στον εναέριο χώρο του Αιγαίου για παράδειγμα. Απάντηση: «Είχαμε επί πολλά χρόνια διερευνητικές συνομιλίες για τα θέματα αυτά και κάποια πρόοδος υπήρξε. Πρέπει να επιταχύνουμε. Το Αιγαίο είναι η κοινή μας θάλασσα. Η γεωγραφία του είναι περίπλοκη. Θέτει πολλά συγκεκριμένα θέματα υφαλοκρηπίδας, θαλασσίων διόδων, διαδρόμων αεροπλοΐας, κ.λπ. Ως ακαδημαϊκός αρνούμαι να πάρω θέση αν η μία πλευρά έχει δίκιο και η άλλη άδικο. Λέω όμως ότι αυτή η περίπλοκη γεωγραφία μπορεί να μετατραπεί σε πλεονέκτημα αντί για πρόβλημα, αν συμφωνήσουμε σε ένα κοινό όραμα για το μέλλον. Είναι η ευθύνη μας, ως πολιτικών ηγετών, να λύσουμε αυτά τα προβλήματα.


Και είμαι αισιόδοξος. Νομίζω ότι ήρθε η ώρα».
Το ίδιο και για το Κυπριακό. Στα ερωτήματα για τις τρέχουσες διαπραγματεύσεις απάντησε εξηγώντας ένα στρατηγικό δόγμα. Η ασφάλεια της Τουρκίας, υποστηρίζει, προϋποθέτει τη μετατροπή της Ανατολικής Μεσογείου σε ζώνη ειρήνης, ανάπτυξης και σταθερότητας. «Και η Κύπρος είναι το κλειδί για να επιτύχουμε αυτή την αλλαγή. Γι΄ αυτό υποστηρίζουμε μια λύση βιώσιμη, δίκαιη, που να ενώνει το νησί, να εγγυάται τα δικαιώματα και των δύο κοινοτήτων και να σέβεται στις παραμέτρους του ΟΗΕ, στην προοπτική της συνύπαρξης Ελλάδας, Τουρκίας και ενωμένης Κύπρου στην Ενωμένη Ευρώπη». Κι αν δεν υπάρξει θετική κατάληξη στις τρέχουσες διαπραγματεύσεις; «Δεν θέλω να το σκέφτομαι. Σήμερα συμφωνήσαμε στο πλαίσιο του ΟΑΣΕ ότι πρέπει να επιλυθούν όλες οι παγωμένες διενέξεις».

ΕΙΠΕ:
Βασίσαμε όλη μας την εξωτερική πολιτική, κι εμείς κι εσείς, σε μια παρεξήγηση: ότι οι σχέσεις μας είναι, μοιραία, ανταγωνιστικές, ότι αν κάτι είναι καλό για τον έναν, τότε είναι οπωσδήποτε κακό για τον άλλον. Τα τελευταία 7-8 χρόνια κύλησαν χωρίς ούτε μία κρίση. Αν συγκρίνετε τις περασμένες δεκαετίες με τη δεκαετία του 2000, η διαφορά είναι πολύ μεγάλη. Μέσα στα επόμενα χρόνια θα μπορούσαμε να σημειώσουμε θεαματική πρόοδο

http://www.tanea.gr

Διαβάστε περισσότερα...

Aλλοι 30.000 Αμερικανοί στο Αφγανιστάν

Με χρονοδιάγραμμα αποχώρησης

AFP, A.P., Reuters

ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ. Με 30.000 επιπλέον Αμερικανούς στρατιώτες θα ενισχυθεί η Πολυεθνική Δύναμη του ΝΑΤΟ στο Αφγανιστάν (ISAF), όπως επιβεβαίωσε χθες τα ξημερώματα (ώρα Ελλάδος) ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, κατά τη διάρκεια ομιλίας του στην ακαδημία αξιωματικών «Γουέστ Πόιντ». Οι ενισχύσεις θα αρχίσουν να καταφθάνουν άμεσα και η διαδικασία αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός έξι μηνών, με στόχο να αναστραφεί η ροή του πολέμου και να ηττηθούν οι ισλαμιστές αντάρτες Ταλιμπάν, οι οποίοι ελέγχουν πλέον μεγάλο μέρος της αφγανικής επικράτειας. Παράλληλα, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Αντερς Φογκ Ρασμούσεν, εξέφρασε την εκτίμηση ότι τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Συμμαχίας θα συνδράμουν με «τουλάχιστον 5.000 ακόμη» στρατιώτες. Ηδη, η Βρετανία επιβεβαίωσε την αποστολή 500 επιπλέον ανδρών στο Αφγανιστάν, η Πολωνία μελετά την αποστολή άλλων 600, ενώ ανάλογες είναι και οι προθέσεις της Ιταλίας, της Τσεχίας, αλλά και χωρών που δεν είναι μέλη του ΝΑΤΟ, όπως η Νότια Κορέα και η ΠΓΔΜ.

Ωστόσο, οι μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις τηρούν προς το παρόν στάση αναμονής και διαμηνύουν ότι θα λάβουν τις τελικές τους αποφάσεις μετά τη σύνοδο του ΟΗΕ για το Αφγανιστάν, η οποία θα διεξαχθεί στα τέλη Ιανουαρίου. Προς το παρόν, ο Γάλλος πρόεδρος, Νικολά Σαρκοζί, και ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Γκίντο Βέστερβελε, αρκέστηκαν σε δηλώσεις υποστήριξης και επιδοκιμασίας των αποφάσεων του κ. Ομπάμα.


Aσφάλεια, εκπαίδευση
Την ικανοποίησή του για τους επιπλέον στρατιώτες εξέφρασε και ο διοικητής της ISAF, στρατηγός Στάνλεϊ Μακρίσταλ, υπογραμμίζοντας ότι «θα κάνουν μεγάλη διαφορά», αφού οι Ταλιμπάν «θα πειστούν ότι δεν μπορούν να νικήσουν τον πόλεμο». Την ίδια στιγμή, ο στρατηγός Μακρίσταλ διασαφήνισε ότι ο βασικός στόχος των ενισχύσεων θα είναι η προστασία των Αφγανών πολιτών και η εκπαίδευση των αφγανικών ενόπλων δυνάμεων. «Δεν έχει σημασία πόσους Ταλιμπάν σκοτώνεις, αλλά πόσους πολίτες πείθεις», σημείωσε χαρακτηριστικά και κάλεσε τους εξτρεμιστές να καταθέσουν τα όπλα «με αξιοπρέπεια» και να συμμετάσχουν στις ομαλές πολιτικές διαδικασίες για τη σταθεροποίηση της χώρας. Αμεση ήταν η απάντηση των Ταλιμπάν, οι οποίοι δήλωσαν, διά του εκπροσώπου τους, ότι οι ενισχύσεις θα επιστρέψουν στις ΗΠΑ «ντροπιασμένες και ηττημένες», αφού το μόνο που θα καταφέρουν είναι να ενισχύσουν την αποφασιστικότητα των ανταρτών.

Από τον Ιούλιο του 2011

Σε μία προσπάθεια να κατευνάσει τις αντιδράσεις στο εσωτερικό της χώρας του για τον όλο και λιγότερο δημοφιλή πόλεμο, ο κ. Ομπάμα έθεσε χρονοδιάγραμμα για τη σταδιακή αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από το Αφγανιστάν από τον Ιούλιο του 2011, εφόσον «οι συνθήκες το επιτρέψουν». Η εν λόγω «στρατηγική εξόδου» ήταν βασικό αίτημα μερίδας βουλευτών και γερουσιαστών του κυβερνώντος Δημοκρατικού Κόμματος, οι οποίοι αντιδρούν στο διαρκώς αυξανόμενο κόστος του πολέμου, τόσο σε χρήματα, όσο και σε ανθρώπινες ζωές. Ηδη, άλλωστε, η υπουργός Εξωτερικών, Χίλαρι Κλίντον, και ο υπουργός Αμυνας, Ρόμπερτ Γκέιτς, ξεκίνησαν ακροάσεις με τους νομοθέτες στο Κογκρέσο, ώστε να τους πείσουν να εγκρίνουν το απαραίτητο κονδύλι, ύψους περίπου 30 δισ. δολαρίων, το οποίο απαιτείται για τη χρηματοδότηση της αποστολής των ενισχύσεων. Εν τούτοις, το σφιχτό χρονοδιάγραμμα των 18 μηνών, από σήμερα, προκάλεσε ανησυχία στην κυβέρνηση της Καμπούλ, καθώς είναι αμφίβολο αν οι αφγανικές ένοπλες δυνάμεις θα είναι μέχρι τότε σε θέση να επωμιστούν την ευθύνη της διατήρησης της ασφάλειας στη χώρα ή έστω σε ορισμένες επαρχίες της.

http://news.kathimerini.gr Διαβάστε περισσότερα...

Θα καταθέσουν τρεις πρώην στρατιωτικοί

Σημείο καμπής στην περιβόητη δίκη της Εργκένεκον θεωρείται η κατάθεση, το ερχόμενο Σαββατοκύριακο, του πρώην αρχηγού του ναυτικού, ναυάρχου Οζντέν Ορνέκ, του πρώην αρχηγού των χερσαίων δυνάμεων στρατηγού Αϊτάτς Γιαλμάν και του πρώην αρχηγού αεροπορίας Ιμπραήμ Φιρτινά. Οι τρεις κλήθηκαν να καταθέσουν από τους ανακριτές που διεξάγουν τις έρευνες για την Εργκένεκον, συνωμοτική οργάνωση που κατηγορείται ότι σχεδίαζε την ανατροπή της κυβέρνησης Ερντογάν και δολοφονίες πολιτικών και διανοουμένων. Οι Ορνέκ, Γιαλμάν και Φιρτινά, που αποστρατεύθηκαν το 2004, θα ερωτηθούν για σχέδια πραξικοπήματος, γνωστά με τις κωδικές ονομασίες «Σεληνόφως», «Ξανθό κορίτσι» και «Γάντι», που αναφέρονται σε καταγραφές ημερολογίου, αποσπάσματα του οποίου είχε δημοσιεύσει το 2007 το περιοδικό «Νοκτά» αποδίδοντας τις καταγραφές στον ναύαρχο Ορνέκ. Και τότε διετάχθη έρευνα, όχι εις βάρος του Ορνέκ, που διέψευσε τα πάντα, αλλά εις βάρος του αρχισυντάκτη του Νοκτά, Αλπέρ Γκορμούς, με κατάληξη την απαγόρευση του περιοδικού.

Σύμφωνα με τα αποσπάσματα που δημοσιεύθηκαν, ο Ορνέκ κατέγραψε με κάθε λεπτομέρεια το σχέδιο πραξικοπήματος «Ξανθό κορίτσι» των Γιαλμάν, Φιρτινά και του διοικητή της Χωροφυλακής Σενέρ Ερουιγκούρ, σήμερα προέδρου του Συλλόγου για τον Ατατούρκ, που επεξεργαζόταν και χωριστό σχέδιο, γνωστό σαν «Σεληνόφως». Η συνωμοσία δεν ευοδώθηκε, λόγω της απροθυμίας ορισμένων ανώτερων αξιωματικών, της αμερικανικής στάσης και λόγω της «δημοκρατικής αντίδρασης» του τότε αρχηγού ΓΕΕΘΑ, Χιλμί Οζκιόκ, που απέρριψε προτάσεις για ανατροπή της κυβέρνησης, τις οποίες παρουσίασε ο επίσης απόστρατος σήμερα στρατηγός Λεβέντ Ερσοζ.

«Δεν θα ισχυριστώ ότι έγινε απόπειρα πραξικοπήματος, δεν θα ισχυριστώ όμως και ότι δεν έγινε», είχε δηλώσει προς την εφημερίδα «Μιλιέτ» ο στρατηγός Οζκιόκ.

http://news.kathimerini.gr

Διαβάστε περισσότερα...

Να πιεστεί ο «Ελληνοκυπριακός Τομέας» να δεχθεί δημοψήφισμα

Sabah

(1/12/2009)

Ενώ σημειώνεται και πάλι κινητικότητα σχετικά με το Κυπριακό, ο “Πρόεδρος της ΤΔΒΚ” Ταλάτ ήρθε για δεύτερη φορά μέσα στον ίδιο μήνα στην Τουρκία. Η “ΤΔΒΚ” και η Τουρκία κινητοποιήθηκαν για να πιέσουν τον “ε/κ τομέα” σε αδιάκοπες διαπραγματεύσεις υπό τα Η.Ε., τύπου Bürgenstock, και για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος μετά το πέρας των διαπραγματεύσεων.

Εντωμεταξύ, η Άγκυρα θα απαντήσει στον Ε/κ ηγέτη Χριστόφια, ο οποίος διαμαρτυρήθηκε για την Τουρκία με επιστολή, που έστειλε στους ηγέτες των χωρών-μελών της Ε.Ε., οι οποίοι θα αποφασίσουν στη Συνάντηση Κορυφής της Ε.Ε. στις 7 Δεκεμβρίου σχετικά με την εφαρμογή του Επιπρόσθετου Πρωτοκόλλου. Η Τουρκία, μέσω των αντιπροσωπειών της σε όλες τις χώρες-μέλη της Ε.Ε., θα προβεί σε ενέργειες, έτσι ώστε να μην ληφθεί κάποια απόφαση εναντίον της ενώ συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις στο νησί, και για να παροτρυνθεί η ε/κ πλευρά για την εξεύρεση λύσης.

Διαβάστε περισσότερα...

Ο ακήρυκτος πόλεμος

Του Μιχάλη Ι. Παπαθεράποντος

Tο τελευταίο διάστημα παρατηρούνται αρκετές συγκρούσεις περιορισμένης κλίμακας στα σύνορα μεταξύ Κολομβίας και Βενεζουέλας. Η κατάσταση είναι αρκετά πολύπλοκη αφού πολύ εύκολα μπορεί να ξεσπάσει πόλεμος, εάν μία από τις δύο χώρες το θελήσει. Στο εσωτερικό της Κολομβίας διεξάγεται μακροχρόνιος πόλεμος μεταξύ των κυβερνητικών δυνάμεων και των αριστερών ανταρτών. Η σύγκρουση μεταφέρεται πέραν των συνόρων της χώρας, και ιδιαίτερα στην Βενεζουέλα όπου η Κολομβία συσχετίζει τους αντάρτες με τον αριστερό Πρόεδρο Ούγκο Τσάβεζ. Επίσης, το 2008, οι Κολομβιανές δυνάμεις εξουδετέρωσαν τον υπαρχηγό των ανταρτών Ραούλ Ράγιες, με κτύπημα στον Ισημερινό. Το συμβάν αυτό προκάλεσε την αντίδραση, τόσο του Ισημερινού, όσο και της Βενεζουέλας, που διέκοψαν διπλωματικές σχέσεις με την Κολομβία.

Σχέδιο Κολομβία

Η κυβέρνηση της Κολομβίας πολεμά τους αριστερούς αντάρτες των «Επαναστατικών Ενόπλων Δυνάμεων της Κολομβίας», οι οποίοι χρηματοδοτούν τις επιχειρήσεις τους από την παραγωγή και διακίνηση ναρκωτικών. Την ίδια στιγμή, οι κυβερνητικές δυνάμεις υποστηρίζονται και εκπαιδεύονται από τις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ, μέσω του «Σχεδίου Κολομβία». Το σχέδιο αυτό δημιουργήθηκε με σκοπό την εκπαίδευση των Κολομβιανών δυνάμεων για την αντιμετώπιση της διακίνησης ναρκωτικών. Μελέτες όμως, και μάλιστα από Αμερικάνικες έρευνες, δείχνουν ότι τα αποτέλεσμα του «Σχεδίου Κολομβία» είναι πενιχρά. Παρόλα αυτά, διαχρονικώς η χρηματοδότηση του σχεδίου αυτού αυξάνεται, όπως αναβαθμίζεται και ο ρόλος των Αμερικανικών δυνάμεων. Τον Αύγουστο έχει υπογραφεί νέα συμφωνία μεταξύ Κολομβίας και Αμερικής, όπου παραχωρείται το δικαίωμα χρήσης πέντε στρατιωτικών βάσεων, και 2 ναυτικών, από τις Αμερικανικές δυνάμεις. Σημειώνεται ότι πρόσφατα έχει δραστηριοποιηθεί μετά από δεκαετίες ο τέταρτος στόλος του Αμερικανικού ναυτικού στην Λατινική Αμερική. Αυτό έχει δημιουργήσει πολλές ανησυχίες στην Λατινική Αμερική και ιδιαίτερα στην γειτονική Βενεζουέλα ότι η στρατικοποίηση μπορεί να οδηγήσει σε πόλεμο.

Πετρέλαιο και Γεωπολιτική

Στην Βενεζουέλα, ο αριστερός πρόεδρος Ούγκο Τσάβεζ, με τη Βολιβαριανή Ιδεολογία, έχει αποκτήσει τον έλεγχο της κρατικής πετρελαϊκής εταιρίας της χώρας μέσα από τα χέρια των μεγάλων πολυεθνικών εταιριών. Έτσι έχει κερδίσει την συμπάθεια της μάζας των χαμηλά κοινωνικοοικονομικών στρωμάτων αλλά έχει ενοχλήσει την παραδοσιακή φιλοδυτική ελίτ όπου ελέγχει μεγάλο μέρος των ΜΜΕ. Η επιρροή της Βενεζουέλας έχει ξεπεράσει τα σύνορα της, όπου με δικές της πρωτοβουλίες, την εναλλακτική «Βολιβαριανή Συμμαχία» έχει συμβάλει στην συνεργασία των χωρών της Λατινικής Αμερικής. Μέσω της συμμαχίας αυτής προωθούνται διεθνικά έργα σε αρκετούς τομείς, όπως των ΜΜΕ, αγωγούς φυσικού αερίου, ανταλλαγής υπηρεσιών και τεχνογνωσίας στην εξόρυξη πετρελαίου. Επίσης, με την αξιοποίηση του πετρελαίου ως εργαλείου πολιτικής έχει συμβάλει στην εκλογή αριστερών προέδρων σε αριθμό χωρών της Λατινικής Αμερικής. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την μείωση της παραδοσιακά μεγάλης επιρροής των ΗΠΑ στην Λατινική Αμερική, όπου θεωρείται παραδοσιακά δική της σφαίρα επιρροής. Την ίδια στιγμή, η Ένωση των χωρών της Βόρειας Αμερικής δημιουργεί ένα μοντέλο διακρατικής ολοκλήρωσης όπως αυτό της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλάζοντας τους συσχετισμούς δυνάμεων στην Αμερικανική ήπειρο.

Παρόλο που ένας πόλεμος δεν θα έχει κερδισμένους αλλά μόνο χαμένους, η πιθανότητα είναι υπαρκτή εάν ο ηγεμόνας κρίνει ότι είναι ζωτικής σημασίας ο έλεγχος των πετρελαϊκών κοιτασμάτων της Βενεζουέλας. Τα διασυνοριακά προβλήματα με τους αριστερούς αντάρτες της Κολομβίας μπορούν να αποτελέσουν την αφορμή για πόλεμο Κολομβίας Βενεζουέλας, με έμμεση ή άμεση στήριξη ή υποκίνηση των ΗΠΑ. Για αυτό το λόγο, η Βενεζουέλα έχει κάνει συμφωνίες δίνοντας δικαιώματα στα κοιτάσματα πετρελαίου στην Ρωσία και την Κίνα, ενώ το 2008 έκανε κοινές ασκήσεις με το Ρωσικό ναυτικό. Με αυτή την πολυμερή πολιτική στρατηγική, η Βενεζουέλα προσπαθεί να κρατήσει ισορροπίες και να αποφύγει την περιπέτεια ενός πολέμου.

Διαβάστε περισσότερα...

Η βία συγκλονίζει τις Φιλιππίνες

Του Carlos H. Conde

H βιαιότητα με την οποία 57 άνθρωποι σφαγιάστηκαν προσφάτως στις νότιες Φιλιππίνες ξεπερνά κάθε φαντασία. Τα θύματα ταξίδευαν, για να παραδώσουν έγγραφα με σκοπό να υποβάλουν την υποψηφιότητα, στις επερχόμενες εκλογές, ενός αντιπάλου της οικογένειας Αμπατουάν, στην επαρχία Μαγκιντανάο, όταν πυροβολήθηκαν, ακρωτηριάστηκαν και ετάφησαν βιαστικά.
Ωστόσο, ενώ το μέγεθος της σφαγής προκαλεί τρόμο, δυστυχώς οι βεντέτες μεταξύ οικογενειών είναι συνηθισμένο φαινόμενο, όπως διαπίστωσα τον περασμένο χρόνο, όταν έφτασα στη νήσο Τουλαγιάν μαζί με 12 βαριά οπλισμένους αστυνομικούς.
Η Τουλαγιάν, έκτασης μόλις 1,5 τ.χλμ., καλύπτεται από φοινικόδεντρα και βρέχεται από τα γαλάζια νερά της Θάλασσας Σούλου. Οι αστυνομικοί είχαν αναλάβει να αφοπλίσουν δύο αντίπαλες οικογένειες: την οικογένεια Μπουκλάο, που ελέγχει το υπερυψωμένο βραχώδες τμήμα της νήσου, και την οικογένεια Χαρφάισα, που είχε οργανωθεί γύρω από το μοναδικό λιμάνι του νησιού. Τα μέλη της οικογένειας Μπουκλάο έσκαβαν χαρακώματα, ενώ οι ελεύθεροι σκοπευτές τους σημάδευαν τα μέλη των Χαρφάισα. Η οικογένεια Χαρφάισα ήταν εξίσου οπλισμένη και είχε προστατέψει τα σπίτια της με σάκκους άμμου. Δεδομένου του μικρού μεγέθους του νησιού, οι δύο οικογένειες βρίσκονταν αρκετά κοντά ώστε να ακούγονται οι βρισιές που εκτοξεύονταν εκατέρωθεν. Στη διάρκεια της νύχτας, οι μεν εκτόξευαν στους δε χειροβομβίδες. Οι δύο οικογένειες μάχονταν για το ποιος θα γίνει ο αρχηγός του χωριού στη νήσο Τουλαγιάν. Οι τοπικές εκλογές είχαν αναγκαστικώς αναβληθεί δύο φορές από φόβο βίαιων επεισοδίων και όταν τελικώς διεξήχθησαν, οι καταγγελίες για νοθεία έπεφταν βροχή και από τις δύο οικογένειες. Όταν έφτασα στο νησί, είχαν σκοτωθεί ήδη τρεις άνθρωποι, το μοναδικό σχολείο του νησιού είχε κλείσει και κανείς δεν τολμούσε να πάει για ψάρεμα.
Ήταν σαφές ότι οι αστυνομικοί που με συνόδευσαν εκεί δεν ήταν ούτε αρκετοί ούτε επαρκώς οπλισμένοι. Μέλη των δύο οικογενειών από άλλα νησιά των Φιλιππινών είχαν έρθει για ενίσχυση της κάθε πλευράς. Ο μικρός πόλεμος μεταξύ των δύο οικογενειών στην Τουλαγιάν είχε επεκταθεί και ανάμεσα στους δύο ισχυρότερους ανθρώπους της επαρχίας Σούλου, στον κυβερνήτη Αμπντουσακούρ Ταν και τον γερουσιαστή Μουνίρ Αρμπισόν, δύο σκληρούς πολιτικούς αντιπάλους, οι οποίοι ευχαρίστως προμήθευαν όπλα και πυρομαχικά στους εχθρούς των φίλων τους. «Οι πολιτικοί έπρεπε να βασίζονται στα όπλα για να διατηρούν την ισορροπία του τρόμου», μου είχε πει ο κυβερνήτης Ταν.
Οι νότιες Φιλιππίνες είναι διεθνώς γνωστές ως η πατρίδα της τρομοκρατικής οργάνωσης Αμπού Σαγιάφ. Αμερικανοί σύμβουλοι επί στρατιωτικών θεμάτων έχουν βοηθήσει τον στρατό των Φιλιππινών να εξολοθρεύσει την εξτρεμιστική οργάνωση. Η στρατηγική τους όμως παραβλέπει τον άμεσο κίνδυνο που αντιμετωπίζει ο μέσος πολίτης στο Μιντανάο: τη βία και την ανασφάλεια από πεινασμένους για εξουσία πολέμαρχους οι οποίοι κατέχουν αξιώματα στις διοικήσεις των επαρχιών και των δήμων.
Σε κάθε επίπεδο, η εξουσία τους διασφαλίζεται με πολιτικές εκδουλεύσεις και -στις νότιες Φιλιππίνες ιδιαιτέρως- με όπλα. «Όσα περισσότερα όπλα έχεις, τόσο περισσότερο σε σέβονται», είπε ένας αξιωματούχος στην επαρχία Σούλου. Αυτή η κατάσταση αναρχίας αγνοείται επί τούτου, και ενδεχομένως ενθαρρύνεται από την κυβέρνηση της χώρας.
Οι διασυνδέσεις με συγκεκριμένες οικογένειες καθορίζουν ποιος αναλαμβάνει ποιο πολιτικό αξίωμα στις Φιλιππίνες. Αυτό το σύστημα είναι ο τρόπος διακυβέρνησης σε πολλές αγροτικές περιοχές της χώρας. Η απουσία του κράτους δικαίου έχει οδηγήσει σε κούρσα εξοπλισμών μεταξύ αντίπαλων οικογενειών, καθεμιά από τις οποίες προστατεύονται από ένοπλες πολιτοφυλακές.
To 2006, η πρόεδρος των Φιλιππινών Γκλόρια Αρόγιο θέσπισε νόμο που νομιμοποίησε την οπλοκατοχή. Βασίστηκε επίσης πολύ στον αρχηγό της οικογένειας Αμπατουάν, στην επαρχία Μαγκιντανάο, για να τής εξασφαλίσει ψήφους στις τελευταίες εκλογές, οι οποίες στιγματίστηκαν από νοθεία. Η οικογένεια Αμπατουάν, που χαίρει της στήριξης της κυβέρνησης και του στρατού εξαιτίας της στάσης της κατά των αυτονομιστών, έχει εκατοντάδες ενόπλους υπό τον έλεγχό της.
Σε μια εποχή που η ιδεολογία της παγκόσμιας τζιχάντ αποτελεί μείζονα απειλή για τη σταθερότητα, είναι χρήσιμο να κατανοήσει κανείς πώς οι τοπικές διαμάχες μεταξύ οικογενειών, επισκιάζουν τα πάντα, συμπεριλαμβανομένου και του κράτους δικαίου. Διαβάστε περισσότερα...

Σχέδιο των ΗΠΑ να παρακαμφθεί ο Χαμίντ Καρζάι

The Guardian

Οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να αναλάβουν πιο ενεργό ρόλο στη διακυβέρνηση του Αφγανιστάν, με τον διορισμό «ύπατου εκπροσώπου» της διεθνούς κοινότητας στην Καμπούλ, ο οποίος θα επιχειρήσει να παρακάμψει τον αμφιλεγόμενο πρόεδρο της χώρας, Χαμίντ Καρζάι. Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία προωθείται από τον ειδικό απεσταλμένο της Αμερικής στο Αφγανιστάν, Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ. Ωστόσο, έχει προκαλέσει πολλές αντιδράσεις στους νατοϊκούς συμμάχους, οι οποίοι φοβούνται ότι με αυτόν τον τρόπο θα υπονομευθεί ακόμη περισσότερο η δημοκρατική νομιμοποίηση του Αφγανού προέδρου, αλλά και ο ρόλος των Ηνωμένων Εθνών στη χώρα. Πάντως, η πρόταση Χόλμπρουκ συμπίπτει χρονικά με την απόφαση του Μπαράκ Ομπάμα, η οποία επρόκειτο να ανακοινωθεί χθες το βράδυ, για την αποστολή σημαντικών ενισχύσεων στο Αφγανιστάν.

Το υπό συζήτηση πλάνο αποσκοπεί στην αντιμετώπιση της αδυναμίας της κυβέρνησης της Καμπούλ, κατά το παράδειγμα που ακολουθήθηκε στη Βοσνία. Την ίδια στιγμή, οι ενισχύσεις που αποστέλλει η Ουάσιγκτον θα προσπαθήσουν να στηρίξουν την κυβέρνηση, η οποία, όπως δήλωσε και ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών, Ντέιβιντ Μίλιμπαντ, αν αποχωρούσε το ΝΑΤΟ, θα κατέρρεε μέσα σε λίγες εβδομάδες. Ορισμένοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι όμως, συμπεριλαμβανομένων και Βρετανών, υποστηρίζουν ότι τα όποια οφέλη θα απέφερε το σχέδιο σε επίπεδο αποτελεσματικότητας, θα αντισταθμιστούν από τις απώλειες σε επίπεδο νομιμοποίησης που θα προκαλέσει ο ορισμός ενός ξένου «αντιβασιλέα» στην Καμπούλ. «Θα πρέπει να οριστεί κάποιος Αφγανός, αλλιώς το σχέδιο δεν θα λειτουργήσει», σημειώνει ανώτατος Ευρωπαίος αξιωματούχος που επιθυμεί να διατηρήσει την ανωνυμία του. Αλλες χώρες της Ε. Ε. όμως, αλλά και ο Καναδάς, βλέπουν θετικά την πρωτοβουλία Χόλμπρουκ.

Οι σχετικές συνομιλίες έχουν ξεκινήσει ήδη από τις 19 Νοεμβρίου, ανάμεσα στις ΗΠΑ, τη Γερμανία, τη Γαλλία και τον Καναδά, ενώ οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν στην ειδική σύνοδο για το Αφγανιστάν, η οποία θα λάβει χώρα στο Λονδίνο στα τέλη Ιανουαρίου.

Διαβάστε περισσότερα...

Παράνομη ή όχι η ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου;

Άρχισε στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης και μετά από προσφυγή της Σερβίας η εξέταση της υπόθεσης για το νομικό καθεστώς του Κοσσυφοπεδίου. Οι δύο πλευρές και άλλες 29 χώρες θα αναπτύξουν τα επιχειρήματά τους.

Πρώτα το λόγο θα πάρουν ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης για να παρουσιάσουν τα επιχειρήματά τους οι αντιπροσωπείες από το Κοσσυφοπέδιο και τη Σερβία. Η κάθε μια από αυτές τις δυο αντιπροσωπείες έχει τρεις ώρες στη διάθεσή της για να αναπτύξει τα επιχειρήματά της και να παρουσιάσει τις θέσεις της. Οι υπόλοιπες χώρες διαθέτουν 45 λεπτά.

Εκλογές για την ανεξαρτησία του Κοσυφοπεδίου

Ο υπ. Εξωτερικών του Κοσσυφοπεδίου Σκεντέρ Χισένι τόνισε πως η αντιπροσωπεία από την Πρίστινα είναι πολύ καλά προετοιμασμένη, ώστε να παρουσιάσει τις θέσεις της υπέρ της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου: «Μέσα στις τρεις ώρες που διαθέτουμε θα παρουσιάσουμε πολύ ισχυρά επιχειρήματα, τα οποία νομιμοποιούν το Κοσσυφοπέδιο να είναι ένα κυρίαρχο και ανεξάρτητο κράτος. Θα υπερασπιστούμε τη θέληση του λαού του Κοσσυφοπεδίου για ανεξαρτησία».

Το πιο νέο κράτος στον κόσμο έχει αναγνωρισθεί εντωμεταξύ από 63 χώρες. Υπέρ της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου θα ταχθούν 15 χώρες: η Αλβανία, η Αυστρία, το Μπαχρέιν, η Βουλγαρία, η Κροατία, η Δανία, η Φινλανδία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιορδανία, η Ολλανδία, η Νορβηγία, η Σαουδική-Αραβία, η Βρετανία και οι ΗΠΑ.

Την άνοιξη η κρίση των δικαστών

Η Σερβία, από την άλλη πλευρά, είναι εξίσου πεπεισμένη πως θα καταφέρει να πείσει τους δικαστές ότι η ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου είναι παράνομη.

Βέβαιος για τις θέσεις της χώρας του δηλώνει ο Μπόρις Τάντιτς

Ο πρόεδρος της Σερβίας Μπόρις Τάτσιτς εξέφρασε πρόσφατα την πεποίθηση, πως η θέση του δικαστηρίου θα είναι ταυτόσημη με αυτή της Σερβίας και πως θα μπορούσε να ανοίξει η προοπτική ενός διαλόγου με την Πρίστινα. Αισιόδοξος δηλώνει και ο υπ. Εξωτερικών της Σερβίας Βουκ Γέρεμιτς: «Είμαι αισιόδοξος διότι είμαστε καλά προετοιμασμένοι, μετά από συνεννόηση και με μια σειρά κρατών που θα μας υποστηρίξουν. Θα πρόκειται για μια συζήτηση μαμούθ στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης με τη συμμετοχή τόσων κρατών, αλλά και των πέντε μόνιμων μελών του συμβουλίου Ασφαλείας των ΗΕ.

Τη Σερβία θα υποστηρίξουν 14 χώρες: Αργεντινή, Αζερμπαϊτζάν, Λευκορωσία, Βολιβία, Βραζιλία, Μπουρούντι, Κίνα, Κύπρος, Λάος, Ρουμανία, Ρωσία, Ισπανία, Βενεζουέλα και Βιετνάμ. Οι 8 από τους 15 δικαστές προέρχονται από χώρες, οι οποίες έχουν ήδη αναγνωρίσει την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου, αλλά παρόλα αυτά η σερβική πλευρά είναι πεπεισμένη για την ανεξαρτησία των δικαστών.

Η ακροαματική διαδικασία θα διαρκέσει μέχρι τις 11 Δεκεμβρίου. Οι 15 δικαστές αναμένεται μέχρι την άνοιξη να συντάξουν μια γνωμοδότηση. Πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν πάντως πως η γνωμοδότηση θα αποφύγει να πάρει σαφή θέση.

Bahri Cani / Μαρία Ρηγούτσου

Υπεύθ. σύνταξης: Σπύρος Μοσκόβου

Πηγή: http://www.dw-world.de

Διαβάστε περισσότερα...

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα...

Με οριστική ρήξη απειλεί το Ιράν

Θέμα αποδέσμευσης από τη διεθνή συνθήκη για τα πυρηνικά έθεσε ο πρόεδρος της Βουλής, Λαριτζανί Α. P., AFP

Μία ημέρα μετά την επίδειξη αποφασιστικότητας από την κυβέρνηση Αχμεντινετζάντ με την αναγγελία περί μελλοντικής ανέγερσης δέκα πυρηνικών εργοστασίων, ο πρόεδρος της ιρανικής Βουλής, Αλί Λαριτζανί, έριξε κι άλλο λάδι στη φωτιά, εγείροντας ζήτημα αποδέσμευσης της χώρας του από τη Διεθνή Συνθήκη μη Εξάπλωσης των πυρηνικών όπλων (ΝΡΤ).

Στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, στην Τεχεράνη, ο Λαριτζανί, μια από τις ισχυρότερες φωνές του ιρανικού κατεστημένου, δήλωσε ότι, με την απόφασή της να καταδικάσει την ανέγερση και δεύτερου πυρηνικού εργοστασίου από το Ιράν, η διοικούσα επιτροπή της Διεθνούς Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) «κατέστησε παντελώς άχρηστη τη ΝΡΤ» και ότι «τώρα δεν έχει καμία διαφορά αν είσαι μέλος της ΝΡΤ ή αν αποσυρθείς από αυτήν». Πάντως, ο συντηρητικός ανθυποψήφιος του Μαχμούντ Αχμεντινετζάντ σε προηγούμενες προεδρικές εκλογές έσπευσε να μετριάσει την πολεμική του, προσθέτοντας ότι «υπάρχουν ακόμη διπλωματικά περιθώρια», ώστε το Ιράν «να συνεχίσει τις δραστηριότητές του στο πλαίσιο της ΙΑΕΑ, υπό διεθνή επιτήρηση».

Την ίδια ώρα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Μανουτσέρ Μοτακί, χαρακτήρισε «ενέργεια εκφοβισμού» εις βάρος της χώρας του και προσφυγή στο «νόμο της ζούγκλας» την καταδικαστική απόφαση που έλαβε η ΙΑΕΑ την περασμένη Παρασκευή, αναφορικά με το δεύτερο ιρανικό πυρηνικό εργοστάσιο στην πόλη Κομ. Εχοντας στο πλευρό του τον Ρώσο υπουργό Ενέργειας Σέργκιε Σμάτκο, ο Μοτακί υποστήριξε ότι το Ιράν δεν παραβίασε καμία διεθνή συνθήκη, απλώς άσκησε το «αναφαίρετο δικαίωμά του» στην ειρηνική χρήση πυρηνικής ενέργειας.

Πολιτικοί αναλυτές σημείωναν ότι η Τεχεράνη θα αντιμετωπίσει τεράστια, δυσεπίλυτα και χρονοβόρα προβλήματα αν επιχειρήσει όντως να κατασκευάσει δέκα νέα πυρηνικά εργοστάσια, για τα οποία θα χρειαστεί οπωσδήποτε διεθνή βοήθεια. Ερμήνευαν, δε, τη σχετική αναγγελία περισσότερο ως πολιτική κίνηση, απάντηση στην επίσης πολιτική τοποθέτηση της ΙΑΕΑ για το εργοστάσιο της Κομ.

Σημειώνεται ότι η καταδικαστική απόφαση της ΙΑΕΑ υποστηρίχτηκε όχι μόνον από τις ισχυρές δυνάμεις της Δύσης, αλλά και από τους μεγαλύτερους εταίρους του Ιράν, τη Ρωσία και την Κίνα. Μάλιστα, πηγή του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών επανήλθε χθες στην κριτική της, σημειώνοντας τις «σοβαρές ανησυχίες» του Κρεμλίνου για την αναγγελία περί νέων πυρηνικών εργοστασίων. Από την άλλη πλευρά, η Ρωσία εμφανίστηκε αποφασισμένη να τηρήσει τις δεσμεύσεις της για το πυρηνικό εργοστάσιο στην πόλη Μπουσχέρ, το οποίο, όπως έγινε χθες γνωστό από τη Μόσχα, θα αρχίσει να λειτουργεί το Μάρτιο του 2010.

Η απότομη επιδείνωση των σχέσεων Ιράν - Δύσης συμπίπτει με την αποχώρηση του Μοχάμεντ ελ Μπαραντέι από την ηγεσία της ΙΑΕΑ. Ο 67χρονος Αιγύπτιος διπλωμάτης, ο οποίος κέρδισε τη διεθνή εκτίμηση για την αντίστασή του στις αμερικανικές πιέσεις αναφορικά με τα υποτιθέμενα «όπλα μαζικής καταστροφής» του Σαντάμ, τερματίζει σήμερα θητεία 12 ετών ως επικεφαλής της διεθνούς υπηρεσίας, παραδίδοντας στον Ιάπωνα Γιουκίγια Αμάνο.

http://news.kathimerini.gr Διαβάστε περισσότερα...

Στο εδώλιο ο ναζί φρουρός Τζ. Ντεμιάνουκ

Υπηρέτησε στο στρατόπεδο εξόντωσης του Σομπιμπόρ – Δικάζεται στο Μόναχο
A. P.

ΜΟΝΑΧΟ. Ενώπιον της γερμανικής Δικαιοσύνης προσήχθη χθες ο Τζον Ντεμιάνουκ, ο οποίος κατηγορείται για συνέργεια στην ανθρωποκτονία 27.900 Εβραίων, την εποχή που υπηρετούσε ως φρουρός του στρατοπέδου εξόντωσης του Σομπιμπόρ.

Ο 89χρονος συνταξιούχος εργάτης αυτοκινητοβιομηχανίας του Ντιτρόιτ των ΗΠΑ έφθασε στο δικαστήριο εμφανώς καταβεβλημένος, ξαπλωμένος σε φορείο και σκεπασμένος με λεπτή γαλάζια κουβέρτα. Ο συνήγορός του εγκαινίασε τη διαδικασία καταθέτοντας ένσταση, στην οποία κατηγορεί την έδρα του δικαστηρίου και την εισαγγελία του Μονάχου για διακρίσεις εις βάρος τού γεννημένου στην Ουκρανία Ντεμιάνουκ, υποστηρίζοντας ότι οι Γερμανοί κατηγορούμενοι στη δίκη του Σομπιμπόρ είχαν τύχει καλύτερης μεταχείρισης. Ο δικηγόρος του Ντεμιάνουκ, Ούλριχ Μπους, τόνισε ότι η υπόθεση του πελάτη του δεν έπρεπε να φθάσει στα δικαστήρια, χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα την περίπτωση Γερμανών αξιωματικών του στρατοπέδου εξόντωσης στην κατεχόμενη από τους ναζί Πολωνία, που αθωώθηκαν από τη γερμανική Δικαιοσύνη της δεκαετίας του 1970. «Πώς μπορείτε να υποστηρίζετε ότι όσοι έδωσαν τις διαταγές εξόντωσης είναι αθώοι και ότι όσοι δέχονταν τις διαταγές είναι ένοχοι; Σήμερα η αδικία κυριαρχεί στο δικαστήριο του Μονάχου», είπε ο κ. Μπους.

«Είναι καλά»

Ο Ντεμιάνουκ εκδόθηκε στη Γερμανία το Μάιο από τις ΗΠΑ, ενώ εφόσον καταδικαστεί, αντιμετωπίζει ποινή ειρκτής δεκαπέντε ετών. Ιατρός που εξέτασε τον Ντεμιάνουκ δύο ώρες πριν από την έναρξη της διαδικασίας αποφάνθηκε ότι είναι καλά στην υγεία του. Οι συγγενείς του κατηγορούμενου, όμως, υποστηρίζουν ότι ο Ντεμιάνουκ είναι βαριά άρρωστος, ενώ για το λόγο αυτόν η εκδίκαση της υπόθεσης θα διαρκεί μόλις τρεις ώρες ημερησίως.

Ο Ντεμιάνουκ καταδικάστηκε στο Ισραήλ το 1988 για εγκλήματα πολέμου και για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Πέρασε επτά χρόνια έγκλειστος σε ισραηλινές φυλακές, έως ότου το ανώτατο δικαστήριο της χώρας αποφανθεί, το 1993, ότι ο Ντεμιάνουκ δεν ήταν ο περιβόητος σαδιστής φρουρός «Ιβάν ο τρομερός» και διατάξει την αποφυλάκισή του. Ο Ντεμιάνουκ, που παραδέχεται ότι υπήρξε στρατιώτης του σοβιετικού Κόκκινου Στρατού, κατηγορείται σήμερα ότι κατετάγη εθελοντικά το 1942 στη Στρατιά Βλασόφ, που αποτελούνταν από Σοβιετικούς αιχμαλώτους, πρόθυμους να υπηρετήσουν τη ναζιστική Βέρμαχτ, μετά την αιχμαλωσία του στη μάχη του Κερτς στην Κριμαία. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, ο Ντεμιάνουκ υπηρέτησε ως «βάχμαν» (φρουρός) υπό τα Ες Ες στο στρατόπεδο του Σομπιμπόρ. Η πλευρά του Ντεμιάνουκ, όμως, αμφισβητεί το κυριότερο αποδεικτικό στοιχείο: ταυτότητα στρατιώτη των Ες Ες, με φωτογραφία που φέρεται να εμφανίζει τον Ντεμιάνουκ σε νεαρή ηλικία. Η υπόθεση της εισαγγελίας βασίζεται επίσης σε κατάθεση αποθανόντος Ουκρανού πρώην κρατουμένου στο στρατόπεδο, που τον αναγνώρισε.

http://news.kathimerini.gr Διαβάστε περισσότερα...

Ελβετικό «όχι» στην κατασκευή νέων μιναρέδων

ΓΕΝΕΥΗ. Σφοδρές αντιδράσεις, όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο, προκάλεσε το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος της περασμένης Κυριακής στην Ελβετία, με το οποίο το 57% των ψηφισάντων είπε «όχι» στην κατασκευή νέων μιναρέδων στη χώρα. Παράλληλα, το δημοψήφισμα ενεργοποίησε τα ανακλαστικά υπερσυντηρητικών στην Ολλανδία και τη Δανία, όπως ο ακροδεξιός Ολλανδός βουλευτής Γκέερτ Βίλντερς και η Δανή ηγέτις του Κόμματος του Λαού, Πία Κγέρσγκααρντ, οι οποίοι ζητούν τη διεξαγωγή ανάλογου δημοψηφίσματος στις χώρες τους. Επιπλέον και παρά τις διαβεβαιώσεις της Ελβετής υπουργού Δικαιοσύνης Εβελίν Βίντμερ, πως η χώρα της στηρίζει την ανεξιθρησκεία, ο ιμάμης του τζαμιού της Γενεύης συνέστησε στους μουσουλμάνους να σεβαστούν το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος.

Το Βατικανό επίσης στηλίτευσε την απόφαση των Ελβετών, τονίζοντας ότι καταφέρει πλήγμα στη θρησκευτική ελευθερία. Για αποτέλεσμα που αντανακλά ισλαμοφοβία της Δύσης μίλησαν πολιτικοί και θρησκευτικοί ηγέτες στο Πακιστάν, στην Ινδονησία και την Αίγυπτο.

«Προκατάληψη και φόβος»

«Το αποτέλεσμα εκφράζει προκατάληψη και φόβο», δήλωσε ο Καρλ Μπιλντ, υπουργός Εξωτερικών της Σουηδίας, χώρας η οποία ασκεί την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Σοκαρισμένος δήλωσε και ο Γάλλος ομόλογός του, Μπερνάρ Κουσνέρ, αλλά και ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών, Φράνκο Φρατίνι, ενώ την έντονη ανησυχία του εκφράζει και το Συμβούλιο της Ευρώπης. Από την πλευρά της, η Γερμανίδα καγκελάριος Αγκελα Μέρκελ έκανε λόγο για το φόβο εξισλαμισμού της Ελβετίας, φόβος που υπάρχει και στη Γερμανία και ο οποίος θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη.

Οι μόνοι που δήλωσαν ικανοποιημένοι από τις εξελίξεις στην Ελβετία ήταν η Μερίν Λεπέν, ηγέτις του γαλλικού Εθνικού Μετώπου, η οποία τόνισε ότι οι Ελβετοί εξέφρασαν την ανησυχία που μοιράζονται πολλοί λαοί στην Ευρώπη. Σημειωτέον ότι οι μουσουλμάνοι αντιστοιχούν στο 5% του συνολικού πληθυσμού των 7,5 εκατομμυρίων στην Ελβετία.

http://news.kathimerini.gr Διαβάστε περισσότερα...